Zwolnienie lekarskie w Holandii – jak zgłosić chorobę pracodawcy i ile dostaniesz za L4

Pracodawca musi wypłacać ci przez pierwsze dwa lata choroby co najmniej 70% brutto wynagrodzenia, wliczając vakantiegeld. W pierwszym roku pensja nie może spaść poniżej minimum, więc przy stawce minimalnej dostajesz praktycznie pełne minimum. Zgłoś chorobę pracodawcy zgodnie z regulaminem firmy, najlepiej jeszcze przed rozpoczęciem zmiany. Jeśli cao albo umowa przewidują wyższy procent, obowiązuje on zamiast 70%.

Poniżej opisujemy, jak zgłosić chorobę, ile dostaniesz w każdym roku, kiedy mogą obowiązywać wachtdagen (dni karencji), co dzieje się po dwóch latach i czego pracodawca nie może zrobić. Dane opieramy na stronach Ondernemersplein i Sazas, stan na 30 października 2026 roku.

Jak zgłosić chorobę pracodawcy?

Zgłoś się chorobą w sposób i terminie określonym w regulaminie zgłaszania choroby w twojej firmie. Według Ondernemersplein pracodawca musi jednak zgłosić nieobecność do bedrijfsarts albo arbodienst w ciągu tygodnia, a o zakończeniu choroby też musi poinformować swojego specjalistę. Pracodawca nie może pytać cię, dlaczego jesteś chory, bo to informacja prywatna. Możesz powiedzieć o tym dobrowolnie.

W praktyce oznacza to, że dzwonisz lub piszesz do przełożonego, zanim zacznie się zmiana, a potem podajesz przewidywany czas nieobecności. Zapisz godzinę zgłoszenia i nazwisko osoby, z którą rozmawiałeś, bo to są twoje dowody. Jeśli firma nie ma pisemnych zasad, poproś o nie na piśmie.

• Zgłoszenie w dniu choroby – najlepiej przed godziną rozpoczęcia pracy, telefonicznie lub mailem, z podaniem przewidywanego czasu.
• Kontakt w trakcie choroby – pracodawca może oczekiwać, że będziesz dostępny. Zapisz, kiedy i jak się kontaktujecie.
• Zgłoszenie powrotu do pracy – także tak samo, bo pracodawca ma obowiązek poinformować o zakończeniu choroby swojego specjalistę.

Ile dostaniesz w pierwszym roku choroby?

Pracodawca wypłaca co najmniej 70% twojego ostatniego wynagrodzenia brutto, wliczając vakantiegeld, a w pierwszym roku nie może to spaść poniżej minimum. Jeśli 70% wychodzi niżej niż minimum dla twojego wieku, pracodawca musi dopłacić różnicę. Według Sazas.nl przy pensji 3 500 euro brutto 70% to 2 450 euro, ale gdyby minimum dla pracownika wynosiło 2 600 euro, pracodawca musiałby dopłacić do 2 600 euro.

Przy stawce minimalnej w pierwszym roku dostajesz więc zwykle pełne minimum, a nie 70%. Przy 36 godzinach tygodniowo to ok. 2 340 euro brutto miesięcznie od 1 lipca 2026 roku, czyli wartość powiązana z minimalną stawką 14,99 euro za godzinę.

Jeśli w umowie lub cao zapisano wyższy procent, na przykład 100% przez określony czas, dostajesz właśnie tyle. Warto sprawdzić to przed podpisaniem umowy, bo różnica bywa duża. Zasady dotyczące umowy znajdziesz w poradniku o umowie o pracę.

Czy pracodawca może odliczyć wachtdagen, czyli dni karencji?

Pracodawca może potrącić do dwóch dni karencji (wachtdagen) za każde zgłoszenie choroby, ale tylko wtedy, gdy przewiduje to cao albo umowa. Według Sazas.nl w niektórych branżach, takich jak rolnictwo, opieka zdrowotna i oświata, cao zakazuje wachtdagen. Dlatego najpierw sprawdź swoją cao, a dopiero potem umowę.

Jeśli pracodawca wstrzymuje wypłatę za dni karencji, a w twojej branży cao ich nie przewiduje, to nie jest zgodne z przepisami. Zachowaj paski wypłat i zgłoś sprawę związkowi zawodowemu.

Ile trwa płatne L4 i co dzieje się po dwóch latach?

Pracodawca płaci wynagrodzenie przez maksymalnie dwa lata, a po tym okresie obowiązek ustaje i sprawdzana jest twoja możliwość uzyskania świadczenia WIA. Według Ondernemersplein pracodawca musi zgłosić przypadek do UWV, gdy pracownik jest chory przez 42 tygodnie.

Po dwóch latach UWV ocenia, czy pracodawca wykonał obowiązki reintegracyjne. Jeśli nie, UWV może nałożyć sankcję, czyli wymusić wypłatę 70% przez dodatkowy rok. Ty nie płacisz za to, ale obowiązki reintegracyjne są też twoje: musisz współpracować przy powrocie do pracy, na przykład w zmienionej roli albo na innym stanowisku.

Czy pracodawca może mnie zwolnić, gdy jestem chory?

Nie, w większości przypadków pracodawca nie może zwolnić cię tylko z powodu choroby. Według Ondernemersplein zwolnienie jest dozwolone między innymi w okresie próbnym, przy zwolnieniu dyscyplinarnym, przy upadłości firmy i przy całkowitym zamknięciu działalności. Po dwóch latach choroby zwolnienie jest możliwe, chyba że UWV nałożył sankcję płacową.

Jeśli zwolnienie nastąpi w czasie choroby bez podstawy, zgłoś to związkowi lub prawnikowi. Zasady zwolnienia i okresu wypowiedzenia opisujemy w osobnym poradniku o wypowiedzeniu.

Co się dzieje, gdy zachorujesz w czasie urlopu?

Jeśli zgłosisz chorobę w czasie urlopu, dni chorobowe nie odejmują się od urlopu. Według Ondernemersplein dni te wraca się do puli urlopowej, a termin wykorzystania ustalacie wspólnie. Szczegółowo opisujemy to w poradniku o chorobie w czasie urlopu.

Czego nie robić przy zwolnieniu lekarskim?

Nie pracuj na czarno w czasie choroby i nie podpisuj dokumentów, które rezygnują z wynagrodzenia, zanim sprawdzisz ich skutki. Praca zarobkowa w czasie zwolnienia może skutkować sankcją, a porozumienie o zakończeniu umowy często rezygnuje z przyszłych świadczeń.

Jeśli choroba jest długotrwała albo ma podłoże psychiczne, na przykład wypalenie, przeczytaj nasz poradnik o wypaleniu zawodowym. Zasady szukania nowej pracy w czasie zwolnienia omawiamy w kategorii ofert pracy.

Jak policzyć, ile dostaniesz na L4 krok po kroku?

Weź swoją stawkę miesięczną brutto, policz 70%, a potem sprawdź, czy wynik nie jest niższy niż minimum dla twojego wieku i liczby godzin. Jeśli wynik jest niższy, pracodawca dopłaca różnicę. Jeśli cao albo umowa przewidują 100%, to ta wartość zastępuje obliczenie ustawowe.

Wyliczenia własne na podstawie zasad z Sazas.nl i Ondernemersplein. Wartości przybliżone, bez vakantiegeld i dodatków, które mogą zwiększyć podstawę.

Najczęstszy błąd polega na porównaniu 70% z pensją netto, a nie brutto. Ustawowy próg liczy się od brutto, więc jeśli pasek wypłaty pokazuje kwotę na rękę, policz podstawę przed potrąceniami. Sprawdź też, czy vakantiegeld jest wliczony w podstawę, bo według Sazas.nl 70% obejmuje również ten dodatek.

Co pracodawca musi zrobić, gdy zgłosisz chorobę?

Pracodawca ma obowiązek zgłosić twoją chorobę do bedrijfsarts albo arbodienst w ciągu tygodnia, a po zakończeniu choroby ponownie to potwierdzić. Według Ondernemersplein musi też zorganizować wsparcie dla pracownika, na przykład kontakt z lekarzem zakładowym, i monitorować powrót do zdrowia. Ty nie musisz pilnować tych formalności, ale warto wiedzieć, że są obowiązkowe.

Pracodawca nie może pytać o przyczynę choroby, a zwolnienie lekarskie nie jest dla niego informacją o twoim zdrowiu. Lekarz zakładowy dostaje dane do oceny zdolności do pracy, a nie szczegóły diagnozy od pracodawcy. Jeśli ktoś z firmy pyta cię o diagnozę, zwróć uwagę na to i przypomnij, że to informacja prywatna.

Co z obowiązkiem zgłoszenia do UWV?

Pracodawca zgłasza chorobę do UWV, gdy pracownik jest niezdolny do pracy przez 42 tygodnie, a także w dniu ostatniego dnia pracy, jeśli umowa kończy się w czasie choroby. Jeśli masz prawo do ziektewetuitkering, na przykład przy ciąży albo po 55. roku życia, zgłoszenia choroby i powrotu do pracy składa się także w UWV, na przykład przez internetowy Verzuimmelder.

Ta sama zasada dotyczy sytuacji, w których zostajesz zwolniony w czasie choroby, ale tylko w ramach dozwolonych przypadków. Jeśli umowa kończy się w czasie choroby, pracodawca musi zgłosić ten fakt w UWV w ostatnim dniu pracy, a ty powinieneś sprawdzić, czy przysługuje ci świadczenie.

Co to jest spotkanie z bedrijfsarts i dlaczego warto się na nie stawić?

Bedrijfsarts to lekarz medycyny pracy, który ocenia, co możesz robić mimo choroby, i pomaga ułożyć plan powrotu. Uczestnictwo w spotkaniu jest częścią obowiązków reintegracyjnych, więc nieobecność bez uzasadnienia może być później problemem przy ocenie UWV. Jeśli nie możesz przyjść, poinformuj o tym wcześniej i poproś o nowy termin.

Podczas spotkania przydaje się lista pytań: co możesz robić na początek, czy możesz pracować w ograniczonym wymiarze, jakie są przewidywane terminy i czy trzeba zmienić stanowisko. Zapisuj ustalenia i zachowaj je na piśmie, bo to dokument, na który możesz się później powołać.

Jak wygląda powrót do pracy po chorobie?

Powrót do pracy zaczyna się od oceny możliwości, a nie od razu od pełnego wymiaru godzin. Według Sazas.nl w czasie długiej choroby pracodawca i pracownik szukają albo nowej roli w firmie, albo pracy u innego pracodawcy. Obie drogi mają wspólny cel: utrzymanie pracy lub zapewnienie nowego zatrudnienia.

• Zmiana zadań – inne zajęcia, mniej pracy fizycznej, mniej stresu w danym miejscu.
• Zmiana godzin – częściowy powrót na krótszy wymiar, który stopniowo się zwiększa.
• Zmiana miejsca – inne stanowisko w tej samej firmie albo praca u innego pracodawcy, gdy powrót do poprzedniej roli nie jest możliwy.

Jeśli po powrocie czujesz się przeciążony, nie czekaj z rozmową do kolejnego spotkania. Zgłoś problem przełożonemu i bedrijfsarts, a ustalenia zapisz. Przy długotrwałych problemach ze zdrowiem psychicznym przydaje się też nasz poradnik o wypaleniu zawodowym.

Jakie błędy najczęściej popełniają pracownicy na L4?

Najczęstszy błąd to zgłaszanie choroby w ostatniej chwili albo wyłącznie wiadomością, bez potwierdzenia, że została odebrana. Drugi błąd to brak kontaktu w trakcie choroby, bo pracodawca może uznać, że nie współpracujesz. Trzeci to podjęcie pracy dorywczej w czasie zwolnienia bez wcześniejszego sprawdzenia skutków dla wypłaty.

• Brak potwierdzenia – zapisz godzinę zgłoszenia i nazwisko osoby, która je przyjęła.
• Brak kontaktu – ustal z pracodawcą, jak często i w jakiej formie informujesz o stanie zdrowia, nie podając diagnozy.
• Praca w czasie choroby – może wpłynąć na wypłatę i na ocenę, czy jesteś zdolny do pracy.

Jeśli nie wiesz, czy twoja sytuacja jest zgodna z przepisami, przed podjęciem decyzji skonsultuj się ze związkiem zawodowym albo prawnikiem. Nie jesteśmy kancelarią prawną, więc to informacja ogólna.

Jak sprawdzić, czy wypłata za L4 jest prawidłowa?

Porównaj wypłatę z podstawą brutto, procentem z umowy lub cao i minimum dla twojego wymiaru godzin, a wszystkie rozbieżności zgłaszaj na piśmie. Zapisz daty zgłoszeń, numery paska wypłaty i nazwisko osoby, która zatwierdza wypłatę.

Jeśli pracodawca wstrzymuje wypłatę za dni karencji, a twoja cao ich nie przewiduje, to nie jest zgodne z przepisami. Zachowaj dokumenty i zgłoś sprawę związkowi. Przy długich sporach o wypłatę pomocna bywa także procedura z wpisu o bankructwie firmy, jeśli pracodawca nie płaci w ogóle.

FAQ

Źródła

• Ondernemersplein – Stappenplan ziekteverzuim: uw werknemer meldt zich ziek – https://ondernemersplein.overheid.nl/personeel/arbo-en-gezondheid/ziekteverzuim-uw-werknemer-meldt-zich-ziek/
• Sazas – Loondoorbetaling bij ziekte: 2 jaar minimaal 70% – https://www.sazas.nl/kennisbank/financieel/loondoorbetaling-bij-ziekte
• Arbeidsrechter.nl – Loon bij ziekte, wachtdagen en percentage 70–100% – https://www.arbeidsrechter.nl/loon-bij-ziekte-wachtdagen-percentage-70-100-arbeidsovereenkomst/