Zasiłki rodzinne w Holandii – co przysługuje Polakom?

Polacy mieszkający lub pracujący w Holandii mogą korzystać z wielu świadczeń wspierających rodziny z dziećmi. Holenderski system różni się jednak od polskiego: część pieniędzy wypłaca Sociale Verzekeringsbank, czyli SVB, część urząd Dienst Toeslagen, a jeszcze inne świadczenia są związane z zatrudnieniem i wypłacane za pośrednictwem pracodawcy lub UWV. Prawo do pomocy zależy nie tyle od obywatelstwa, ile od miejsca zamieszkania, zatrudnienia, ubezpieczenia społecznego, dochodu rodziny oraz sytuacji drugiego rodzica.

Polak legalnie pracujący w Holandii może mieć prawo do holenderskich świadczeń również wtedy, gdy jego dzieci nadal mieszkają w Polsce. W takich przypadkach stosuje się unijne zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie oznacza to jednak, że rodzina może bez ograniczeń pobierać pełne świadczenia z dwóch państw za ten sam okres. Urzędy ustalają, który kraj ma pierwszeństwo w wypłacie, a drugi może ewentualnie dopłacić różnicę.

Jakie zasiłki rodzinne można otrzymać w Holandii?

Do najważniejszych świadczeń i form wsparcia dla rodzin należą:

• kinderbijslag, czyli podstawowy zasiłek na dziecko,
• kindgebonden budget, czyli dodatek zależny od dochodu rodziny,
• kinderopvangtoeslag, czyli dopłata do opieki nad dzieckiem,
• podwójny kinderbijslag dla dzieci wymagających intensywnej opieki,
• płatny urlop rodzicielski,
• urlop związany z narodzinami dziecka dla partnera,
• świadczenia macierzyńskie dla pracownic i osób prowadzących działalność,
• niektóre dodatki podatkowe oraz świadczenia gminne.

Obywatelstwo polskie nie stanowi przeszkody w uzyskaniu świadczeń. Kluczowe jest natomiast to, czy dana osoba jest objęta holenderskim systemem ubezpieczeń społecznych i spełnia warunki konkretnego programu.

Kinderbijslag, czyli holenderski zasiłek na dziecko

Kinderbijslag jest podstawowym świadczeniem wypłacanym na dzieci do ukończenia 18. roku życia. Obsługą tego świadczenia zajmuje się Sociale Verzekeringsbank.

Prawo do kinderbijslag mają zazwyczaj osoby mieszkające w Holandii lub pracujące w Holandii i podlegające tamtejszym ubezpieczeniom społecznym. Dotyczy to również obywateli Polski. Sam fakt, że dziecko mieszka w Polsce, nie wyklucza prawa do holenderskiego zasiłku. SVB może wypłacać kinderbijslag na dziecko mieszkające w innym kraju Unii Europejskiej.

Ile wynosi kinderbijslag w 2026 roku?

Wysokość świadczenia zależy od wieku dziecka. Od trzeciego kwartału 2026 roku kwoty wynoszą:

• 298,40 euro na kwartał na dziecko w wieku od 0 do 5 lat,
• 362,35 euro na kwartał na dziecko w wieku od 6 do 11 lat,
• 426,29 euro na kwartał na dziecko w wieku od 12 do 17 lat.

Są to kwoty przypadające na jedno dziecko za jeden kwartał. Kinderbijslag nie jest więc wypłacany co miesiąc, lecz po zakończeniu każdego kwartału.

Przykładowo rodzina wychowująca dwoje dzieci w wieku 4 i 10 lat może w trzecim kwartale 2026 roku otrzymać łącznie 660,75 euro.

Podwyższenie stawki następuje automatycznie, kiedy dziecko kończy 6 lub 12 lat. Nowa kwota obowiązuje od odpowiedniego kwartału, zgodnie z zasadami SVB.

Czy dochód ma wpływ na kinderbijslag?

Zwykły kinderbijslag zasadniczo nie jest uzależniony od wysokości zarobków rodziców. Osoba zarabiająca minimalną pensję i osoba osiągająca wysoki dochód mogą otrzymywać taką samą podstawową kwotę.

Dochód ma jednak duże znaczenie przy ubieganiu się o dodatkowe świadczenie, czyli kindgebonden budget.

Jak złożyć wniosek o kinderbijslag?

Po narodzinach pierwszego dziecka w Holandii SVB może przesłać rodzicowi list z informacją, że wniosek jest dostępny na koncie Mijn SVB. W innych sytuacjach, na przykład gdy rodzic pracuje w Holandii, a dziecko mieszka w Polsce, konieczne może być samodzielne skontaktowanie się z SVB i dostarczenie dodatkowych dokumentów.

Do załatwienia sprawy mogą być potrzebne między innymi:

• numer BSN rodzica,
• numer BSN dziecka,
• akt urodzenia dziecka,
• dokument potwierdzający zatrudnienie w Holandii,
• dane drugiego rodzica,
• potwierdzenie wspólnego gospodarstwa domowego,
• informacje o świadczeniach pobieranych w Polsce,
• dokument potwierdzający naukę dziecka, zwłaszcza po ukończeniu 16 lat.

SVB może kontaktować się z polskimi instytucjami, aby ustalić, czy na dziecko pobierane są świadczenia w Polsce i który kraj powinien wypłacać pieniądze jako pierwszy.

Kindgebonden budget – dodatkowe pieniądze zależne od dochodu

Kindgebonden budget jest dodatkiem przeznaczonym dla rodzin z dziećmi poniżej 18. roku życia. W przeciwieństwie do kinderbijslag jego wysokość zależy od dochodów, majątku, liczby dzieci, wieku dzieci oraz sytuacji rodzinnej.

Świadczenie jest wypłacane co miesiąc przez Dienst Toeslagen. Rodziny samotnie wychowujące dzieci mogą otrzymać wyższy dodatek, podobnie jak rodzice dzieci, które ukończyły 12 lub 16 lat.

Kto może otrzymać kindgebonden budget?

Najczęściej trzeba spełnić następujące warunki:

• mieć co najmniej jedno dziecko poniżej 18. roku życia,
• pobierać kinderbijslag na to dziecko,
• posiadać dochód mieszczący się w granicach programu,
• nie przekroczyć limitu majątku,
• legalnie mieszkać lub pracować w Holandii,
• posiadać wymagane numery BSN.

Nie istnieje jedna prosta granica dochodu, wspólna dla wszystkich rodzin. Kwota zależy od liczby dzieci, ich wieku oraz tego, czy rodzic ma partnera rozliczanego jako toeslagpartner. Najbezpieczniej wykonać oficjalne wyliczenie próbne, czyli proefberekening.

Limit majątku w 2026 roku

W 2026 roku osoba bez partnera rozliczanego do świadczeń może posiadać maksymalnie 146 011 euro majątku. W przypadku osób mających toeslagpartnera łączny limit wynosi 184 633 euro.

Do majątku mogą być zaliczane między innymi oszczędności, inwestycje i niektóre inne składniki majątkowe pomniejszone o uwzględniane długi. Majątek małoletnich dzieci również może zostać doliczony do majątku rodziców.

Własny dom będący głównym miejscem zamieszkania zazwyczaj nie jest traktowany tak samo jak oszczędności lub dodatkowa nieruchomość, jednak każdą nietypową sytuację warto sprawdzić indywidualnie.

Czy dziecko może mieszkać w Polsce?

Tak. Rodzic może otrzymać kindgebonden budget, jeżeli dziecko mieszka w Polsce, pod warunkiem że otrzymuje na nie kinderbijslag z SVB i spełnia pozostałe warunki.

W przypadku dzieci mieszkających w Polsce nie stosuje się obniżenia z tytułu kosztów życia, ponieważ tak zwany woonlandfactor nie obowiązuje w państwach Unii Europejskiej. Holenderski urząd bierze jednak pod uwagę świadczenia rodzinne wypłacane przez Polskę.

Wniosek o kindgebonden budget powinien złożyć ten rodzic, na którego nazwisko przyznano kinderbijslag.

Terminy zależą od rodzaju świadczenia. W przypadku kinderbijslag najlepiej złożyć wniosek możliwie szybko po rozpoczęciu pracy w Holandii, narodzinach dziecka albo zmianie miejsca zamieszkania. Jeśli rodzic lub dziecko mieszka poza Holandią, wniosek można złożyć przez Mijn SVB. Gdy złożenie formularza internetowego nie jest możliwe, należy skontaktować się bezpośrednio z SVB.

Nie warto zakładać, że urząd sam przyzna świadczenie osobie, której dzieci mieszkają w Polsce. Automatyczna procedura najczęściej dotyczy dzieci urodzonych i zarejestrowanych w Holandii. W sytuacji transgranicznej potrzebne jest zazwyczaj osobne postępowanie oraz wymiana informacji między instytucjami obu państw.

W przypadku kindgebonden budget termin na złożenie wniosku jest zwykle dłuższy niż przy dopłacie do opieki nad dzieckiem. Przykładowo świadczenia takie jak kindgebonden budget za 2025 rok można składać do 31 grudnia 2026 roku. Nie oznacza to jednak, że z każdą sprawą należy czekać do końca następnego roku. Im później rodzic złoży wniosek, tym dłużej będzie czekał na należne pieniądze.

Szczególną ostrożność należy zachować przy kinderopvangtoeslag. Dopłatę do opieki nad dzieckiem trzeba zgłosić szybko, ponieważ możliwość uzyskania jej z mocą wsteczną jest ograniczona. Rodzic, który przez wiele miesięcy opłaca żłobek, a dopiero później przypomni sobie o złożeniu wniosku, może nie odzyskać dopłaty za cały wcześniejszy okres.

Co zrobić po otrzymaniu pierwszej decyzji?

Po przyznaniu świadczenia należy dokładnie przeczytać decyzję, nawet jeśli pieniądze już wpłynęły na konto. Warto sprawdzić:

• na jakie dziecko przyznano świadczenie,
• od którego dnia lub kwartału obowiązuje prawo,
• jaki dochód przyjął urząd,
• czy uwzględniono partnera,
• czy wpisano właściwy adres dziecka,
• czy urząd uwzględnił świadczenia pobierane w Polsce,
• czy decyzja ma charakter zaliczkowy, czy ostateczny.

Przy kindgebonden budget i kinderopvangtoeslag rodzic często otrzymuje najpierw voorschot, czyli zaliczkową decyzję dotyczącą przewidywanej wysokości świadczenia. Nie jest to jeszcze gwarancja, że cała wypłacona kwota pozostanie przy rodzinie.

Po zakończeniu roku urząd porównuje informacje podane we wniosku z rzeczywistymi dochodami oraz danymi przekazanymi przez pracodawców i inne instytucje. Następnie wydaje ostateczne rozliczenie. Jeśli dochód był wyższy niż przewidywany, może powstać obowiązek zwrotu części pieniędzy.

Jak uniknąć zwrotu kindgebonden budget?

Najczęstszą przyczyną zwrotu jest zaniżenie przewidywanego dochodu. Rodzic rozpoczynający pracę może podać wynagrodzenie wynikające z podstawowej liczby godzin, nie uwzględniając:

• dodatku urlopowego,
• premii,
• nadgodzin,
• dodatków zmianowych,
• trzynastej pensji,
• dochodu z drugiego miejsca pracy,
• zasiłku dla bezrobotnych,
• dochodu partnera z Polski,
• przychodów z działalności gospodarczej.

Jeśli zarobki są nieregularne, bezpieczniej podać nieco wyższy przewidywany dochód niż zdecydowanie zbyt niski. Bieżąca wypłata dodatku może być wtedy mniejsza, ale spada ryzyko otrzymania wysokiej decyzji o zwrocie.

Należy także pamiętać, że holenderski urząd może brać pod uwagę światowy dochód, a więc nie tylko pieniądze zarobione w Holandii. Osoba mieszkająca poza Holandią albo mająca partnera w Polsce może zostać poproszona o złożenie formularza opgaaf wereldinkomen. W formularzu wykazuje się łącznie dochody holenderskie i zagraniczne, a partner zwykle składa własne zestawienie swoich dochodów.

Jakie zmiany trzeba zgłaszać do SVB?

Rodzic pobierający kinderbijslag powinien informować SVB o zmianach mogących mieć wpływ na prawo do świadczenia. Może chodzić między innymi o:

• wyprowadzkę z Holandii,
• rozpoczęcie pracy w innym kraju,
• zakończenie pracy w Holandii,
• rozwód lub rozstanie,
• zmianę miejsca zamieszkania dziecka,
• umieszczenie dziecka w placówce,
• rozpoczęcie przez dziecko samodzielnego utrzymywania się,
• śmierć dziecka,
• rozpoczęcie pobierania podobnych świadczeń za granicą.

Osoba mieszkająca w Holandii powinna zgłosić obowiązkową zmianę do SVB zasadniczo w ciągu czterech tygodni. Osoby mieszkające poza Holandią mają na to zwykle sześć tygodni.

Brak zgłoszenia może spowodować nie tylko obowiązek zwrotu świadczenia, lecz także nałożenie dodatkowej sankcji, jeśli urząd uzna, że rodzic świadomie nie przekazał istotnej informacji.

Jakie zmiany trzeba przekazać do Dienst Toeslagen?

Zmiany związane z dodatkami dochodowymi najlepiej zgłaszać przez Mijn Toeslagen lub aplikację Toeslagen. Szczególnie ważne są:

• wzrost lub spadek dochodu,
• podjęcie pracy przez partnera,
• utrata pracy,
• rozpoczęcie działalności,
• zawarcie małżeństwa,
• wspólne zamieszkanie z partnerem,
• rozwód albo rozstanie,
• narodziny dziecka,
• wyprowadzka dziecka,
• przeprowadzka do Polski,
• zmiana numeru konta,
• rozpoczęcie albo zakończenie korzystania z opieki nad dzieckiem,
• zmiana liczby godzin opieki,
• zmiana ceny żłobka lub opiekuna.

Przeprowadzka nie zawsze oznacza konieczność składania całkowicie nowego wniosku. Często wystarczy przekazać aktualne dane. W przypadku zmiany mieszkania osoba otrzymująca dodatki powinna jednak sprawdzić, czy nowy adres został prawidłowo zarejestrowany i czy zmiana wpływa na prawo do świadczenia.

Co zrobić, gdy urząd żąda zwrotu pieniędzy?

Decyzji o zwrocie nie należy ignorować. Nawet jeśli rodzic uważa ją za błędną, brak reakcji może doprowadzić do naliczania kolejnych należności i wszczęcia egzekucji.

Najpierw należy sprawdzić, dlaczego powstała nadpłata. Powód powinien znajdować się w decyzji. Może to być między innymi:

• wyższy rzeczywisty dochód,
• niezgłoszony toeslagpartner,
• zbyt duża liczba godzin opieki wpisana we wniosku,
• nieopłacenie całej kwoty należnej placówce,
• utrata prawa do świadczenia po zakończeniu pracy,
• uwzględnienie polskich świadczeń rodzinnych,
• błędnie określone państwo pierwszeństwa,
• przekroczenie limitu majątku.

Jeżeli decyzja jest prawidłowa, ale rodzina nie może oddać całej sumy jednorazowo, można wystąpić o rozłożenie należności na raty. Jeśli natomiast urząd popełnił błąd albo nie uwzględnił przekazanych dokumentów, można złożyć odwołanie.

Jak odwołać się od decyzji?

Holenderska decyzja administracyjna zawiera pouczenie określające termin i sposób złożenia odwołania. Najczęściej na wniesienie bezwaar, czyli sprzeciwu administracyjnego, jest sześć tygodni od daty decyzji.

W odwołaniu należy wskazać:

• dane osoby składającej sprzeciw,
• numer decyzji,
• datę decyzji,
• powód, dla którego decyzja jest nieprawidłowa,
• prawidłowy – zdaniem rodzica – sposób rozliczenia,
• listę załączonych dokumentów,
• datę i podpis.

Do pisma warto dołączyć umowy o pracę, paski wynagrodzeń, decyzje z Polski, potwierdzenia miejsca zamieszkania dzieci i inne dowody mające znaczenie dla sprawy.

Jeżeli termin na odwołanie zbliża się do końca, a rodzic nie ma jeszcze wszystkich dokumentów, może złożyć krótkie odwołanie zabezpieczające termin i zaznaczyć, że uzasadnienie zostanie uzupełnione później. Urząd może wyznaczyć dodatkowy czas na przekazanie brakujących informacji.

Czy pobieranie zasiłków wpływa na prawo pobytu w Holandii?

Obywatele Polski jako obywatele Unii Europejskiej mogą mieszkać i pracować w Holandii na zasadach swobodnego przepływu osób. Samo korzystanie z kinderbijslag, kindgebonden budget czy kinderopvangtoeslag nie oznacza automatycznie utraty prawa pobytu.

Sytuacja może być bardziej złożona, gdy osoba nie pracuje, nie poszukuje pracy, nie ma własnych środków utrzymania i przez długi czas korzysta głównie z pomocy społecznej. Zasiłki rodzinne i dodatki podatkowe nie są jednak tym samym co świadczenie socjalne bijstand.

Przy dłuższym pobycie bez pracy warto sprawdzić swoją sytuację indywidualnie, szczególnie gdy rodzina rozważa złożenie wniosku o pomoc społeczną wypłacaną przez gminę.

Czy Polacy mogą otrzymać huurtoeslag?

Chociaż huurtoeslag nie jest typowym zasiłkiem rodzinnym, dla wielu rodzin stanowi bardzo ważną część miesięcznego budżetu. Jest to dopłata do kosztów wynajmu mieszkania.

Prawo do niej zależy między innymi od:

• rodzaju wynajmowanego lokalu,
• wysokości czynszu,
• dochodów mieszkańców,
• majątku,
• wieku wnioskodawcy,
• zarejestrowania pod właściwym adresem.

Od 2026 roku rozszerzono możliwość uzyskania huurtoeslag, dzięki czemu więcej najemców może kwalifikować się do pomocy, również przy wyższym czynszu. Ostateczna wysokość nadal zależy od indywidualnej sytuacji gospodarstwa domowego.

Polak spełniający te same warunki co pozostali legalni mieszkańcy Holandii może ubiegać się o huurtoeslag. Nie ma odrębnej, mniej korzystnej stawki tylko dlatego, że jest obywatelem Polski.

Zorgtoeslag dla rodziców i pozostałych dorosłych

Innym świadczeniem, które nie jest bezpośrednio wypłacane na dziecko, ale może odciążyć rodzinny budżet, jest zorgtoeslag. To dopłata do składki na holenderskie ubezpieczenie zdrowotne.

Prawo do niej może mieć osoba, która:

• ukończyła 18 lat,
• posiada holenderskie ubezpieczenie zdrowotne,
• nie przekracza limitu dochodu,
• nie przekracza limitu majątku,
• legalnie mieszka lub pracuje w Holandii.

Każda osoba dorosła powinna sprawdzić swoje prawo osobno. Partnerzy rozliczani jako toeslagpartners mają ustalaną kwotę na podstawie łącznego dochodu i majątku.

Dzieci poniżej 18. roku życia są zwykle objęte ubezpieczeniem zdrowotnym bez odrębnej składki, dlatego nie otrzymuje się na nie zorgtoeslag.

Wsparcie finansowe przy niskich dochodach

Rodziny o niskich dochodach mogą otrzymywać również świadczenia i dodatki przyznawane przez gminę. Ich nazwy i warunki różnią się zależnie od miejsca zamieszkania.

Mogą obejmować między innymi:

• dofinansowanie zajęć sportowych dzieci,
• pomoc w zakupie roweru lub laptopa,
• pokrycie części kosztów szkolnych,
• dopłatę do wycieczek i zajęć,
• zwolnienie z lokalnych podatków,
• pomoc przy nagłych wydatkach,
• bijzondere bijstand,
• indywidualny dodatek dochodowy,
• wsparcie fundacji Leergeld,
• udział w programach Jeugdfonds Sport & Cultuur.

Rodzice powinni sprawdzić stronę internetową swojej gemeente, ponieważ pomoc dostępna w Rotterdamie może różnić się od tej oferowanej w Amsterdamie, Eindhoven, Hadze czy mniejszej miejscowości.

Bijzondere bijstand – pomoc na szczególne wydatki

Bijzondere bijstand jest gminną pomocą przeznaczoną na konieczne, nietypowe wydatki, których rodzina nie jest w stanie pokryć z własnego dochodu. Nie jest to stały zasiłek wypłacany każdemu rodzicowi.

Pomoc może dotyczyć na przykład:

• kosztów prawnych,
• niektórych wydatków medycznych,
• obowiązkowych przeprowadzek,
• urządzenia mieszkania w wyjątkowej sytuacji,
• dodatkowych kosztów wynikających z choroby lub niepełnosprawności.

Każda gmina samodzielnie ocenia wniosek i może stosować własne limity dochodowe. W wielu przypadkach należy złożyć wniosek przed poniesieniem wydatku. Zakup dokonany wcześniej może nie zostać zwrócony.

Świadczenia dla samotnych rodziców

Samotny rodzic może otrzymać wyższy kindgebonden budget niż rodzina wychowująca dzieci wspólnie. W systemie funkcjonuje dodatkowa część świadczenia określana potocznie jako alleenstaande ouderkop.

Nie każda osoba, której partner mieszka w Polsce, zostanie jednak automatycznie uznana za samotnego rodzica. Jeśli pozostaje w związku małżeńskim lub spełnia warunki uznania drugiej osoby za toeslagpartnera, jej dochód i sytuacja mogą zostać uwzględnione.

Bardzo ryzykowne jest deklarowanie się jako osoba samotna tylko dlatego, że partner nie jest zameldowany w Holandii. Urząd może później ustalić istnienie małżeństwa lub wspólnego dziecka i zażądać zwrotu dodatku za kilka lat.

Rozwód i opieka naprzemienna

Po rozstaniu rodziców kinderbijslag może być wypłacany jednemu rodzicowi albo – w określonych sytuacjach – dzielony między oboje. Znaczenie ma to, gdzie dziecko faktycznie mieszka i jak została ustalona opieka.

Przy co-ouderschap, czyli opiece naprzemiennej, dzieci przebywają regularnie u obojga rodziców. Rodzice powinni ustalić, kto otrzymuje kinderbijslag i kto składa wniosek o kindgebonden budget.

Nie można zakładać, że skoro każde z rodziców ponosi połowę kosztów, oboje automatycznie otrzymają pełny dodatek. Konieczne jest prawidłowe zgłoszenie sytuacji do SVB i Dienst Toeslagen.

Co się dzieje, gdy dziecko kończy 18 lat?

Kinderbijslag i kindgebonden budget kończą się zasadniczo po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności. Nie oznacza to jednak, że rodzina traci wszystkie formy pomocy.

Pełnoletnie dziecko może mieć prawo między innymi do:

• studiefinanciering,
• zorgtoeslag,
• dodatku mieszkaniowego, jeśli samodzielnie wynajmuje lokal i spełnia warunki,
• wsparcia dla uczniów określonych typów szkół,
• pomocy gminnej.

Rodzice powinni pamiętać, że osiemnastolatek musi posiadać własne ubezpieczenie zdrowotne i sam może ubiegać się o zorgtoeslag. Warto załatwić formalności jeszcze przed urodzinami, aby uniknąć przerwy w ochronie ubezpieczeniowej lub zaległości w opłacaniu składek.

Co w przypadku pracy tymczasowej przez agencję?

Praca przez uitzendbureau może dawać prawo do holenderskich świadczeń rodzinnych, jeśli pracownik faktycznie podlega holenderskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Rodzaj umowy – czasowa, agencyjna czy zawarta na wezwanie – nie przekreśla automatycznie prawa do kinderbijslag.

Problemy mogą się pojawić, gdy zatrudnienie jest przerywane, pracownik często zmienia państwo wykonywania pracy albo zostaje oddelegowany przez polską firmę.

Osoba delegowana z Polski, posiadająca zaświadczenie A1 potwierdzające dalsze podleganie polskiemu systemowi ubezpieczeń, może nie być objęta holenderskim systemem w takim samym zakresie jak pracownik zatrudniony bezpośrednio w Holandii. Zaświadczenie A1 służy właśnie do ustalenia państwa właściwego dla ubezpieczeń społecznych.

Dlatego nie należy oceniać prawa do świadczeń wyłącznie na podstawie miejsca wykonywania pracy. Znaczenie ma także to, w którym państwie opłacane są składki społeczne.

Praca jednocześnie w Polsce i Holandii

Osoby pracujące równocześnie w dwóch państwach powinny szczególnie dokładnie ustalić swoje ustawodawstwo ubezpieczeniowe. Dotyczy to między innymi kierowców, pracowników sezonowych, przedsiębiorców, osób wykonujących część pracy zdalnie oraz pracowników regularnie wracających do Polski.

Nie można dowolnie wybrać kraju, w którym chce się podlegać ubezpieczeniom. Stosowane są przepisy unijne określające między innymi znaczenie miejsca zamieszkania, udziału pracy wykonywanej w poszczególnych państwach i siedziby pracodawcy.

Od ustalenia państwa ubezpieczenia zależy później, który kraj będzie w pierwszej kolejności odpowiedzialny za świadczenia rodzinne.

Wyprowadzka z Holandii a dalsze świadczenia

Wyprowadzka do Polski nie zawsze oznacza natychmiastową utratę każdego holenderskiego świadczenia. Jeśli rodzic nadal pracuje w Holandii i pozostaje tam ubezpieczony, może zachować prawo do kinderbijslag oraz – po spełnieniu dodatkowych warunków – kindgebonden budget. SVB wskazuje, że osoba mieszkająca poza Holandią, ale pracująca w Holandii, często może nadal otrzymywać kinderbijslag.

Jeśli jednak rodzic jednocześnie kończy zatrudnienie i przeprowadza się do Polski, prawo do holenderskich świadczeń może wygasnąć. Należy wtedy zgłosić:

• ostatni dzień pracy,
• datę wyprowadzki,
• nowy adres,
• zmianę ubezpieczenia,
• sytuację zawodową drugiego rodzica,
• świadczenia pobierane po powrocie do Polski.

Nie należy czekać, aż urząd sam wykryje zmianę. Comiesięczne przelewy otrzymywane po utracie prawa mogą później zostać uznane za nadpłatę.

Czy trzeba mieć holenderskie konto bankowe?

Do wypłaty świadczeń potrzebne jest konto bankowe należące do osoby uprawnionej. W wielu przypadkach możliwe jest korzystanie z rachunku prowadzonego w innym państwie należącym do obszaru SEPA, w tym w Polsce.

Urząd może jednak poprosić o potwierdzenie, że rachunek rzeczywiście należy do wnioskodawcy. W praktyce holenderskie konto ułatwia załatwianie wielu spraw, ale samo jego nieposiadanie nie powinno automatycznie odbierać prawa do świadczenia.

Należy zachować ostrożność przed podawaniem rachunku pośrednika. Najbezpieczniej, aby pieniądze wpływały bezpośrednio na konto rodzica.

Czy potrzebny jest DigiD?

DigiD jest cyfrowym sposobem potwierdzania tożsamości w kontaktach z holenderskimi urzędami. Ułatwia składanie wniosków przez:

• Mijn SVB,
• Mijn Toeslagen,
• Mijn UWV,
• strony gminne,
• systemy ubezpieczycieli.

Osoby mieszkające poza Holandią również mogą w określonych sytuacjach uzyskać lub nadal używać DigiD. Brak DigiD nie zawsze uniemożliwia załatwienie sprawy, ale może wymagać korzystania z papierowych formularzy, rozmów telefonicznych i korespondencji pocztowej.

Hasła i kody DigiD powinny pozostać wyłącznie w rękach właściciela. Nie należy bez potrzeby przekazywać pełnego dostępu agencji pracy, znajomym ani firmom rozliczeniowym.

Praktyczna checklista dla polskiej rodziny

Przed złożeniem wniosku warto wykonać następujące kroki:

1. Ustal, gdzie ubezpieczony jest każdy rodzic. Samo miejsce zameldowania nie wystarcza.
2. Sprawdź, gdzie faktycznie mieszkają dzieci. Informacja ta wpływa na zasady pierwszeństwa.
3. Zbierz decyzje dotyczące polskich świadczeń. Dotyczy to przede wszystkim 800 plus i innych zasiłków rodzinnych.
4. Przygotuj dane o dochodach obojga rodziców. Uwzględnij dochody z Polski, Holandii i innych państw.
5. Złóż wniosek o kinderbijslag do SVB. Jest on często podstawą ubiegania się o kindgebonden budget.
6. Sprawdź prawo do kindgebonden budget. Nie zakładaj, że zostanie ono zawsze przyznane automatycznie.
7. Przy opiece nad dzieckiem zweryfikuj rejestr placówki. Niezarejestrowana opieka nie daje prawa do kinderopvangtoeslag. Do podstawowych warunków należą korzystanie z zarejestrowanej opieki, ponoszenie części kosztów oraz praca albo udział w uznanej nauce czy aktywizacji.
8. Zachowuj umowy, faktury i potwierdzenia przelewów. Mogą być potrzebne nawet po kilku latach.
9. Aktualizuj przewidywany dochód. Zrób to po podwyżce, zmianie pracy lub rozpoczęciu pracy przez partnera.
10. Czytaj każdą decyzję. Nie oceniaj jej poprawności wyłącznie na podstawie wysokości przelewu.

Najważniejsza zasada dla rodzin transgranicznych

Polak pracujący w Holandii może mieć prawo do holenderskich świadczeń na dziecko mieszkające w Polsce. Dziecko mieszkające poza Holandią nie jest automatycznie wyłączone z kinderbijslag. Również kindgebonden budget może być wypłacany, jeżeli rodzic otrzymuje kinderbijslag i spełnia pozostałe warunki. Ponieważ Polska należy do Unii Europejskiej, przy kindgebonden budget nie stosuje się wobec dziecka mieszkającego w Polsce obniżającego współczynnika kosztów życia.

Jednocześnie urzędy porównują holenderskie i zagraniczne świadczenia rodzinne. Na jedno dziecko rodzina nie może otrzymać więcej niż najwyższa łączna kwota wynikająca z obowiązujących zasad koordynacji.

Dlatego najbezpieczniejsze postępowanie polega na zgłoszeniu pełnej sytuacji: miejsca pracy każdego rodzica, miejsca zamieszkania dzieci, wysokości dochodów i wszystkich świadczeń pobieranych w Polsce. Próba pominięcia części informacji może przynieść chwilowo wyższe wypłaty, ale później prowadzić do wielotysięcznego zwrotu.

Holenderski system świadczeń rodzinnych może zapewnić polskiej rodzinie znaczące wsparcie. Kinderbijslag pomaga w bieżącym utrzymaniu dzieci, kindgebonden budget zwiększa pomoc dla gospodarstw o niższych i średnich dochodach, a kinderopvangtoeslag ogranicza wysokie koszty żłobka, opiekuna lub opieki pozaszkolnej. Rodzice zatrudnieni w Holandii mogą ponadto korzystać z urlopów związanych z narodzinami i wychowaniem dziecka.

Prawo do tych pieniędzy nie zależy jednak wyłącznie od narodowości ani od posiadania holenderskiego adresu. Najważniejsze są ubezpieczenie społeczne, zatrudnienie, dochody, sytuacja partnera, miejsce zamieszkania dziecka oraz zasady koordynacji między Polską i Holandią. Każdą zmianę warto zgłaszać od razu, a kwoty wypłacane zaliczkowo regularnie kontrolować. Dzięki temu świadczenia pozostaną rzeczywistym wsparciem dla rodziny, zamiast po kilku miesiącach zamienić się w problem związany z koniecznością zwrotu pieniędzy.

źródła: www.svb.nl, www.belastingdienst.nl