Ketenregeling: po ilu umowach dostajesz stały kontrakt? Od 2028 zmiana dla flexwerkerów

Trzy umowy na czas określony albo trzy lata pracy u tego samego pracodawcy – i kolejna umowa z mocy prawa staje się umową na stałe. Tak działa holenderska ketenregeling, ale od 1 stycznia 2028 r. zmienia się jej najważniejszy element: przerwa, która „zeruje” licznik, wydłuży się z 6 miesięcy do 3 lat. Wyjaśniamy, jak liczyć umowy i co ci się należy, gdy umowa się kończy.

Większość Polaków zaczyna pracę w Holandii od umowy tymczasowej – bezpośrednio u pracodawcy albo przez uitzendbureau. Ketenregeling (zasada łańcucha umów, art. 7:668a holenderskiego kodeksu cywilnego) ma chronić przed sytuacją, w której ktoś latami żyje od jednej krótkiej umowy do drugiej. Warto znać ją dokładnie, bo pracodawcy często planują umowy tak, by nigdy nie przekroczyć granicy.

Kiedy umowa tymczasowa zamienia się w stałą

Według Rijksoverheid twoja umowa automatycznie staje się umową na czas nieokreślony (vast contract), gdy:

• masz u tego samego pracodawcy więcej niż 3 kolejne umowy na czas określony – czyli czwarta umowa jest już stała, albo
• pracujesz na umowach tymczasowych u tego pracodawcy dłużej niż 3 lata z rzędu – umowa, która przekracza tę granicę, staje się stała od dnia jej przekroczenia.

Umowy liczą się jako „kolejne”, jeśli przerwa między nimi wynosi maksymalnie 6 miesięcy. Dłuższa przerwa – obecnie co najmniej 6 miesięcy i jeden dzień – zeruje licznik i pracodawca może zacząć od nowa. Właśnie dlatego tak często słyszy się o „przerwie półrocznej” przed ponownym zatrudnieniem.

Ważne szczegóły, o których mało kto wie:

• Zmiana pracodawcy nie zawsze pomaga. Zasada obowiązuje też, gdy wykonujesz tę samą pracę u kolejnych pracodawców – typowo najpierw przez agencję, potem bezpośrednio w firmie. Lata przepracowane przez uitzendbureau mogą się więc liczyć do łańcucha u klienta.
• CAO może zmienić zasady. Układ zbiorowy może dla określonych funkcji wydłużyć łańcuch (maksymalnie do 6 umów w ciągu 4 lat) albo – przy pracy sezonowej trwającej do 9 miesięcy w roku – skrócić wymaganą przerwę do 3 miesięcy. Rijksoverheid podkreśla: zapisy CAO mają pierwszeństwo, więc zawsze sprawdź swój układ.
• Wyjątki dotyczą m.in. pracowników poniżej 18 lat pracujących średnio do 12 godzin tygodniowo i umów w ramach nauki zawodu (BBL).

Uitzendbureau: inne liczenie w fazach

Przy pracy przez agencję ketenregeling działa inaczej, bo CAO dla pracowników tymczasowych (ABU i NBBU) przewiduje system faz. W pierwszej fazie, przy umowie z tzw. uitzendbeding, łańcuch umów w ogóle się nie liczy, a w kolejnej obowiązują własne limity liczby umów i czasu. Szczegółowo opisaliśmy to w osobnym poradniku o fazach A, B i C – tutaj najważniejsze jest to, że zasada „3 umowy / 3 lata” zaczyna cię chronić u agencji dopiero po zakończeniu pierwszej fazy.

Ustawa Wet meer zekerheid flexwerkers skraca też najbardziej niepewny okres pracy agencyjnej – ten, w którym można cię zwolnić z dnia na dzień albo nie wiesz, ile godzin dostaniesz – z półtora roku do roku. Już od 31 grudnia 2026 r. pracownik agencji ma mieć co najmniej równoważne warunki zatrudnienia jak etatowi pracownicy klienta – nie tylko płacę, ale cały pakiet.

Koniec umowy: transitievergoeding

Gdy umowa tymczasowa się kończy, a pracodawca jej nie przedłuża, należy ci się odprawa – transitievergoeding. Od 2020 r. przysługuje ona od pierwszego dnia pracy, nie trzeba już przepracować dwóch lat. Wynosi 1/3 miesięcznej pensji brutto za każdy rok pracy, a za niepełny rok – proporcjonalnie. Do pensji wlicza się m.in. dodatek urlopowy (vakantiegeld), stałe dodatki zmianowe i nadgodziny, jeśli były stałym elementem wynagrodzenia. Maksymalna odprawa w 2026 r. to 102 000 euro brutto albo roczna pensja, jeśli jest wyższa.

Przykład: pracowałeś półtora roku na umowach tymczasowych, z pensją 2600 euro brutto miesięcznie plus 8 proc. vakantiegeld (razem ok. 2808 euro). Za pełny rok dostajesz ok. 936 euro, za pół roku ok. 468 euro – łącznie ok. 1400 euro brutto. Umowy z przerwami do 6 miesięcy sumuje się, ale samych przerw nie wlicza się do stażu. Dokładną kwotę policzysz w kalkulatorze (rekenhulp) na stronie Rijksoverheid.

Kiedy odprawy nie dostaniesz?

• gdy to ty odchodzisz z własnej inicjatywy albo odrzucasz propozycję przedłużenia umowy,
• gdy pracodawca gwarantuje ci na piśmie nową umowę, która zaczyna się w ciągu 6 miesięcy – wtedy płatność jest odroczona,
• przy poważnej winie pracownika (ernstig verwijtbaar handelen).

Pracownicy agencji co do zasady też mają prawo do odprawy, gdy umowa kończy się z inicjatywy uitzendbureau. Jeśli pracodawca nie płaci, masz 3 miesiące od zakończenia umowy, by wystąpić o odprawę do sądu – po tym terminie roszczenie przepada.

Aanzegverplichting: pracodawca musi uprzedzić cię miesiąc wcześniej

Jeśli masz umowę tymczasową na 6 miesięcy lub dłużej, pracodawca ma obowiązek najpóźniej miesiąc przed jej końcem poinformować cię na piśmie, czy umowa będzie przedłużona – a jeśli tak, na jakich warunkach. To tzw. aanzegtermijn lub aanzegverplichting. Obowiązek jest też spełniony, gdy już w umowie zapisano, że nie zostanie ona przedłużona.

Gdy pracodawca zapomni:

• bez żadnej informacji – należy ci się jedna miesięczna pensja,
• przy spóźnionej informacji – kwota proporcjonalna, np. tydzień spóźnienia to tygodniowa pensja.

Uwaga: obowiązek nie dotyczy umów agencyjnych z uitzendbeding ani sytuacji upadłości pracodawcy. Także tę kwotę trzeba odzyskać w ciągu 3 miesięcy od zakończenia umowy.

Co zmieni Wet meer zekerheid flexwerkers

Eerste Kamer przyjęła ustawę Wet meer zekerheid flexwerkers 7 lipca 2026 r. Większość zmian wchodzi w życie 1 stycznia 2028 r. Najważniejsza dla łańcucha umów: po trzech umowach tymczasowych pracodawca nie będzie mógł zaproponować ci kolejnej umowy na czas określony przez 3 lata, a nie jak dziś przez 6 miesięcy. Rząd pierwotnie proponował nawet 5 lat, ale Tweede Kamer poprawką skróciła ten okres do 3 lat.

Wyjątki zostają: dla pracy sezonowej przerwa ma wynosić 3 miesiące, a dla uczniów i studentów pracujących do 16 godzin tygodniowo – nadal 6 miesięcy. Ta sama ustawa likwiduje umowy zerogodzinowe: zastąpią je umowy z minimalną i maksymalną liczbą godzin (maksimum może być najwyżej 30 proc. wyższe od minimum).

Dla ciebie oznacza to tyle, że od 2028 r. sztuczka „pół roku przerwy i od nowa” przestanie działać. Pracodawca, który chce cię dalej zatrudniać po trzech umowach, będzie musiał zaproponować umowę na stałe. Do tego czasu obowiązują obecne zasady – więc jeśli zbliżasz się do czwartej umowy albo trzeciego roku pracy, policz dokładnie swoje umowy i przerwy i zachowaj wszystkie kopie.

Źródła: Rijksoverheid, UWV, Eerste Kamer