Jazda bez biletu w Holandii: 70 euro kary. Jak odwołać się od mandatu NS?

Wnętrze dworca kolejowego

Zapomniałeś odbić kartę przy bramce, telefon padł w połowie trasy albo wsiadłeś „tylko na jedną stację”? W holenderskim pociągu, autobusie czy tramwaju kara za jazdę bez ważnego biletu wynosi od października 2025 r. 70 euro plus cena przejazdu. NS kontroluje coraz częściej – i korzysta przy tym ze sztucznej inteligencji.

O tym, jak działa OVpay i jak kupować tańsze bilety, pisaliśmy już osobno. Tym razem skupiamy się na tym, co dzieje się, gdy podczas kontroli coś się nie zgadza: ile płacisz, jak uniknąć podwyżek, kiedy warto się odwołać i kiedy odwołanie nie ma szans. Informacje według NS, Keolis i Connexxion – stan na listopad 2026 r.

Ile kosztuje jazda bez biletu w 2026 roku?

Od 1 października 2025 r. kara za podróż bez ważnego biletu w całym holenderskim transporcie publicznym – pociągu, autobusie, metrze i tramwaju – wynosi 70 euro. Wcześniej było to 50 euro, a poprzednia podwyżka miała miejsce w kwietniu 2016 r. Decyzję podjął holenderski sekretarz stanu ds. infrastruktury. Do kary zawsze doliczana jest cena przejazdu.

W pociągach NS obowiązują dwa warianty:

  • cena przejazdu + 50 euro – jeśli zapłacisz od razu kartą płatniczą w pociągu,
  • cena przejazdu + 70 euro – jeśli płacisz od razu gotówką albo później, na podstawie listu.

Uwaga: zapłata od razu kartą obniża karę o 20 euro, ale odbiera ci prawo do sprzeciwu. Jeśli uważasz, że kara jest niesłuszna, nie płać na miejscu w tym trybie.

Inne stawki w NS:

  • jazda w 1. klasie z biletem na 2. klasę: różnica w cenie + 50 lub 70 euro,
  • brak dopłaty do Intercity direct: 10 euro,
  • nieprawidłowe użycie zniżki dla współpodróżnych (Samenreiskorting): cena przejazdu + 50 lub 70 euro.

Posiadacze abonamentów NS Flex i NS-Business Card płacą 70 euro za brak check-inu i 20 euro za jazdę w 1. klasie z biletem na 2. klasę – kwota trafia na najbliższą fakturę.

Kontrole: jak wyglądają i co musisz pokazać

NS wystawia coraz więcej kar: w 2022 r. było ich niespełna 181 tysięcy, w 2024 r. już ponad 353 tysiące. Przewoźnik używa sztucznej inteligencji, by przewidywać, gdzie i kiedy mogą jechać osoby bez biletu. Na tej podstawie organizuje:

  • kontrole 100-procentowe przy wejściu na perony,
  • akcje „stop & go” – pociąg stoi na stacji, a sprawdzany jest każdy pasażer,
  • kontrole pracowników Veiligheid & Service w cywilnych ubraniach.

Podczas kontroli pokazujesz bilet albo kartę, którą się odbiłeś. Przy płatności zbliżeniowej (OVpay) konduktor skanuje twoją kartę lub telefon i widzi, czy, gdzie i kiedy się zameldowałeś – nie widzi danych bankowych. Dlatego okazujesz dokładnie to samo urządzenie, którym robiłeś check-in. Bramki i czytniki traktują kartę w telefonie i fizyczną kartę bankową jako dwie różne karty.

Jeśli nie masz ważnego biletu, konduktor NS może zażądać dokumentu tożsamości – od 12. roku życia przy jeździe bez biletu lub utrudnianiu kontroli, od 14. roku życia przy innych wykroczeniach. Rząd zdecydował też, że kontrolerzy (BOA) w transporcie publicznym dostaną dostęp do zdjęć z rejestru praw jazdy, by szybciej ustalić tożsamość pasażera bez dokumentu – przewoźnicy mogą składać wnioski o ten dostęp od 1 października 2026 r.

Częste kary mogą skończyć się zakazem podróżowania pociągami NS na kilka miesięcy. Jazda mimo zakazu jest przestępstwem i sprawą zajmuje się policja.

Najczęstsze wpadki: zapomniany check-in, check-out i rozładowany telefon

Zapomniałeś się odbić przy wejściu. Jeśli jedziesz bez check-inu, formalnie jedziesz bez biletu – nawet jeśli masz kartę z saldem. To najczęstszy powód kar.

Zapomniałeś się odbić przy wyjściu (OVpay). NS pozwala naprawić to na stronie OVpay po sześciu godzinach od podróży: wyszukujesz przejazd po numerze referencyjnym NLOV z wyciągu i kwocie, wpisujesz stację docelową, a nadpłata wraca na konto w ciągu pięciu dni.

Check-in jedną kartą, check-out drugą. Gdy odbijesz się np. telefonem, a wyjdziesz fizyczną kartą bankową, system widzi dwie różne podróże. NS pobiera wtedy opłatę korygującą: 20 euro za brakujący check-in albo 33,30 euro za brakujący check-out. Ile da się odzyskać, sprawdzisz w kreatorze na stronie NS.

Rozładował się telefon. Jeśli nie możesz się odbić przy wyjściu, z konta pobierana jest opłata korygująca 33,30 euro. Sześć dni po podróży możesz ją poprawić na stronie OVpay, podając numer referencyjny i stację, na której nie dało się wyjść. Uwaga: jeśli telefon padnie przed kontrolą, konduktor nie sprawdzi twojego check-inu – dlatego w dłuższą trasę lepiej wyruszać z naładowanym telefonem albo odbijać się fizyczną kartą.

Zapomniałeś karty z abonamentem. Jeśli masz abonament na spersonalizowanej OV-chipkaart, a karta została w domu i musiałeś zapłacić inaczej, NS pozwala złożyć w Mijn NS wniosek o zwrot – do miesiąca po podróży i maksymalnie trzy razy w roku kalendarzowym.

Cudza karta. Podróżować można tylko własną kartą płatniczą, a spersonalizowanej OV-chipkaart nie wolno pożyczać. W autobusach Connexxion użycie cudzej osobistej karty kosztuje nawet dwie kary: 50 euro za samą kartę i osobno za jazdę bez ważnego biletu.

Autobus i tramwaj: każdy przewoźnik ma swoje zasady

Kwota 70 euro obowiązuje w całym kraju, ale procedury różnią się między przewoźnikami regionalnymi i miejskimi. Przykład Connexxion:

  • do kary dolicza się cenę przejazdu – w autobusie standardowo 4 euro,
  • zamiast kary można na miejscu kupić rit-uitrijkaart za 50 euro, ale tylko kartą i bez prawa do sprzeciwu,
  • przy niektórych abonamentach obowiązuje pobłażliwość: zapomniany check-in kończy się oficjalnym ostrzeżeniem, maksymalnie trzy razy w roku; ostrzeżenia są przechowywane 12 miesięcy,
  • jeśli zapomniałeś abonamentu, masz 3 dni na przesłanie jego zdjęcia lub skanu (tzw. toonrecht).

Jeździsz autobusem Arriva, Qbuzz, RET, GVB czy HTM? Zasady płatności i odwołań sprawdź na stronie konkretnego przewoźnika – adres i termin sprzeciwu są zwykle podane także na samym wezwaniu do zapłaty.

Jak się odwołać od kary i czego nie odkładać

W NS po kontroli dostajesz list. Masz 14 dni na zapłatę. Kolejność jest ważna:

  • Najpierw zapłać w ciągu 14 dni – nawet jeśli się nie zgadzasz. Tak radzi NS, by uniknąć podwyżek i ewentualnego postępowania karnego.
  • Potem złóż sprzeciw (bezwaar) przez Klantenservice NS. Jeśli zostanie uznany, kara zostanie anulowana, a pieniądze wrócą na twoje konto.
  • Jeśli nie zapłacisz, po 14 dniach NS wysyła jedno przypomnienie z 20 euro kosztów administracyjnych. Po kolejnych 14 dniach sprawa trafia do firmy windykacyjnej, która dolicza 25 euro. W niektórych przypadkach akta mogą trafić do CJIB lub prokuratury.

U przewoźników regionalnych terminy bywają krótsze. Connexxion przyjmuje sprzeciw tylko pisemnie, mailowo, w ciągu 7 dni od otrzymania kary i rozpatruje go w 21 dni; od tej decyzji nie ma kolejnego sprzeciwu.

Do odwołania dołącz:

  • numer kary (faktury) i numer klienta,
  • krótkie, rzeczowe uzasadnienie – po niderlandzku lub angielsku,
  • kopię ważnego biletu lub abonamentu,
  • historię podróży z ov-chipkaart.nl albo ovpay.nl; przy OVpay także numer referencyjny NLOV z wyciągu bankowego.

Bądź realistą. Connexxion wprost wymienia sytuacje, w których sprzeciw jest zawsze odrzucany: jazda na saldo bez check-inu lub ze zbyt niskim saldem, cudza karta, bilet nieważny (np. z poprzedniego dnia) albo użyty poza godzinami, w których obowiązuje, rower bez biletu, uszkodzona karta, której nie da się sprawdzić, a także wcześniejsze ostrzeżenia. Szansę masz wtedy, gdy możesz udowodnić, że miałeś ważny bilet lub abonament, a problem był techniczny lub formalny.

Najtańsza kara to ta, której nie dostaniesz: odbijaj się zawsze tym samym urządzeniem, przy wejściu i przy wyjściu, pilnuj baterii w telefonie i nie pożyczaj nikomu swojej karty. A jeśli kontroler wypisze ci karę, której nie rozumiesz – poproś o wyjaśnienie, zachowaj dokument i nie przegap terminu.

Źródła: NS, Keolis, Connexxion, Rijksoverheid