Lekarz rodzinny w Holandii: jak zapisać się do huisartsa i co robić, gdy nikt nie przyjmuje
Maciej Wawrzyniak
3 listopada 2026 | 09:15
W Holandii wszystko zaczyna się od lekarza rodzinnego. Bez huisartsa nie dostaniesz skierowania do specjalisty, a w nocy i w weekend trafisz na dyżur szybciej, jeśli jesteś już gdzieś zapisany. Wyjaśniamy, jak się zarejestrować, co zrobić, gdy praktyki mają komplet pacjentów, i ile to kosztuje.
Holenderski system opieki zdrowotnej różni się od polskiego. Nie pójdziesz bezpośrednio do kardiologa czy dermatologa – najpierw musisz odwiedzić lekarza rodzinnego (huisarts), który pełni rolę „bramkarza”. To on decyduje, czy wystarczy leczenie na miejscu, czy potrzebne jest skierowanie (verwijzing) do szpitala. Dlatego zapisanie się do huisartsa to jedna z pierwszych rzeczy, którą warto zrobić po przeprowadzce – zaraz po meldunku w gminie i wykupieniu ubezpieczenia zdrowotnego.
Ile kosztuje wizyta
Wizyty u huisartsa są pokrywane z podstawowego ubezpieczenia (basisverzekering) i nie liczą się do eigen risico, czyli rocznego udziału własnego. Za samą konsultację u lekarza rodzinnego nic więc nie płacisz. Koszty mogą pojawić się dopiero później – np. przy badaniach laboratoryjnych zleconych przez lekarza, lekach czy leczeniu w szpitalu, które już wliczają się do eigen risico.
Jak znaleźć praktykę
Huisarts przyjmuje zwykle pacjentów mieszkających w określonym promieniu od praktyki – często wymaga się, by dojazd do Ciebie zajmował mu najwyżej kilkanaście minut, bo lekarz musi móc przyjechać na wizytę domową. Szukaj więc praktyki blisko swojego adresu. Najprościej wpisać w wyszukiwarkę „huisarts” i nazwę swojej dzielnicy albo skorzystać z wyszukiwarki na stronie swojego ubezpieczyciela.
Zadzwoń lub sprawdź stronę praktyki i zapytaj, czy przyjmują nowych pacjentów (nieuwe patiënten). Wiele praktyk ma formularz rejestracyjny online. Zwykle potrzebne są:
- dokument tożsamości (paszport lub dowód osobisty),
- numer BSN,
- dane ubezpieczenia zdrowotnego (nazwa ubezpieczyciela i numer polisy),
- adres zamieszkania w okolicy praktyki.
Często zostaniesz zaproszony na krótką rozmowę zapoznawczą (kennismakingsgesprek) z asystentką lub lekarzem. Warto wtedy powiedzieć o chorobach przewlekłych, lekach i alergiach. Jeśli leczyłeś się wcześniej w Polsce, zabierz dokumentację – nawet po polsku, bo lekarz może ją przetłumaczyć lub poprosić o streszczenie.
Gdy wszyscy mają komplet
W wielu miastach i rosnących dzielnicach praktyki mają tzw. stop pacjentów (patiëntenstop). Co wtedy?
- Pytaj w kilku praktykach w promieniu kilku kilometrów, także w sąsiednich dzielnicach.
- Poproś o wpisanie na listę oczekujących.
- Zadzwoń do swojego ubezpieczyciela. Ubezpieczyciele mają obowiązek zapewnić dostęp do opieki (zorgplicht) i często pomagają znaleźć praktykę, która jeszcze przyjmuje (tzw. zorgbemiddeling).
- Jeśli mieszkasz w zakwaterowaniu od agencji pracy, zapytaj agencję – niektóre mają ustalenia z lokalnymi praktykami.
Jak umówić wizytę
Wizyty umawia się zwykle telefonicznie rano, przez asystentkę (doktersassistente). Zada ona kilka pytań o objawy – to normalne, tak ustala się pilność sprawy. Przy drobnych problemach możesz dostać poradę przez telefon albo termin za kilka dni, przy pilnych – wizytę tego samego dnia. Wiele praktyk ma też aplikację lub portal pacjenta, w którym można zamówić powtórną receptę czy zadać pytanie e-mailem. Standardowa wizyta trwa ok. 10 minut, dlatego warto przygotować sobie listę pytań.
Jeśli nie mówisz dobrze po holendersku ani po angielsku, możesz przyjść z kimś, kto pomoże w tłumaczeniu. Nie bój się prosić lekarza, by wolniej wyjaśnił diagnozę lub zapisał najważniejsze informacje.
Wieczorem, w nocy i w weekend: huisartsenpost
Poza godzinami pracy praktyki działa dyżur lekarzy rodzinnych – huisartsenpost. To pomoc w sprawach pilnych, które nie mogą czekać do następnego dnia roboczego, np. wysoka gorączka u małego dziecka, silny ból czy uraz. Najpierw trzeba zadzwonić – bez telefonu zwykle nie zostaniesz przyjęty. Numer huisartsenpost dla Twojego regionu znajdziesz na stronie swojej praktyki lub w jej nagraniu na automatycznej sekretarce.
W sytuacji zagrożenia życia (utrata przytomności, silny ból w klatce piersiowej, objawy udaru, poważny wypadek) dzwoń od razu pod 112.
A jeśli nie masz jeszcze huisartsa?
Gdy zachorujesz, zanim zdążysz się zapisać, możesz poprosić o wizytę jako pacjent „przejściowy” (passant) w praktyce w pobliżu. Nie każda praktyka się zgodzi, ale przy pilnych sprawach lekarz zwykle pomoże. Poza godzinami pracy zadzwoń do huisartsenpost – przyjmuje on również osoby bez stałego lekarza rodzinnego.
Przydatne źródło: thuisarts.nl
Na stronie thuisarts.nl, prowadzonej przez holenderskich lekarzy rodzinnych, znajdziesz rzetelne informacje o objawach i o tym, kiedy warto zadzwonić do lekarza, a kiedy wystarczy odpoczynek. To dobre miejsce, by sprawdzić, czy sprawa jest pilna – zwłaszcza jeśli dopiero uczysz się, jak działa holenderska opieka zdrowotna.
Pamiętaj też, że w Holandii lekarze rzadziej niż w Polsce przepisują antybiotyki i zalecają wiele dolegliwości przeczekać. To nie oznacza zlekceważenia – taki jest standard postępowania. Jeśli jednak objawy się nasilają lub nie mijają, zadzwoń ponownie.
Źródła: Rijksoverheid, Thuisarts.nl, Zorgverzekeraars Nederland