Umowa zero-godzinowa (nulurencontract) w Holandii – pułapki, na które trzeba uważać

Umowa zero-godzinowa daje pracodawcy prawo do wzywania cię do pracy, a nie daje ci gwarancji ani jednej godziny w tygodniu. Według ondernemersplein.nl oproep musi przyjść co najmniej cztery dni wcześniej, a za każdy oproep płacisz co najmniej trzy godziny pracy, nawet gdy dyżur trwa krócej. Najwięcej problemów wynika z tego, że godziny nie są stałe, pensja się waha, a część praw zależy od tego, jak długo pracujesz i jak często jesteś wzywany.

Poniżej opisujemy, jak działa nulurencontract i min-maxcontract, jakie masz minimalne prawa, gdzie najczęściej pojawiają się pułapki i jak przygotować się na zmiany, które mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Zasady opieramy na ondernemersplein.nl i werktijden.nl, stan na 30 października 2026 roku.

Czym różni się nulurencontract od min-maxcontractu?

Nulurencontract nie gwarantuje żadnego minimum godzin, a min-maxcontract gwarantuje określoną liczbę godzin, na przykład osiem tygodniowo. Według werktijden.nl oba typy mają te same zasady wzywania, ale przy min-maxcontracie płacisz za zagwarantowane godziny nawet wtedy, gdy nie zostaniesz wezwany.

Sprawdź w umowie, która forma została wpisana. Jeśli znajdziesz w niej zapis o „oproepovereenkomst” bez wskazania minimum, to zwykle oznacza nulurencontract. Różnica w wypłacie w miesiącach bez oproepów może być duża, dlatego przed podpisaniem zapytaj o średnią liczbę godzin.

Ile dni wcześniej musisz dostać oproep?

Pracodawca musi wezwać cię do pracy co najmniej cztery dni przed dyżurem, schriftelijk albo elektronicznie. Według werktijden.nl cao może skrócić tę termin do minimum 24 godzin, więc sprawdź, czy twoja branża ma taki zapis.

Jeśli dostaniesz oproep krótszy niż przewidziany, nie musisz od razu odpowiadać tak. Odpowiedz pisemnie, zanotuj czas wpływu wiadomości i zapisz, czy zgodziłeś się na krótszy termin. Ta informacja przyda się przy sporze o płatność.

Ile godzin płatnych dostaniesz za jeden oproep?

Przy umowie na mniej niż 15 godzin tygodniowo bez stałych godzin pracodawca płaci minimum trzy godziny za każdy oproep, nawet gdy praca trwa krócej. Według ondernemersplein.nl ta zasada obowiązuje, nawet jeśli wykonałeś tylko godzinę albo dwie.

Zestawienie na podstawie werktijden.nl i ondernemersplein.nl. Konkretne zasady mogą wynikać z cao, więc sprawdź ją przed podpisaniem umowy.

Czy pracodawca musi płacić, gdy nie ma dla ciebie pracy?

Pierwsze 26 tygodni pracodawca może wyłączyć loondoorbetaling, czyli płacić tylko za przepracowane godziny, o ile tak zapisano w umowie. Według werktijden.nl cao może wydłużyć ten okres dla funkcji o incydentalnym charakterze i zmiennym wymiarze. Po 26 tygodniach masz prawo do wynagrodzenia według średniej z poprzedniego okresu, nawet bez oproepu.

Ondernemersplein.nl opisuje inny mechanizm: po sześciu miesiącach pracodawca musi wypłacać wynagrodzenie za opuszczone, niewykorzystane godziny w ramach ryzyka pracodawcy. Oba opisy wymagają sprawdzenia w aktualnym tekście umowy lub cao, bo różnią się sposobem liczenia. Zapisz datę rozpoczęcia pracy, żeby móc policzyć te okresy.

Rozmowa o godzinach powinna być prowadzona zanim podpiszesz umowę. Zapytaj o średnią liczbę godzin z ostatnich trzech miesięcy i o to, czy pracodawca ma ją pisemnie. Jeśli odpowiedź jest niejasna, zanotuj ją i poproś o potwierdzenie na piśmie.

Jakie pułapki czyhają w praktyce?

Najczęstsze pułapki to brak gwarancji godzin, wzywanie w ostatniej chwili, brak zapisu o wynagrodzeniu za oproepy i wyłączenie pensji w okresach bez pracy. Każdą z nich da się ograniczyć, jeśli wiesz, na co zwrócić uwagę.

• Zmienny grafik – nie możesz planować życia, więc zapisuj każdy oproep i godziny w osobnym notatniku.
• Brak zapisu o płatności – jeśli umowa nie mówi o trzech godzinach za oproep, to nie znaczy, że tej zasady nie ma. Poproś o potwierdzenie.
• Brak pasków wypłaty z oznaczeniem – pracodawca musi wskazać na pasku, że to umowa oproepowa.
• Odmowa oproepu – odmowa może mieć konsekwencje, jeśli pracodawca ma pisemne zasady, więc zapytaj, jak wygląda procedura.

Jeśli dostajesz wypłaty z opóźnieniem albo wcale, zgłoś problem pisemnie i zachowaj dowody. Przy większych kwotach skonsultuj się z związkiem zawodowym. Przy upadłości firmy przydaje się poradnik o bankructwie firmy.

Co z chorobą, urlopem i wakacjami?

Masz prawo do vakantiegeld w wysokości co najmniej 8% brutto, a w czasie choroby podczas przyjętego oproepu do co najmniej 70% wynagrodzenia. Według ondernemersplein.nl pracodawca musi też zapewnić równe warunki z innymi pracownikami w przeliczeniu na faktycznie przepracowane godziny. Szczegóły o zwolnieniu i wynagrodzeniu znajdziesz w poradniku o chorobie w czasie urlopu.

Urlop oblicza się z godzin, które faktycznie przepracowałeś w danym okresie, więc przy zmiennym grafiku trudniej go zaplanować. Zapisz liczbę przepracowanych godzin w każdym miesiącu, bo bez tego trudno udowodnić, ile dni urlopu ci się należy.

Jak przygotować się na zmiany od 2027 roku?

Od 1 stycznia 2027 roku nulurencontract ma zostać zastąpiony basiscontractem z gwarantowaną liczbą godzin, a wprowadza go wetsvoorstel, którego ostateczne brzmienie nie jest jeszcze przyjęte. Według werktijden.nl bandbreedte w nowym modelu wynosi do 130% basisaantal, więc przy 20 godzinach bazowych górna granica to 26 godzin. Poza nią nie musisz być dostępny.

Jeśli masz obecnie nulurencontract, zapytaj pracodawcę, jak zamierza przejść na nowy model, i zapisz odpowiedź. Po 12 miesiącach pracy pracodawca powinien przedstawić pisemną propozycję stałych godzin, co werktijden.nl opisuje jako element obecnej regulacji, więc sprawdź to w swojej umowie.

Przy zmianie pracy zwróć uwagę na to, czy nowa umowa będzie obowiązywać także po 2027 roku, bo od tego zależy, czy zachowasz gwarancję godzin.

Jak sprawdzić, czy twoja umowa jest w porządku?

Przeczytaj umowę z listą pięciu punktów: forma umowy, minimalne godziny, zasady wzywania, wynagrodzenie za oproep i zapis o urlopie. Jeśli któregoś z nich nie ma, nie zakładaj, że przepis się nie stosuje. Poproś o uzupełnienie i zapisz odpowiedź.

• Forma – czy w umowie jest napisane, że to nulurencontract albo min-maxcontract, i czy jest to wersja pisemna.
• Godziny – czy jest podane minimum, a jeśli nie, to czy pracodawca wskazał średnią z ostatnich miesięcy.
• Oproepy – czy umowa mówi o czterech dniach wcześniej i o trzech godzinach za oproep.
• Wynagrodzenie – czy na pasku jest oznaczenie oproepovereenkomst i czy stawka jest zgodna z cao.
• Urlop – czy umowa mówi o vakantiegeld w wysokości co najmniej 8%.

Jeśli chcesz porównać swoje warunki z innymi pracami, zajrzyj do wpisu o czasie pracy w Holandii. Opisujemy tam dopuszczalne godziny pracy i przerwy.

Jak prowadzić dziennik godzin?

Zapisuj każdy oproep, każdą odwołaną zmianę i każdą przepracowaną godzinę w osobnym dzienniku, najlepiej z datą i godziną. Bez takich zapisów trudno udowodnić, ile godzin faktycznie pracowałeś, a to decyduje o wynagrodzeniu po 26 tygodniach i o urlopie.

Zachowaj też maile, SMS-y i wiadomości z aplikacji, które potwierdzają oproep. Jeśli oproep przyszedł ustnie, zapisz nazwisko osoby, która go wydała, i czas. Te dowody pomagają w sporze, a pracodawca rzadziej kwestionuje to, co jest udokumentowane.

Kiedy warto zmienić pracę na stabilniejszą?

Jeśli przez trzy miesiące z rzędu nie masz przewidywalnego dochodu, rozważ zmianę na umowę z gwarantowanym minimum. Przy planowaniu budżetu licz się z najniższym miesiącem z ostatniego roku, a nie ze średnią, bo średnia bywa myląca. Ogłoszenia z gwarantowanymi godzinami znajdziesz w kategorii ofert pracy.

Przy zmianie pracy sprawdź zasady umowy o pracę, bo różnią się od oproepowych. Poradnik o umowie o pracę wyjaśnia, co musi zawierać umowa, i pomaga porównać warunki. Zapisz wszystkie warunki, które dostajesz na piśmie, zanim podpiszesz kolejny dokument.

Co zrobić, zanim podpiszesz umowę zero-godzinową?

Przed podpisaniem sprawdź cztery rzeczy: formę umowy, minimalne godziny, zasady wzywania i wynagrodzenie za oproep. Jeśli brakuje któregoś z nich w tekście, poproś o uzupełnienie na piśmie, zanim podpiszesz.

Szukając pracy, porównuj oferty w kategorii ofert pracy i sprawdź, czy wynagrodzenie zgadza się z zarobkami w 2026 roku. Przy pracy przez agencję przeczytaj przegląd agencji pracy, bo agencje mogą zatrudniać na oproep, dlatego w umowie sprawdź, jaki model obowiązuje.

FAQ

Źródła

• Ondernemersplein – Oproepkracht aannemen met nulurencontract – https://ondernemersplein.overheid.nl/personeel/aannemen/oproepkracht-aannemen-met-nulurencontract/
• Werktijden.nl – Nulurencontract 2026: regels en de overgang naar 2027 – https://werktijden.nl/blog/nulurencontract