Sprawy urzędowe

Alimenty i opieka nad dzieckiem po rozwodzie w Holandii

Q: Ile wynoszą alimenty na jedno dziecko w Holandii?

Nie ma stawki ryczałtowej. Kwota zależy od dochodu rodziny sprzed rozstania i od dochodu netto każdego z rodziców. Przy dochodzie netto 2 800 euro zdolność płatnicza wychodzi około 418 euro na wszystkie dzieci razem, a od tego odejmuje się jeszcze zniżkę za dni opieki.

Q: Czy alimenty na dziecko można odliczyć od podatku?

Nie. Alimenty na dziecko nie podlegają odliczeniu i nie są przychodem u odbiorcy. Inaczej działają alimenty na byłego partnera: płacący je odlicza, a otrzymujący wykazuje jako dochód w zeznaniu rocznym.

Q: Co, jeśli sąd rozstrzygnął sprawę w Polsce, a ojciec mieszka w Holandii?

Polskie orzeczenie alimentacyjne jest wykonalne w Holandii. Podstawą jest unijne rozporządzenie o zobowiązaniach alimentacyjnych. Wniosek o ściąganie kierujesz do LBIO jako organu centralnego, a warunkiem jest zaległość od 250 euro albo 2 miesiące opóźnienia.

Q: Czy opieka naprzemienna zwalnia z alimentów?

Nie zwalnia, ale mocno obniża przelew. Przy równym podziale dni zniżka za sprawowanie opieki jest najwyższa, bo każdy rodzic ponosi część kosztów bezpośrednio. Gdy dochody rodziców wyraźnie się różnią, osoba lepiej zarabiająca nadal dopłaca.

Q: Czy ojciec bez władzy rodzicielskiej musi płacić alimenty?

Tak. Obowiązek alimentacyjny wynika z rodzicielstwa prawnego, a nie z posiadania gezag. Ojciec, który uznał dziecko, płaci alimenty niezależnie od tego, czy ma władzę rodzicielską i czy widuje dziecko.

Q: Ile trwa procedura rozwodowa z dziećmi?

Przy zgodnym wniosku zwykle kilka miesięcy, przy sporze znacznie dłużej. Najwięcej czasu zajmuje uzgodnienie planu rodzicielskiego, bo bez niego sąd nie rozpozna sprawy. Gdy rodzice nie potrafią się dogadać, sąd może skierować sprawę do Raad voor de Kinderbescherming po opinię, co wydłuża postępowanie o kilka miesięcy.

Q: Czy da się zmienić raz ustalone alimenty?

Tak, przy istotnej zmianie okoliczności. Utrata pracy, poważna choroba, narodziny kolejnego dziecka albo zmiana podziału opieki to typowe podstawy. Wniosek składa adwokat, a do czasu orzeczenia obowiązuje dotychczasowa kwota.

Redakcja

31 sierpnia 2026

Rozwód w Holandii – przepisy, warunki, dofinansowanie

Alimenty na dziecko należą się do 21. roku życia, a ich wysokość sąd liczy z dwóch elementów: potrzeb dziecka i zdolności płatniczej każdego z rodziców. Alimenty na byłego małżonka trwają zwykle maksymalnie 5 lat. Od 1 stycznia 2026 wszystkie zasądzone kwoty rosną o 4,6%. Przy rozwodzie z małoletnimi dziećmi ouderschapsplan jest obowiązkowy, a wspólna władza rodzicielska zostaje przy obojgu rodzicach.

Do rozstrzygnięcia zostaje kilka rzeczy: ile wyjdzie przy twoim dochodzie, co się dzieje po osiemnastce dziecka, kiedy możesz zabrać dziecko do Polski, i jak odzyskać pieniądze, gdy były partner przestał płacić.

Do kiedy płaci się alimenty na dziecko w Holandii?

Do ukończenia przez dziecko 21 lat, a nie do osiemnastki. Obowiązek utrzymania (onderhoudsplicht) obejmuje koszty życia i nauki i wynika z samego rodzicielstwa prawnego, nie z małżeństwa. Dotyczy więc również par, które nigdy nie były małżeństwem, jeśli ojciec uznał dziecko.

Po 18. urodzinach zmienia się odbiorca przelewu. Pieniądze idą wtedy bezpośrednio do dziecka, a nie do rodzica, u którego mieszka. Umowę o wysokość zawiera się z dorosłym już dzieckiem. Dziecko w wieku 18–21 lat może też samodzielnie zgłosić się po pomoc do LBIO, gdy rodzic przestał płacić.

Powyżej 21 lat obowiązek zwykle wygasa. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której dziecko z powodu niepełnosprawności nie jest w stanie samo się utrzymać, albo rodzice zapisali dłuższy okres w ouderschapsplan.

Zrzeczenie się alimentów jest nieważne. Zapis w planie rodzicielskim, że jedno z rodziców rezygnuje z alimentów na dziecko, nie wiąże. Gdy sytuacja finansowa drugiego rodzica się poprawi, obowiązek odżywa. Ogólne zasady samej procedury rozwodowej rozkładamy w poradniku o rozwodzie w Holandii.

Jak sąd liczy wysokość alimentów na dziecko?

Najpierw ustala potrzeby dziecka według dochodu rodziny sprzed rozstania, potem sprawdza, ile każdy z rodziców jest w stanie zapłacić. Metoda nazywa się Rapport Alimentatienormen i jest wspólna dla wszystkich sądów w Holandii. Zasada wyjściowa: dziecko nie ma stracić na rozwodzie rodziców.

Zdolność płatnicza liczy się od dochodu netto do dyspozycji (NBI), a nie od pensji brutto. Przy NBI od 2 200 euro obowiązuje wzór: draagkracht = 70% × [NBI − (0,3 × NBI + 1 365)]. Przy 2 800 euro netto wychodzi z tego około 418 euro miesięcznie na wszystkie dzieci łącznie, zanim sąd odejmie zniżkę za dni opieki.

Dochód netto (NBI)	Zalecana zdolność płatnicza	Co z tego wynika
do 1 950 euro	25 lub 50 euro	Minimalna kwota, żeby wkład rodzica nie spadł do zera
1 950 – 2 000 euro	około 50 euro	Stała kwota z tabeli, bez wzoru
2 000 – 2 100 euro	77 – 96 euro	Wolna kwota rośnie szybciej niż dochód
2 100 – 2 200 euro	109 – 116 euro	Ostatni przedział ze stałą kwotą
od 2 200 euro	70% nadwyżki	Wzór: 70% × [NBI − (0,3 × NBI + 1 365)]

Tabela zdolności płatniczej dla osób przed wiekiem emerytalnym, wersja obowiązująca od stycznia 2026. Źródło: Rechtspraak, Rapport Alimentatienormen.

Na końcu sąd odejmuje zniżkę za sprawowanie opieki (zorgkorting). Im więcej dni dziecko spędza u rodzica płacącego, tym niższy przelew, bo część kosztów ten rodzic ponosi bezpośrednio. Przy opiece naprzemiennej zniżka jest najwyższa. Gdy zdolność płatnicza obojga rodziców razem nie pokrywa potrzeb dziecka, zniżka zostaje obcięta i niedobór dzieli się między rodziców.

Wysokość alimentów zmienia się wraz z sytuacją. Utrata pracy, nowe dziecko, przeprowadzka albo zmiana podziału opieki to podstawa do wystąpienia o zmianę orzeczenia (art. 1:401 BW). Dopóki sąd nie zmieni kwoty, obowiązuje stara, nawet jeśli twoja sytuacja zmieniła się miesiąc temu.

Jak długo płaci się alimenty na byłego małżonka?

Przy rozwodach od 1 stycznia 2020 zasadą jest połowa czasu trwania małżeństwa, maksymalnie 5 lat. Przy ośmiu latach małżeństwa wychodzą 4 lata alimentów. Wcześniejszy limit wynosił 12 lat i nadal obowiązuje przy rozwodach orzeczonych przed 2020 rokiem.

Sytuacja	Jak długo	Na co uważać
Małżeństwo krótsze niż 10 lat, bez dzieci	Połowa czasu małżeństwa	Liczy się od ślubu do złożenia wniosku o rozwód
Małżeństwo dłuższe niż 10 lat	Maksymalnie 5 lat	Zasada podstawowa po 2020 roku
Wspólne dzieci	Do 12. urodzin najmłodszego	Przy małym dziecku okres bywa dłuższy niż 5 lat
Małżeństwo ponad 15 lat, AOW w ciągu 10 lat	Do startu emerytury AOW	Liczy się wiek na dzień złożenia wniosku
Małżeństwo ponad 15 lat, ur. do 1 stycznia 1970	10 lat	Wyjątek przejściowy, warto sprawdzić datę urodzenia

Zasady dla porozumień i orzeczeń od 1 stycznia 2020. Źródło: Rijksoverheid.

Gdy pasuje więcej niż jeden wyjątek, obowiązuje najdłuższy termin. Alimenty na byłego małżonka kończą się też wcześniej, jeśli osoba je otrzymująca ponownie wyjdzie za mąż, zawrze związek partnerski albo zamieszka z nowym partnerem. To ostatnie bywa źródłem sporów, bo mieszkanie razem trzeba wykazać dowodami, nie samym podejrzeniem.

O ile rosną alimenty w 2026 roku?

O 4,6% od 1 stycznia 2026 i podwyżka nie dzieje się sama. Waloryzację (indexering) ustala co roku w listopadzie Ministerstwo Sprawiedliwości, a podstawą jest art. 1:402a holenderskiego kodeksu cywilnego. Dotyczy zarówno alimentów na dziecko, jak i na byłego partnera.

Nikt nie wysyła przypomnienia. Osoba płacąca ma obowiązek sama podnieść kwotę. Przy 400 euro miesięcznie nowa stawka od stycznia 2026 wynosi 418,40 euro, czyli 220,80 euro więcej w skali roku.

Zaległą waloryzację można odzyskać wstecz. Jeśli były partner od kilku lat przelewa tę samą kwotę, różnica narosła i podlega dochodzeniu, o ile roszczenie nie uległo przedawnieniu. W Holandii termin przedawnienia alimentów wynosi 5 lat i przerywa go pisemne wezwanie do zapłaty.

Waloryzację można wyłączyć, ale tylko na piśmie. Wyłączenie musi być wyraźnie zapisane w porozumieniu rozwodowym albo w orzeczeniu sądu. Bez takiego zapisu podwyżka obowiązuje z mocy prawa, nawet gdy druga strona się nie zgadza.

Kto decyduje o dziecku po rozwodzie i co musi być w ouderschapsplan?

Władza rodzicielska zostaje wspólna, chyba że sąd wyraźnie postanowi inaczej. Rozwód nie odbiera gezag żadnemu z rodziców. Wszystkie ważne decyzje, od wyboru szkoły przez wniosek o paszport po poważne zabiegi medyczne, wymagają zgody obojga.

Plan rodzicielski jest obowiązkowy przy małoletnich dzieciach. Adwokat składa go razem z wnioskiem rozwodowym i bez niego sąd sprawy nie rozpozna. Obowiązek dotyczy małżeństw, zarejestrowanych związków partnerskich oraz par mieszkających razem, które mają wspólną władzę rodzicielską wpisaną do rejestru.

W planie muszą znaleźć się co najmniej:

Podział opieki i wychowania – u kogo dziecko mieszka na co dzień i jak wygląda harmonogram kontaktów z drugim rodzicem.
Sposób wymiany informacji – jak i jak często informujecie się o szkole, zdrowiu i sprawach dziecka.
Tryb wspólnych decyzji – które sprawy wymagają zgody obojga i co robicie przy braku porozumienia.
Koszty utrzymania i wychowania – wysokość alimentów albo wspólne konto na wydatki dziecka.
Udział samego dziecka – plan musi opisywać, w jaki sposób dziecko zostało wysłuchane przy ustalaniu zapisów.

Dziecko w wieku 12–18 lat dostaje z sądu zaproszenie na rozmowę. To kindgesprek: sędzia pyta o zdanie, przede wszystkim o to, u kogo dziecko chce mieszkać i jak często widywać drugiego rodzica. Rozmowa jest prawem dziecka, nie obowiązkiem, i odbywa się bez rodziców. Jeśli dziecko chodzi do polskiej klasy, przy zmianie miejsca zamieszkania sprawdź też praktyczną stronę w poradniku o polskiej szkole w Holandii.

Czy możesz wyjechać z dzieckiem na stałe do Polski?

Tylko za pisemną zgodą drugiego rodzica albo za zgodą sądu, jeśli macie wspólną władzę rodzicielską. Dotyczy to każdej przeprowadzki, także kilkanaście kilometrów dalej. Wyjazd za granicę bez zgody to uprowadzenie rodzicielskie w rozumieniu konwencji haskiej z 1980 roku, a Polska i Holandia obie są jej stronami.

Odmowa drugiego rodzica nie zamyka sprawy. Możesz wystąpić do sądu o zgodę zastępczą (vervangende toestemming). Sąd waży wszystkie okoliczności: powód wyjazdu, przygotowanie przeprowadzki, sytuację dziecka, możliwość utrzymania kontaktu z drugim rodzicem i to, czy zaproponowałeś rekompensatę kosztów podróży. Rozstrzygnięcia są mocno różne, a sama chęć powrotu do rodziny w Polsce rzadko wystarcza jako uzasadnienie.

Skutki wyjazdu bez zgody są dotkliwe. Sąd może nakazać powrót dziecka do Holandii jako kraju stałego pobytu, a w skrajnych przypadkach zmienić miejsce zamieszkania dziecka na adres drugiego rodzica. Wywiezienie dziecka może być też traktowane jako przestępstwo. Zanim zaplanujesz przeprowadzkę, uporządkuj sprawę zgody, a dopiero potem organizację przewozu rzeczy i firmy z kategorii przeprowadzki i transport do Polski.

Na sam wyjazd wakacyjny też potrzebujesz zgody. Przy wspólnej władzy rodzicielskiej służby graniczne mogą poprosić o pisemne oświadczenie drugiego rodzica wraz z kopią jego dokumentu tożsamości. Jeśli dokumenty wymagają przekładu, listę specjalistów znajdziesz w kategorii tłumaczy przysięgłych.

Co zrobić, gdy były partner przestał płacić alimenty?

Zgłoś sprawę do LBIO, bo dla osoby uprawnionej ściąganie jest bezpłatne. Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen to rządowa instytucja, która przejmuje windykację alimentów. Może samodzielnie zająć wynagrodzenie albo skierować sprawę do komornika, a koszty obciążają dłużnika, nie ciebie.

Gdzie mieszka dłużnik	Kiedy LBIO przejmie sprawę	Za jaki okres ściąga
Oboje w Holandii	Zaległość od 10 euro i brak pełnych wpłat w ciągu ostatnich 6 miesięcy	Zwykle zaległość z ostatnich 6 miesięcy, chyba że sąd orzekł inaczej
Dłużnik za granicą, np. w Polsce	Zaległość od 250 euro albo minimum 2 miesiące opóźnienia	Cała zaległość, o ile nie uległa przedawnieniu
Dziecko ma 18 lat lub więcej	Wniosek składa samo dziecko albo podpisuje go razem z rodzicem	Zależnie od sytuacji, na tych samych zasadach

Warunki obowiązujące w 2026 roku. Źródło: LBIO.

Warunkiem wejścia LBIO jest orzeczenie sądu. Alimenty ustalone tylko w porozumieniu rozwodowym, bez zatwierdzenia przez sąd, nie wystarczą. Od 1 stycznia 2026 przy wszczęciu windykacji LBIO wymaga oryginalnego odpisu wykonawczego orzeczenia (grosse), więc odszukaj go u swojego adwokata, zanim złożysz wniosek.

Wyjazd dłużnika do Polski nie kończy sprawy. Holenderskie orzeczenie alimentacyjne jest wykonalne w Polsce na podstawie unijnego rozporządzenia o zobowiązaniach alimentacyjnych, a LBIO współpracuje z polskimi organami. Osobna kwestia to koszty prawnika przy sporze, które rozkładamy we wpisie o kosztach adwokata w Holandii. Kancelarie obsługujące po polsku zbieramy w kategorii pomoc prawna i adwokaci.

LBIO nie pomoże w dwóch sytuacjach. Pierwsza to alimenty wpłacane na wspólne konto dziecka (kinderrekening), druga to brak orzeczenia sądowego. Wtedy zostaje droga sądowa albo wcześniejsza mediacja.

Ile kosztuje rozwód z dziećmi i kto dopłaci?

Sama opłata sądowa wynosi 341 euro w 2026 roku, a adwokat jest obowiązkowy. Rozwodu w Holandii nie da się przeprowadzić samodzielnie: wniosek do sądu składa adwokat, także przy pełnej zgodzie obu stron. Przy wniosku wspólnym opłatę griffierecht płacicie raz i możecie podzielić ją między siebie.

Przy niższych dochodach państwo dopłaca do prawnika i mediatora:

Adwokat w sprawie rodzinnej – wkład własny zaczyna się od 448 euro, a Raad voor Rechtsbijstand odejmuje od niego automatycznie 69 euro.
Mediacja – wkład własny to 69 lub 138 euro zależnie od dochodu, czyli zwykle najtańsza droga przy zgodnym rozstaniu.
Próg dochodowy – dla osoby samotnej do 35 400 euro rocznie, dla rodzica samotnie wychowującego dziecko do 50 000 euro.
Próg majątkowy – powyżej 36 952 euro oszczędności w roku odniesienia dofinansowania nie ma. Własne mieszkanie się nie liczy.
Rok odniesienia – w 2026 roku urząd patrzy na twoje dochody z 2024 roku. Jeśli zarabiasz teraz znacznie mniej, złóż wniosek o przesunięcie roku odniesienia.

Przy dofinansowaniu opłata sądowa również spada. Zamiast pełnej stawki płacisz obniżoną, a adwokat załatwia to razem z wnioskiem o toevoeging. O dopłatę do samej opłaty sądowej możesz też wystąpić do gminy w ramach bijzondere bijstand.

Co załatwić zaraz po orzeczeniu rozwodu?

Zacznij od gminy, bo od wpisu w rejestrze zależą pieniądze z urzędu. Rozwód wpisuje się do rejestru stanu cywilnego, a jeśli wyprowadzasz się pod nowy adres, zgłaszasz zmianę meldunku. Przy wyjeździe z Holandii na stałe potrzebne jest wymeldowanie z gminy, bo bez niego urzędy nadal liczą cię jako mieszkańca.

Potem świadczenia i podatki. Zniknięcie partnera podatkowego zmienia wysokość dodatków, a rodzic samotnie wychowujący dziecko dostaje wyższy kindgebonden budget z dopłatą dla samotnych rodziców. Zmianę sytuacji zgłaszasz do Dienst Toeslagen w ciągu 4 tygodni, inaczej grozi zwrot nadpłaty. Jak holenderskie świadczenia rodzinne mają się do polskich, opisujemy we wpisie o rodzinnym w Holandii a 500 plus. Do samego logowania w urzędach potrzebujesz konta, które opisujemy w poradniku o DigiD bez meldunku.

Na końcu mieszkanie i dochód. Po rozstaniu jedna osoba zwykle szuka lokum na własną rękę, a ceny najmu w 2026 roku poszły w górę, co opisujemy w tekście o drożejącym mieszkaniu w Holandii. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź swoje uprawnienia w poradniku o prawach i obowiązkach lokatora, a przy niskim dochodzie rozważ ścieżkę opisaną we wpisie o mieszkaniu socjalnym. Aktualne oferty zbieramy w kategorii wynajmu mieszkań i pokoi, a jeśli po rozstaniu potrzebujesz wyższego dochodu, w dziale ofert pracy publikujemy ogłoszenia z podziałem na regiony. Osobne konto bankowe załatwisz według poradnika o koncie w holenderskim banku.