Eigen risico 2026: możesz zapłacić 385 euro. Za co dokładnie?

Wizyta w szpitalu, badanie krwi, leki z apteki albo pomoc na SOR-ze mogą skończyć się rachunkiem, mimo że co miesiąc płacisz składkę na holenderskie ubezpieczenie zdrowotne. To właśnie eigen risico, czyli obowiązkowy udział własny. W 2026 roku wynosi on 385 euro na osobę dorosłą.

Dla wielu Polaków pierwszy taki rachunek jest zaskoczeniem. Szczególnie jeśli wcześniej usłyszeli, że leczenie jest „pokrywane przez ubezpieczenie”. To prawda, ale w przypadku większości świadczeń z pakietu podstawowego pierwszą część kosztów trzeba pokryć samodzielnie. Jednocześnie są ważne wyjątki: huisarts, opieka położnicza, kraamzorg, wijkverpleging oraz leczenie dzieci do 18. roku życia nie obciążają obowiązkowego eigen risico.

385 euro w 2026 roku. Tak działa eigen risico

Eigen risico nie jest dodatkową miesięczną składką. To maksymalna część określonych kosztów medycznych, którą dorosły ubezpieczony płaci sam w danym roku kalendarzowym.

W 2026 roku ustawowe eigen risico wynosi 385 euro. Jeżeli korzystasz z leczenia objętego udziałem własnym, ubezpieczyciel rozlicza te wydatki najpierw właśnie z tej kwoty. Dopiero po wykorzystaniu 385 euro kolejne koszty objęte ubezpieczeniem podstawowym są pokrywane przez ubezpieczyciela zgodnie z warunkami polisy.

Prosty przykład pokazuje to najlepiej.

Masz 35 lat i trafiasz do szpitala ze złamaną nogą. Leczenie kosztuje 2000 euro. Nie obowiązuje tu ustawowa eigen bijdrage, ale obowiązuje eigen risico. Jeśli wcześniej w tym roku nie wykorzystałeś ani euro udziału własnego, pierwsze 385 euro płacisz sam, a pozostałą część pokrywa ubezpieczyciel.

Jeżeli później w tym samym roku otrzymasz kolejne świadczenie objęte eigen risico, obowiązkowe 385 euro zostało już wykorzystane.

Eigen risico zaczyna się od nowa każdego roku

Limit dotyczy roku kalendarzowego. Nie oznacza to więc jednorazowych 385 euro na całe życie czy okres trwania polisy.

Jeżeli w jednym roku wykorzystasz cały udział własny, a w następnym znów będziesz potrzebować leczenia objętego eigen risico, mechanizm zaczyna działać od początku.

To właśnie dlatego osoby korzystające ze specjalistycznego leczenia pod koniec roku powinny uważnie sprawdzać rozliczenia swojego ubezpieczyciela.

Szpital, leki i SOR. Tu rachunek może pojawić się szybko

Eigen risico dotyczy większości świadczeń finansowanych z holenderskiego podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego.

Rijksoverheid jako typowe przykłady wskazuje między innymi:

• wizytę u lekarza specjalisty w szpitalu,
• leki,
• pomoc na szpitalnym oddziale ratunkowym, czyli spoedeisende hulp.

To właśnie pobyt w szpitalu jest jednym z momentów, kiedy wiele osób po raz pierwszy styka się z eigen risico.

Samo posiadanie basisverzekering nie oznacza, że po pobycie w szpitalu niczego nie zapłacisz. Ubezpieczenie pokrywa świadczenie, ale najpierw może zostać wykorzystana niewykorzystana jeszcze część udziału własnego.

SOR i huisartsenpost to nie to samo

To jedno z najbardziej praktycznych rozróżnień.

Jeśli poza godzinami pracy lekarza rodzinnego korzystasz z huisartsenpost, sama opieka lekarza rodzinnego nie jest objęta eigen risico.

Jeżeli natomiast trafisz na szpitalny spoedeisende hulp, czyli odpowiednik SOR-u, leczenie osoby od 18. roku życia podlega obowiązkowemu eigen risico.

Różnica może być więc finansowo odczuwalna.

Rijksoverheid ostrzega dodatkowo, że jeśli ktoś zgłosi się na oddział ratunkowy bez medycznej konieczności lub właściwego skierowania, w określonej sytuacji może nawet ponieść pełne koszty świadczenia.

Huisarts jest bez eigen risico. Badania już nie zawsze

To prawdopodobnie najczęstsze źródło nieporozumień.

Za samą wizytę u huisarts nie płacisz obowiązkowego eigen risico. Dotyczy to również opieki na huisartsenpost.

Ale zwolnienie dotyczy opieki lekarza rodzinnego, a nie automatycznie wszystkich usług, które lekarz może zlecić.

Przykład: idziesz do huisarts z powodu osłabienia. Lekarz kieruje Cię na badanie krwi. Za konsultację udział własny nie zostanie naliczony, ale laboratoryjne badanie krwi może już zostać rozliczone z eigen risico.

Podobnie jest z lekami przepisanymi przez lekarza rodzinnego. Samo wystawienie recepty nie zmienia faktu, że refundowany lek może podlegać udziałowi własnemu.

To tłumaczy sytuację, która wydaje się wielu pacjentom nielogiczna: „Byłem tylko u lekarza rodzinnego, a jednak dostałem rachunek”.

Rachunek często nie dotyczy wizyty u huisarts, lecz badania, leku albo świadczenia wykonanego przez innego usługodawcę.

7 rodzajów opieki bez obowiązkowego eigen risico

Nie wszystkie świadczenia z basisverzekering są obciążone udziałem własnym.

Rijksoverheid wskazuje, że eigen risico nie obowiązuje między innymi przy:

1. opiece huisarts, w tym huisartsenpost,
2. verloskundige zorg, czyli opiece położniczej,
3. kraamzorg, czyli opiece poporodowej,
4. określonej ketenzorg przy niektórych chorobach przewlekłych,
5. wijkverpleging, czyli pielęgniarskiej opiece domowej,
6. opiece związanej z kontrolami i kosztami podróży po oddaniu narządu,
7. gecombineerde leefstijlinterventie, czyli określonych programach zmiany stylu życia.

W 2026 roku doszedł też istotny wyjątek: meekijkconsulten i meedenkadviezen nie obciążają już eigen risico. Chodzi o sytuacje, kiedy huisarts konsultuje przypadek ze specjalistą bez kierowania pacjenta bezpośrednio na klasyczną wizytę specjalistyczną. Zwolniony został również określony verkennend gesprek w opiece psychiatrycznej.

To jedna z konkretnych zmian obowiązujących od 1 stycznia 2026 roku.

Dzieci do 18 lat nie mają obowiązkowego eigen risico

Rodzice powinni zapamiętać jeszcze jedną ważną zasadę: osoby poniżej 18. roku życia nie płacą obowiązkowego eigen risico.

Dotyczy to świadczeń objętych pakietem podstawowym.

Przykładowo podstawowa opieka stomatologiczna dla dzieci w dużej części znajduje się w basisverzekering i nie pomniejsza udziału własnego, ponieważ u dziecka taki udział po prostu nie obowiązuje.

Sytuacja zmienia się po ukończeniu 18 lat. Od tego momentu młody dorosły zaczyna płacić składkę za basisverzekering i zaczyna go również obowiązywać eigen risico.

Dla polskich rodzin mieszkających w Holandii to ważna granica, ponieważ rachunki za opiekę medyczną mogą wyglądać zupełnie inaczej przed i po osiemnastych urodzinach dziecka.

Opieka położnicza jest zwolniona, ale rachunek nadal może się pojawić

Brak eigen risico nie zawsze oznacza brak jakiejkolwiek opłaty.

Dobrym przykładem jest kraamzorg.

Opieka położnicza i kraamzorg nie pomniejszają obowiązkowego udziału własnego, ale w przypadku kraamzorg może obowiązywać eigen bijdrage, czyli odrębna dopłata pacjenta.

Właśnie tutaj często pojawia się pomyłka między dwoma holenderskimi pojęciami.

Eigen risico i eigen bijdrage to dwie różne opłaty

Brzmią podobnie, ale działają inaczej.

Eigen risico to kwota, którą osoba dorosła pokrywa w przypadku większości świadczeń z podstawowego ubezpieczenia, dopóki nie wykorzysta rocznego limitu.

Eigen bijdrage to ustawowa dopłata do konkretnych świadczeń, produktów albo leków. Może obowiązywać niezależnie od tego, czy eigen risico zostało już wykorzystane.

Przykładami świadczeń z eigen bijdrage są między innymi niektóre aparaty słuchowe, protezy zębowe, obuwie ortopedyczne oraz kraamzorg. Dla niektórych leków również obowiązuje ustawowa dopłata. W 2026 roku maksymalna eigen bijdrage za określone leki wynosi 250 euro rocznie.

Najbardziej zaskakujący wariant pojawia się wtedy, gdy przy tym samym świadczeniu obowiązują oba mechanizmy.

W takiej sytuacji najpierw odliczana jest eigen bijdrage, a pozostała kwota może następnie wejść do rozliczenia eigen risico.

Krótkie porównanie

To rozróżnienie warto sprawdzać przy każdej większej terapii, urządzeniu medycznym lub leku.

Możesz podnieść eigen risico aż do 885 euro

Obowiązkowe 385 euro nie jest jedyną możliwością.

Osoba dorosła może dobrowolnie zwiększyć udział własny o:

• 100 euro,
• 200 euro,
• 300 euro,
• 400 euro,
• 500 euro.

Przy maksymalnym zwiększeniu całkowity udział własny może więc wynosić 885 euro: 385 euro obowiązkowego eigen risico oraz 500 euro części dobrowolnej.

Po co ktoś miałby to robić?

W zamian ubezpieczyciel obniża miesięczną składkę za basisverzekering.

Brzmi atrakcyjnie, dopóki nie pojawi się leczenie.

Kiedy dobrowolnie wyższy udział własny może się opłacić?

Najprostszy scenariusz to osoba zdrowa, która od lat praktycznie nie korzysta z opieki specjalistycznej, nie przyjmuje regularnie leków obciążających eigen risico i ma wystarczające oszczędności, aby w razie potrzeby bez problemu zapłacić nawet 885 euro.

Wtedy niższa składka może rzeczywiście przynieść oszczędność.

Ale nie należy patrzeć wyłącznie na rabat w miesięcznej premii.

Jeżeli wybierzesz maksymalny udział własny, powinieneś być przygotowany na sytuację, w której jedna poważniejsza hospitalizacja może uruchomić obowiązek zapłaty do 885 euro. Rijksoverheid wskazuje właśnie leczenie szpitalne jako przykład ryzyka przy maksymalnym dobrowolnym eigen risico.

Przed zmianą warto więc odpowiedzieć sobie na trzy pytania:

• Czy regularnie przyjmuję refundowane leki?
• Czy mam zaplanowane wizyty lub leczenie specjalistyczne?
• Czy mam odłożone 885 euro, gdybym nagle potrzebował szpitala?

Jeśli odpowiedź na ostatnie pytanie brzmi „nie”, niższa składka może okazać się pozorną oszczędnością.

Planowany szpital? Wysokie eigen risico może szybko przestać się opłacać

Dobrowolne zwiększenie udziału własnego jest najbardziej ryzykowne dla osób, które już wiedzą, że w kolejnym roku prawdopodobnie będą korzystać z opieki objętej eigen risico.

Planowana operacja, leczenie specjalistyczne, częste badania diagnostyczne albo regularne droższe leki mogą sprawić, że wyższy udział własny zostanie szybko wykorzystany.

W takim przypadku oszczędność na miesięcznej składce trzeba zestawić z potencjalną dodatkową kwotą, którą zapłacisz z własnej kieszeni.

Rijksoverheid podkreśla, że wybierając wyższy udział własny, płacisz wprawdzie mniej za polisę, ale możesz zapłacić więcej, gdy faktycznie korzystasz z opieki z basisverzekering.

Rachunek po wizycie u huisarts? Najpierw sprawdź, za co jest

Jeżeli otrzymujesz niespodziewaną fakturę lub obciążenie od ubezpieczyciela, nie zakładaj od razu, że zapłaciłeś za samą wizytę u lekarza rodzinnego.

Sprawdź szczegóły rozliczenia.

W przypadku wizyty u huisarts rachunek może pochodzić na przykład z:

• laboratorium,
• apteki,
• diagnostyki,
• szpitala,
• konsultacji specjalistycznej.

Rijksoverheid jednoznacznie wskazuje, że sama opieka huisarts jest zwolniona z eigen risico, ale na przykład badanie krwi i przepisane leki mogą już pod niego podlegać.

To pierwsza rzecz, którą warto zweryfikować.

Przyszedł rachunek 385 euro? Nie musisz zawsze płacić od razu

Pełne wykorzystanie udziału własnego może oznaczać kilkaset euro do zapłaty w krótkim czasie.

Jeżeli nie jesteś w stanie uregulować takiej kwoty jednorazowo, skontaktuj się z ubezpieczycielem.

Rijksoverheid informuje, że u wielu zorgverzekeraars można ustalić betalingsregeling, czyli rozłożenie obowiązkowego eigen risico na raty.

Nie warto więc ignorować rachunku tylko dlatego, że kwota jest zbyt wysoka.

Najpierw:

1. sprawdź, jakiego świadczenia dotyczy,
2. porównaj rachunek z historią leczenia,
3. zobacz, ile eigen risico zostało już wykorzystane,
4. w razie wątpliwości skontaktuj się z ubezpieczycielem,
5. jeśli problemem jest jednorazowa płatność, zapytaj o raty.

Rijksoverheid zaleca również kontrolowanie rachunków medycznych nawet wtedy, gdy eigen risico zostało już wykorzystane. Jeżeli na zestawieniu widzisz zabieg albo świadczenie, którego nie otrzymałeś, trzeba to wyjaśnić.

Ubezpieczyciel może czasem zwolnić dodatkową opiekę

Lista ustawowych wyjątków to nie wszystko.

Zorgverzekeraar może zdecydować, że przy korzystaniu z określonych świadczeniodawców, programów profilaktycznych, leków lub wyrobów medycznych nie pobierze eigen risico.

Takie zasady mogą różnić się między firmami.

Przy porównywaniu polis nie warto więc patrzeć wyłącznie na wysokość miesięcznej premii. Osoba korzystająca regularnie z konkretnego programu leczenia może ostatecznie więcej zyskać na polisie z korzystniejszymi zasadami dotyczącymi udziału własnego niż na kilku euro niższej składce.

Co naprawdę zmieniło się w 2026 roku?

Najważniejsza kwota pozostała bez zmian: eigen risico nadal wynosi 385 euro.

Zmienił się jednak zakres niektórych świadczeń.

Od 2026 roku huisarts może poprosić specjalistę o meekijkconsult lub meedenkadvies, a takie konsultacje nie obciążają już eigen risico pacjenta. Zwolnienie dotyczy także tzw. verkennend gesprek w określonej opiece GGZ.

Dla pacjenta oznacza to, że nie każda forma kontaktu ze specjalistyczną opieką musi automatycznie uruchomić udział własny.

Od 2027 eigen risico ma się zmienić. Nowy rząd zmienił kierunek

Wokół roku 2027 łatwo dziś znaleźć sprzeczne informacje.

Starsze rządowe dokumenty przewidywały obniżenie obowiązkowego eigen risico do 165 euro od 2027 roku. Taki plan znajdował się w dokumentach poprzedniego gabinetu.

Sytuacja polityczna jednak się zmieniła.

Od lutego 2026 roku działa nowy gabinet, a jego aktualny regeerakkoord przewiduje podwyższenie obecnego eigen risico od 2027 roku o 60 euro. Jednocześnie rząd zapowiada, że pacjent nie powinien tracić całego udziału własnego przy jednym leczeniu, ponieważ maksymalne obciążenie ma wynosić 150 euro na jedno leczenie.

To bardzo ważne rozróżnienie: informacja o planowanych 165 euro, którą nadal można znaleźć w starszych publikacjach, nie odpowiada już aktualnemu kierunkowi przedstawionemu przez rząd w 2026 roku.

Na 25 sierpnia 2026 roku są to jednak plany gabinetu dotyczące przyszłego systemu, a nie zasady obowiązujące dziś. W 2026 roku pacjenta nadal obowiązuje ustawowe 385 euro.

6 rzeczy, które sprawdź przed wizytą u specjalisty

Eigen risico jest łatwiejsze do przewidzenia, jeśli przed leczeniem sprawdzisz kilka podstawowych informacji.

• Czy świadczenie znajduje się w basisverzekering?
• Czy podlega eigen risico?
• Ile z tegorocznych 385 euro już wykorzystałeś?
• Czy masz dobrowolnie podwyższony udział własny?
• Czy wybrany świadczeniodawca ma umowę z Twoim ubezpieczycielem?
• Czy przy danym świadczeniu występuje dodatkowo eigen bijdrage?

Ostatnie dwa pytania są szczególnie ważne, ponieważ eigen risico nie jest jedynym powodem, dla którego część rachunku może zostać po Twojej stronie.

Przy niezakontraktowanym świadczeniodawcy ubezpieczyciel może nie zwrócić pełnej kwoty. Rijksoverheid radzi dlatego przed leczeniem sprawdzić zarówno wysokość refundacji, jak i obowiązujący udział własny.

Najprostszy sposób, by uniknąć niespodzianki na rachunku

Jeżeli zapamiętasz tylko jedną zasadę, niech będzie taka: „ubezpieczone” nie zawsze oznacza „bezpłatne”.

W 2026 roku dorosły pacjent może zapłacić pierwsze 385 euro za określone świadczenia z pakietu podstawowego. Jeżeli dobrowolnie zwiększył udział własny, potencjalne obciążenie rośnie nawet do 885 euro.

Z drugiej strony huisarts, huisartsenpost, opieka położnicza, wijkverpleging oraz świadczenia dla dzieci poniżej 18 lat należą do najważniejszych wyjątków.

Najwięcej nieporozumień pojawia się pomiędzy tymi dwoma sytuacjami. Sama wizyta u huisarts jest bez udziału własnego, ale wykonane później badanie czy wykupiony lek już niekoniecznie.

Dlatego przed większym leczeniem warto zajrzeć do aplikacji lub panelu swojego zorgverzekeraara i sprawdzić wykorzystane eigen risico. A gdy planujesz zmianę ubezpieczenia na kolejny rok, nie patrz tylko na wysokość składki. Od 2027 roku zasady mogą wyglądać inaczej niż dziś, a rząd zapowiedział już zmianę kierunku.

Stan informacji zweryfikowany: 25 sierpnia 2026 roku.

Najważniejsze dane sprawdzono w aktualnych materiałach Rijksoverheid:

• obowiązkowe eigen risico w 2026 roku: 385 euro,
• maksymalne dobrowolne zwiększenie: 500 euro, czyli łącznie maksymalnie 885 euro,
• brak obowiązkowego eigen risico dla dzieci poniżej 18 lat,
• ustawowe wyjątki obejmują m.in. huisarts, huisartsenpost, verloskundige zorg, kraamzorg, wijkverpleging i określoną ketenzorg,
• od 2026 roku meekijkconsult, meedenkadvies oraz określony verkennend gesprek w GGZ nie obciążają eigen risico,
• eigen bijdrage jest odrębnym mechanizmem i może występować równocześnie z eigen risico,
• aktualny gabinet zapowiada od 2027 roku podwyższenie eigen risico o 60 euro oraz limit 150 euro na jedno leczenie.

źródło: www.rijksoverheid.nl, www.zorginstituutnederland.nl