Kerstpakket w Holandii: czy pracodawca musi dać paczkę na święta i co z pracownikami agencji
Grudzień w Holandii to czas kerstpakketów – świątecznych paczek od pracodawcy. Dla wielu osób to miły zwyczaj, ale czy paczka się należy? Czy trzeba od niej płacić podatek? I czy pracownik z agencji pracy ma prawo do takiej samej paczki jak etatowcy? Wyjaśniamy zasady na 2026 rok.
Kerstpakket to tradycyjny prezent świąteczny, który holenderskie firmy rozdają pracownikom w grudniu. Może to być kosz z jedzeniem i winem, sprzęt do domu, karta podarunkowa albo możliwość wybrania prezentu z katalogu online. Dla pracodawcy to gest docenienia, a dla pracownika – przyjemny dodatek przed świętami.
Czy kerstpakket jest obowiązkowy?
Nie. Holenderskie prawo pracy nie nakłada na pracodawcę obowiązku dawania paczki świątecznej. Kerstpakket nie jest częścią wynagrodzenia ani standardowych warunków zatrudnienia – chyba że zapisano go w układzie zbiorowym (cao) albo w umowie o pracę. Jeśli takiego zapisu nie ma, pracodawca może zrezygnować z paczki w dowolnym roku, np. gdy firma ma gorszy wynik.
Jeśli Twoja umowa lub cao wyraźnie przewiduje świąteczną paczkę albo jej równowartość, możesz się jej domagać jak każdego innego świadczenia. Warto więc zajrzeć do dokumentów, zanim uznasz, że „w tym roku nic nie będzie”.
Czy od paczki trzeba płacić podatek?
W większości przypadków pracownik nie płaci od kerstpakketu żadnego podatku. Prezenty dla pracowników rozlicza pracodawca w ramach tzw. werkkostenregeling (WKR). To system, w którym firma ma do dyspozycji „wolną przestrzeń” (vrije ruimte) na nieopodatkowane prezenty i świadczenia.
W 2026 roku vrije ruimte wynosi 2 proc. sumy wynagrodzeń do 400 tys. euro oraz 1,18 proc. od nadwyżki ponad tę kwotę. Jeśli firma przekroczy ten limit, płaci od nadwyżki 80-procentowy podatek końcowy (eindheffing). Ten koszt ponosi pracodawca, a nie pracownik. Dlatego na pasku wypłaty kerstpakket zwykle w ogóle się nie pojawia.
Czy jest limit wartości paczki?
Przepisy nie podają maksymalnej kwoty paczki. Obowiązuje jednak zasada „zwyczajowości” (gebruikelijkheid): wartość prezentu nie powinna być o więcej niż 30 proc. wyższa od tego, co jest zwyczajowo przyjęte w podobnych sytuacjach. W praktyce paczki mają różną wartość – od kilkudziesięciu do kilkuset euro.
Dla firm ważny jest też VAT. Podatek VAT od prezentów dla pracowników można odliczyć tylko wtedy, gdy łączna wartość prezentów nie przekracza 227 euro bez VAT na osobę w roku.
Gotówka zamiast paczki?
Zamiast paczki niektórzy pracodawcy dają kartę podarunkową lub premię pieniężną. Karta podarunkowa również może zostać rozliczona w ramach vrije ruimte. Z gotówką jest inaczej: co do zasady premia pieniężna to zwykły dochód, od którego potrąca się podatek i składki. Pracodawca może wprawdzie formalnie zaliczyć ją do rozliczenia WKR, ale musi to wyraźnie zrobić i spełnić warunek zwyczajowości. Jeśli nie, zobaczysz premię na pasku wypłaty jako opodatkowany składnik pensji.
Pracownik agencji pracy a kerstpakket
To pytanie zadaje sobie wielu Polaków, którzy pracują w Holandii przez uitzendbureau. Pracownik agencji widzi, że stali pracownicy klienta dostają paczkę, a on nie. Czy to zgodne z prawem?
Od 2026 roku w układzie zbiorowym dla pracowników tymczasowych (obowiązującym członków organizacji ABU i NBBU) obowiązuje zasada równoważnego wynagrodzenia (gelijkwaardige beloning). Łączny pakiet wynagrodzenia pracownika agencji ma być co najmniej równy temu, co dostają pracownicy zatrudnieni bezpośrednio u klienta na tym samym stanowisku.
Jednak kerstpakket, bon podarunkowy czy np. miejsce parkingowe nie są brane pod uwagę przy tym porównaniu. Oznacza to, że pracownik agencji nie ma prawa do paczki świątecznej klienta. Wiele firm i agencji mimo to daje paczki także pracownikom tymczasowym – ale to dobra wola, a nie obowiązek.
Kerstpakket a eindejaarsuitkering – to nie to samo
Nie należy mylić paczki świątecznej z premią na koniec roku (eindejaarsuitkering), nazywaną też „trzynastką”. Eindejaarsuitkering jest częścią wynagrodzenia i podlega normalnemu opodatkowaniu. Jeśli przewiduje ją cao lub umowa – należy się obowiązkowo.
Ważne dla pracowników agencji: od 1 stycznia 2023 roku premia na koniec roku jest częścią tzw. inlenersbeloning. To oznacza, że pracownik tymczasowy ma prawo do takiej samej zasady wypłaty eindejaarsuitkering jak pracownicy klienta. Jeśli stali pracownicy w firmie, w której pracujesz, dostają trzynastkę, sprawdź na pasku wypłaty, czy Ty również ją otrzymujesz (często w formie dodatku doliczanego do stawki godzinowej lub wypłacanego w grudniu).
Co warto sprawdzić przed świętami
- czy Twoja umowa lub cao wspomina o kerstpakkecie albo premii świątecznej,
- czy na grudniowym pasku pojawia się eindejaarsuitkering, jeśli przysługuje ona w firmie klienta,
- czy otrzymana gotówka została opodatkowana – jeśli tak, to normalne, jeśli nie zostało to inaczej uzgodnione,
- gdy coś się nie zgadza – zapytaj najpierw agencję lub dział kadr, a potem związek zawodowy (np. FNV), który może pomóc także po polsku.
Kerstpakket to miły gest, ale nie prawo. Za to premia końcoworoczna, jeśli wynika z cao lub zasad inlenersbeloning, jest częścią Twojego wynagrodzenia i warto jej pilnować.
Najczęstsze pytania
Byłem na zwolnieniu chorobowym w grudniu. Czy dostanę paczkę? To zależy od zasad w firmie. Jeśli kerstpakket jest zapisany w cao lub umowie, choroba co do zasady nie powinna pozbawiać Cię prawa do świadczenia. Jeśli to tylko dobra wola pracodawcy, decyduje on sam.
Pracuję na umowę na czas określony, która kończy się w grudniu. Czy przysługuje mi paczka? Brak jednej reguły. Wiele firm daje paczki wszystkim osobom zatrudnionym w dniu rozdawania, ale nie ma takiego obowiązku, o ile nie przewiduje go umowa lub cao.
Czy mogę zamienić paczkę na pieniądze? Tylko jeśli pracodawca na to pozwala. Pamiętaj, że gotówka zwykle oznacza podatek – z paczki lub karty podarunkowej skorzystasz często na tym samym poziomie bez potrąceń.
Dostałem paczkę z alkoholem, a nie piję. Coraz więcej firm oferuje wybór prezentu z katalogu online albo wersję bezalkoholową – warto o to zapytać przy następnej okazji.
Czy pracodawca może dać paczkę tylko części pracowników? Może, ale wybór nie powinien być dyskryminujący, np. ze względu na narodowość czy rodzaj umowy, jeśli praca jest taka sama.
Źródła: Belastingdienst, MKB Servicedesk, Randstad, Rendement, AWVN