Przed 1 stycznia 2027: 6 spraw w Holandii, które warto załatwić do końca roku
Do końca 2026 roku zostało niewiele czasu, a kilka spraw w Holandii ma twarde terminy. Od 1 stycznia 2027 r. rośnie eigen risico, zmieniają się zasady toeslagen, a posiadacze paneli słonecznych tracą saldering. Sprawdź, co warto załatwić przed sylwestrem, żeby nie stracić pieniędzy.
Koniec roku w Holandii to nie tylko kerstvakantie i oliebollen. To także moment, w którym kończą się terminy na zmianę ubezpieczenia zdrowotnego, zgłoszenia w Dienst Toeslagen czy wykorzystanie części dni urlopowych. Zebraliśmy najważniejsze sprawy – wyłącznie te, które potwierdzają oficjalne źródła: rząd Holandii, Belastingdienst i urząd ACM.
1. Ubezpieczenie zdrowotne: wypowiedzenie do 31 grudnia
Zorgverzekering można zmienić raz w roku, na 1 stycznia. Według rządu Holandii obecną polisę wypowiadasz najpóźniej 31 grudnia. Możesz to zrobić samodzielnie albo zlecić nowemu ubezpieczycielowi – jeśli zawrzesz nową umowę do 31 grudnia, nowe towarzystwo samo wypowie starą. Na zawarcie nowej polisy masz czas do 1 lutego, a ochrona i tak obowiązuje wstecz od 1 stycznia.
Ubezpieczyciele musieli podać składki na 2027 r. do 12 listopada, a nowe polisy wysyłają w listopadzie. Ministerstwo zdrowia (VWS) przewidywało, że średnia składka wzrośnie o 12,50 euro miesięcznie, do około 169 euro. Dlatego warto sprawdzić, ile zapłacisz w nowym roku, i porównać oferty. Nie zawsze trzeba zmieniać firmę – czasem wystarczy dopasować pakiet dodatkowy (aanvullende verzekering) albo zmienić rodzaj polisy u obecnego ubezpieczyciela.
2. Eigen risico w 2027 r.: 400 euro
Obowiązkowy udział własny w kosztach leczenia (verplicht eigen risico) wynosi w 2026 r. 385 euro. Od 2027 r. rośnie do 400 euro – potwierdza to rząd Holandii, a w budżecie na 2027 r. zapowiedziano, że kwota będzie odtąd rosła razem z inflacją. Eigen risico płacą osoby od 18. roku życia, które korzystają z opieki z pakietu podstawowego. Nie dotyczy on m.in. wizyt u lekarza rodzinnego (huisarts, także huisartsenpost) ani dzieci do 18 lat.
Eigen risico rozlicza się w ramach roku kalendarzowego. Jeśli więc w 2026 r. już wykorzystałeś cały udział własny, zabiegi z pakietu podstawowego przeprowadzone jeszcze w tym roku nie podniosą twoich kosztów, a te przesunięte na styczeń zaczną „zjadać” nowe eigen risico. Termin leczenia zawsze jednak ustalaj z lekarzem, a nie z kalendarzem. Przy zmianie polisy możesz też wybrać dobrowolne podwyższenie udziału własnego (vrijwillig eigen risico) w zamian za niższą składkę – opłaca się to tylko wtedy, gdy rzadko korzystasz z opieki zdrowotnej.
3. Toeslagen 2027: niższe limity majątku – termin 8 grudnia
To jedna z najważniejszych zmian na nowy rok. Od 1 stycznia 2027 r. spadają limity majątku (vermogensgrenzen) dla zorgtoeslag i kindgebonden budget. Według Belastingdienst:
- bez partnera (toeslagpartner): 119 122 euro (w 2026 r. było to 146 011 euro),
- z partnerem: 158 748 euro (w 2026 r. – 184 633 euro).
Liczy się majątek na dzień 1 stycznia 2027 r. Jeśli spodziewasz się, że przekroczysz nowy limit – np. po sprzedaży domu, darowiźnie czy spadku w 2026 r. – zgłoś to w Mijn toeslagen (Wijziging doorgeven → Inkomen en vermogen → Er wijzigt iets in het vermogen, rok 2027) do 8 grudnia 2026 r. Wtedy nie dostaniesz dodatku, którego potem musiałbyś zwracać. Osoby, u których urząd podejrzewa przekroczenie limitu, dostaną list pod koniec listopada, ale brak listu nie zwalnia z samodzielnego sprawdzenia.
Od 2027 r. zmieniają się też zasady dotyczące partnera przy toeslagen. Partnerami będą m.in. małżonkowie i zarejestrowani partnerzy, a w przypadku osób mieszkających razem – tylko przy spełnieniu konkretnych warunków, np. umowy notarialnej o wspólnym zamieszkaniu, wspólnego dziecka albo wspólnie posiadanego i zamieszkanego domu. Jeśli mieszkacie razem i jedno z was ma niepełnoletnie dziecko, ale żaden z warunków nie jest spełniony, nie będziecie już partnerami – liczy się wtedy tylko twój dochód i majątek. Osoby, których to dotyczy, dostaną list z Belastingdienst pod koniec listopada. Rząd zapowiada ponadto, że maksymalny zorgtoeslag dla osoby samotnej ma wzrosnąć w 2027 r. do około 140 euro miesięcznie.
4. Zaległy urlop: które dni przepadają?
Zasady przedawnienia urlopu w Holandii są dwutorowe. Według rządu Holandii ustawowe dni urlopu (wettelijke vakantiedagen) przepadają pół roku po zakończeniu roku, w którym je nabyłeś. Dni z 2026 r. wygasną więc 1 lipca 2027 r., chyba że cao lub umowa przewiduje dłuższy termin. Nie ma zatem obowiązku „wybierania” ich do 31 grudnia.
Inaczej jest z dniami ponadustawowymi (bovenwettelijke vakantiedagen), czyli tymi, które pracodawca daje ponad ustawowe minimum. Przedawniają się one po 5 latach od końca roku, w którym je nabyłeś. To samo dotyczy dni ustawowych, których nie mogłeś wykorzystać w terminie, np. z powodu choroby. W praktyce oznacza to, że dni z 2021 r. przedawniają się z końcem 2026 r. Sprawdź saldo urlopu na pasku wypłaty lub w systemie pracodawcy i porozmawiaj z działem kadr. Pamiętaj też: ustawowych dni nie wolno wypłacić w gotówce w trakcie zatrudnienia – tylko po zakończeniu umowy. Dni ponadustawowe można „sprzedać” pracodawcy, ale żadna ze stron nie może tego wymusić.
5. Panele słoneczne i umowa na energię
Z dniem 1 stycznia 2027 r. kończy się salderingsregeling – możliwość odliczania prądu oddanego do sieci od prądu pobranego. Saldować można jeszcze do 31 grudnia 2026 r. Od nowego roku za oddaną energię dostaniesz wynagrodzenie od dostawcy, które do 2030 r. musi wynosić co najmniej 50% „gołej” ceny prądu (bez podatków). Dostawcy mogą przy tym pobierać opłaty za zwrot energii do sieci (terugleverkosten).
Urząd ACM w listopadzie 2026 r. zaapelował do gospodarstw z panelami, by sprawdziły, czy obecna umowa nadal im się opłaca, bo stawki za zwrot energii i opłaty różnią się między firmami. Rząd radzi też, by jak najwięcej własnego prądu zużywać od razu – nie obejmują go wtedy podatek energetyczny ani opłaty dostawcy. Przed zmianą dostawcy sprawdź w umowie, czy obowiązuje cię opłata za wcześniejsze zerwanie kontraktu.
6. Darowizny na cele charytatywne liczą się w roku wpłaty
Jeśli wspierasz organizacje pożytku publicznego ze statusem ANBI, darowiznę wpłaconą do 31 grudnia 2026 r. uwzględnisz w zeznaniu za 2026 r. Według Belastingdienst zwykłe darowizny (gewone giften) można odliczyć powyżej progu wynoszącego 1% dochodu (drempelinkomen), ale nie mniej niż 60 euro, i maksymalnie do 10% tego dochodu. Darowizny okresowe (periodieke giften), przekazywane na podstawie wieloletniej umowy, nie mają progu. Zachowaj potwierdzenia przelewów – mogą być potrzebne przy kontroli. Na koniec przejrzyj skrzynkę MijnOverheid i Mijn toeslagen: to tam w grudniu trafiają listy z terminami, których lepiej nie przegapić.
Źródła: Rijksoverheid, Belastingdienst, ACM