MAE: po kryzysie w Cieśninie Ormuz rynek energii już nie wróci do dawnego stanu
Kryzys energetyczny wywołany wojną między USA a Iranem zostawi trwały ślad na światowym rynku energii – ostrzega Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE, ang. IEA) w swoim dorocznym raporcie. W Holandii ceny paliw już spadają, ale świat energii ma się zmienić na stałe.
Z powodu wojny przez część tego roku tankowce nie mogły przepływać przez Cieśninę Ormuz między Iranem a Omanem. Tą drogą eksportowana jest na świat duża część ropy z Bliskiego Wschodu. Zamknięcie szlaku doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen benzyny, oleju napędowego i paliwa lotniczego.
Dyrektor MAE Fatih Birol mówi, że kryzys wokół Ormuzu zadał systemowi energetycznemu „gigantyczny cios”. Jego zdaniem sektor energetyczny i światowa gospodarka wykazały się odpornością, ale im dłużej kryzys trwa, tym głębsze ślady zostawia. Birol nie widzi wiarygodnego scenariusza, w którym świat energii wróciłby do tego, jak było wcześniej.
Kilka scenariuszy na przyszłość
Agencja nie przedstawia jednej prognozy, lecz kilka scenariuszy rozwoju sytuacji. Jeśli przepływ tankowców przez Cieśninę Ormuz pozostanie na dłużej utrudniony, na dużą skalę będzie się inwestować np. w rurociągi omijające ten szlak. Importerzy ropy podejmą też inne kroki. W efekcie w 2035 roku przez cieśninę mogłoby płynąć już tylko 2 mln baryłek ropy dziennie. Przed wojną było to około 20 milionów.
Jeśli natomiast konflikt na Bliskim Wschodzie szybko znajdzie jasne rozwiązanie, może powstać rynek kupującego, na którym światowe ceny ropy i gazu wyraźnie spadną.
Co to oznacza dla kierowców w Holandii
Ceny w ostatnich tygodniach już się obniżyły. W Holandii średnia cena sugerowana (adviesprijs) benzyny 11 października osiągnęła rekordowe 2,73 euro za litr. Obecnie wynosi 2,39 euro, czyli o ponad 12 procent mniej. To odczuwalna ulga dla osób, które codziennie dojeżdżają do pracy samochodem – a wśród nich jest wielu Polaków pracujących w logistyce, rolnictwie czy budownictwie. Warto jednak pamiętać, że cena sugerowana to wartość orientacyjna, a na stacjach, zwłaszcza przy autostradach, płaci się często inaczej. Porównywanie cen w aplikacjach i tankowanie na tańszych stacjach wciąż może przynieść spore oszczędności.
Więcej prądu i chłodzenie zamiast ogrzewania
MAE zauważa, że wiele krajów w reakcji na kryzys robi to samo: szuka bardziej zróżnicowanych dróg dostaw energii, stawia na więcej krajowych źródeł i szybciej przechodzi na elektryczność. We wszystkich scenariuszach agencja spodziewa się dodatkowego przyspieszenia rozwoju energii odnawialnej, z energią słoneczną na czele.
Agencja zwraca też uwagę na zaskakujące zjawisko, związane m.in. z ociepleniem klimatu: po raz pierwszy na świecie więcej energii zużywa się na chłodzenie budynków niż na ich ogrzewanie.
Źródło: NOS