CAO – co to jest i dlaczego decyduje o Twojej pensji w Holandii?
CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) to zbiorowy układ pracy, który może ustalać stawkę dla twojego stanowiska, dodatki za zmiany i nadgodziny, urlop oraz podwyżki. Jeśli obejmuje twojego pracodawcę, jego zapisy wygrywają z umową, a stawka z tabeli płac bywa wyższa niż ustawowe minimum 14,99 euro brutto za godzinę. Dlatego dwie osoby na podobnej pracy zarabiają różnie.
Kogo CAO obejmuje, jak znaleźć swoją stawkę w tabeli płac, co zmieniło się dla pracowników agencji w 2026 roku i gdzie iść, gdy loonstrook (pasek wypłaty) się nie zgadza.
Co to jest CAO w Holandii i kogo obejmuje?
CAO to pisemny układ o warunkach pracy, a jego zapisy mają pierwszeństwo przed indywidualną [umową o pracę](https://glospolski.nl/blog/umowa-o-prace-w-holandii-wszystko-co-musisz-wiedziec/). Reguluje płacę, dodatki, nadgodziny, czas pracy, okres próbny, wypowiedzenie i emeryturę. Umowa może dać ci więcej niż CAO, mniej już nie.
- CAO sektorowe (bedrijfstak-cao) – obowiązuje w całej branży, np. w logistyce czy budownictwie. Negocjują je organizacje pracodawców i związki zawodowe.
- CAO zakładowe (ondernemings-cao) – dotyczy jednej firmy i powstaje między pracodawcą a związkami.
Rząd może uznać CAO sektorowe za powszechnie obowiązujące (algemeen verbindend verklaard). Wtedy stosują je także firmy z branży, które niczego nie podpisywały, więc „moja firma nie ma CAO” nie zawsze jest prawdą. Nie każdy jest jednak objęty układem. Według CBS w 2025 roku CAO dotyczyło 73% miejsc pracy pracowników. Reszta ma tylko ustawowe minimum.
Jak CAO wpływa na Twoją pensję?
Stawka z umowy to tylko wynik: CAO decyduje, do jakiej grupy funkcji (functiegroep) i skali płac (salarisschaal) trafiasz. Dwie osoby na magazynie mogą więc zarabiać inaczej, bo różni je zaszeregowanie, stopień w skali (periodiek – podwyżka za staż) albo data wejścia podwyżki z układu.
Ustawowe minimum jest dolną granicą, nie punktem odniesienia. Od 1 lipca 2026 wynosi 14,99 euro brutto za godzinę dla osób od 21 lat, wcześniej w 2026 roku było to 14,71 euro. Od 2024 roku nie ma stałej stawki miesięcznej, liczy się wyłącznie godzina. Jeśli obowiązuje CAO, należy ci się stawka z układu. Wyjątek dotyczy dodatku urlopowego: gdy CAO go nie przewiduje, należy ci się co najmniej 108% minimum zamiast niego. Pozostałe zmiany z początku roku opisaliśmy w tekście o zmianach od 1 stycznia 2026.
| Co sprawdzasz | Gdzie w CAO | Na co patrzeć |
|---|---|---|
| Stawka | tabela płac | czy functiegroep i periodiek zgadzają się z umową |
| Dodatki | rozdział o toeslagen | zmiana, noc, weekend, święta |
| Nadgodziny | rozdział o czasie pracy | dopłata czy czas wolny |
| Urlop i vakantiegeld | CAO i loonstrook | dodatek urlopowy min. 8% brutto, termin zwykle maj lub czerwiec |
| Podwyżki | zapis o indeksacji tabeli | data wejścia i procent |
Źródło: Rijksoverheid, Work in NL. Tabele CAO podają zwykle kwoty brutto.
Podwyżki z CAO mają realny efekt. Stawki ustalone w układach były w II kwartale 2026 roku średnio o 4,3% wyższe niż rok wcześniej, a w 2025 roku urosły o 5,0%. Najwięcej w firmach prywatnych (4,5%), najmniej w sektorze publicznym (3,4%). Zasady nadgodzin i czasu pracy rozpisujemy w poradniku o czasie pracy w Holandii.
Jak CAO działa przy pracy przez agencję?
Od 1 stycznia 2026 roku CAO dla pracowników tymczasowych (ABU i NBBU) wymaga pakietu warunków co najmniej równoważnego pakietowi pracownika klienta na porównywalnym stanowisku. CAO NBBU obowiązuje do 31 grudnia 2028 roku. Liczą się łącznie: wynagrodzenie i dodatki, czas pracy, nadgodziny, odpoczynek, praca nocna, urlop i święta.
Elementy nie muszą być identyczne. Agencja może dać niższą stawkę i wyższy dodatek, jeśli całość wychodzi co najmniej na tym samym poziomie. Samo porównanie stawki godzinowej nie wystarcza, więc poproś agencję na piśmie, z kim porównuje twoje warunki. Rijksoverheid wymienia tu płacę, zwrot kosztów podróży, nadgodziny, urlop i pracę w święta. Jak oceniają agencje sami pracownicy, zebraliśmy w tekście o najlepszej i najgorszej agencji pracy, a zwrot kosztów rozliczysz według poradnika o ET-kosten.
Pełny tekst CAO NBBU na lata 2026–2028 jest publiczny na stronie nbbu.nl, a CAO ABU na abu.nl. Jeśli agencja nie podaje, którym układem się kieruje, to pierwsze pytanie, które jej zadasz. Zapytaj też, czy ma tłumaczenie na polski.
Jak sprawdzić swoje CAO i stawkę?
Zacznij od nazwy CAO, skończ na porównaniu tabeli płac z loonstrook. Najczęstszy błąd: znasz stawkę z umowy, ale nie wiesz, do jakiej functiegroep cię przypisano.
- Ustal pracodawcę i branżę. Przy agencji sprawdzasz i agencję, i klienta.
- Zapytaj HR lub agencję o nazwę i wersję CAO. Jeśli odpowiedź nie pada od razu, poproś o nią na piśmie.
- Znajdź swoją functiegroep i periodiek w tabeli funkcji i skal płac w CAO.
- Porównaj stawkę z tabelą po ostatniej podwyżce. Starsza wersja tabeli daje zaniżony wynik.
- Zestaw dodatki z loonstrook: godziny, stawka, dodatki i potrącenia muszą się zgadzać. Jak liczyć brutto na netto, pokazujemy w tekście o stawkach brutto i netto.
Co zrobić, gdy wypłata nie zgadza się z CAO?
Zacznij od pisemnego pytania do pracodawcy lub agencji o klasyfikację twojej funkcji i sposób naliczenia płacy. Jeśli to nie pomoże, idziesz dalej:
- Związek zawodowy, Work in NL lub Juridisch Loket – bezpłatna pomoc w ocenie, co ci przysługuje.
- SNCU – gdy pracujesz przez agencję i nie dostajesz właściwego wynagrodzenia.
- Nederlandse Arbeidsinspectie – gdy płaca spada poniżej ustawowego minimum. Zgłoszenie może być anonimowe.
Polskojęzycznych prawników znajdziesz w kategorii pomoc prawna. Jeśli myślisz o zmianie pracy, porównaj stawki w aktualnych ofertach pracy w Holandii i zapytaj o nazwę CAO przed podpisaniem umowy.
FAQ
Nie. W 2025 roku objęte nim było 73% miejsc pracy pracowników. Pozostali mają tylko ustawowe minimum, chyba że układ sektorowy uznano za powszechnie obowiązujący.
CAO ma pierwszeństwo. Umowa może dawać więcej niż układ, ale nie mniej.
Ustal nazwę CAO, znajdź w tabeli płac swoją functiegroep i periodiek, a kwotę porównaj z loonstrook. Użyj aktualnej tabeli po ostatniej podwyżce.
Nie zawsze tyle samo na każdej pozycji. Od 2026 roku całość warunków musi być co najmniej równoważna.
Źródła
- Rijksoverheid – Wat is een cao?, 2026 – https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/arbeidsovereenkomst-en-cao/wat-is-een-cao
- Rijksoverheid – Bedragen minimumloon 2026 – https://www.rijksoverheid.nl/themas/werk/minimumloon/bedragen-minimumloon/bedragen-minimumloon-2026
- Rijksoverheid – Welke arbeidsvoorwaarden heb ik als uitzendkracht?, 2026 – https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/arbeidsovereenkomst-en-cao/welke-arbeidsvoorwaarden-heb-ik-als-uitzendkracht
- CBS – De arbeidsmarkt in cijfers 2025: Lonen en loonkosten – https://longreads.cbs.nl/dearbeidsmarktincijfers-2025/lonen-en-loonkosten/
- CBS – Dashboard on changes in negotiated wages, Q2 2026 – https://www.cbs.nl/en-gb/visualisations/labour-market-dashboard/dashboard-on-changes-in-negotiated-wages-q2-of-2026
- NBBU – CAO 2026, art. 21 – https://www.nbbu.nl/sites/default/files/2026-01/CAO%202026%2016-12-25%20NBBU%20v.%201.7%20januari%202026%20%281%29.pdf
- Work in NL – Wynagrodzenie, 2026 – https://www.workinnl.nl/pl/contract-pl/contract-wages-pl/default.aspx
- Work in NL – Dodatek urlopowy, 2026 – https://www.workinnl.nl/pl/wages-pl/holiday-pay-pl
- Work in NL – Pasek wypłaty, 2026 – https://www.workinnl.nl/pl/wages-pl/payslip-pl/default.aspx