W Holandii przybyło 13 tys. mieszkań socjalnych. Korporacje ostrzegają przed cięciami

Fasada nowoczesnego budynku mieszkalnego

W 2025 roku w Holandii zbudowano o 2100 mieszkań socjalnych więcej niż rok wcześniej, a łącznie zasób powiększył się o 13 tysięcy lokali. To dobra wiadomość dla osób czekających na tańsze mieszkanie. Korporacje mieszkaniowe biją jednak na alarm: ich finanse dochodzą do granic.

Dane pochodzą z rocznego raportu Aedes, branżowego stowarzyszenia korporacji mieszkaniowych (woningcorporaties), opublikowanego w tym tygodniu. Od kilku lat stawia się na budowę mieszkań socjalnych i widać tego efekty. W 2025 roku powstało ich prawie 24 tysiące. Jednocześnie ponad 10 tysięcy zniknęło z zasobu w wyniku wyburzeń i sprzedaży, stąd per saldo przybyło około 13 tysięcy lokali. W całej Holandii jest dziś 2,1 miliona mieszkań socjalnych.

Korporacje inwestowały także w remonty i poprawę efektywności energetycznej. Wiele mieszkań ma obecnie etykietę energetyczną A lub lepszą, co dla najemców oznacza zwykle niższe koszty ogrzewania.

Jakie są limity czynszu?

Mieszkanie socjalne (sociale huurwoning) to takie, w którym czynsz przy zawieraniu nowej umowy nie może przekroczyć 932,93 euro miesięcznie. Jeżeli czynsz mieści się między 932,93 a 1228,07 euro, mówimy o mieszkaniu w segmencie średnim, czyli middenhuur. Korporacje budują również takie lokale.

Dla wielu Polaków w Holandii to ważne progi. Mieszkania socjalne przydzielane są zwykle przez system zapisów w danym regionie, a czas oczekiwania bywa długi. Warto sprawdzić, czy jest się zarejestrowanym na liście w swojej gminie lub regionie – im dłuższy staż na liście, tym większe szanse. Mieszkania middenhuur mogą być alternatywą dla osób, które zarabiają za dużo na lokal socjalny, ale nie stać ich na drogi najem na wolnym rynku.

Finanse korporacji pod presją

Aedes ostrzega, że korporacje wciąż wydają więcej, niż zarabiają na czynszach. Powodem są rosnące koszty w wielu obszarach. Po odjęciu wszystkich wydatków od przychodów z najmu korporacja ma średnio 44 euro straty na każdym mieszkaniu. Rok wcześniej było to 48 euro. Poprawa wynika głównie z wyższych wpływów z czynszów i ze sprzedaży mieszkań.

Mimo strat sektor dalej inwestuje w nowe budynki i renowacje. Część pieniędzy pochodzi z własnych środków, ale 52 procent inwestycji korporacje finansują kredytami. Przewodnicząca Aedes Liesbeth Spies podkreśla, że taki model ma swój koniec. Bez działań, które w porę dadzą korporacjom więcej oddechu, trzeba będzie podejmować bolesne wybory między nowymi inwestycjami, utrzymaniem budynków a jakością życia w dzielnicach.

Ulga od rządu nie wystarczy

Pewna pomoc jest już zapowiedziana: rząd chce od 2028 roku obniżyć jeden z podatków płaconych przez korporacje mieszkaniowe. Według Aedes dodatkowe pieniądze, które w ten sposób się uwolnią, „wyparują” jednak przez wyższe stopy procentowe i rosnące koszty. Dla najemców oznacza to, że tempo budowy i remontów w kolejnych latach będzie zależeć w dużej mierze od decyzji politycznych w Hadze.

Źródło: NOS