Śmierć bliskiej osoby w Holandii: formalności, pogrzeb i transport do Polski

Darmowe narzędzia · stawki 202612 kalkulatorów dla pracujących w HolandiiPodatek, pensja, vakantiegeld, zorgtoeslag, WW i więcej – w jednym miejscu.12Zobacz kalkulatory →Za darmo · bez rejestracjiaangifte24

Śmierć bliskiej osoby za granicą to szok, a do tego dochodzą formalności w obcym języku i krótkie terminy. W Holandii pogrzeb musi się odbyć najpóźniej w ciągu 6 dni roboczych. Wyjaśniamy krok po kroku, co trzeba załatwić w Holandii i co w Polsce.

Gdy umiera ktoś bliski, ostatnie, o czym chce się myśleć, to dokumenty. Dobrze jednak wiedzieć, jak wygląda procedura w Holandii, bo terminy są krótsze niż w wielu innych krajach, a przewiezienie ciała do Polski wymaga dodatkowych zezwoleń. W praktyce większość spraw załatwia zakład pogrzebowy (uitvaartondernemer), ale to rodzina podejmuje decyzje.

Krok 1: stwierdzenie zgonu przez lekarza

Zgon musi stwierdzić lekarz. Jeśli osoba zmarła w domu, dzwoni się do huisarts, a poza godzinami jego pracy do huisartsenpost. W nagłych sytuacjach, np. po wypadku, dzwoni się pod 112. Lekarz lub lekarz sądowy (gemeentelijk lijkschouwer) wystawia oświadczenie o zgonie, tzw. A-verklaring. Bez niego nie da się zgłosić zgonu.

Krok 2: zgłoszenie zgonu w gminie

Zgon zgłasza się (aangifte van overlijden) w gminie, w której osoba zmarła, a nie tam, gdzie mieszkała. Zwykle robi to zakład pogrzebowy, online. Zgłosić może jednak każdy, kto wie o śmierci. Gmina sporządza akt zgonu (akte van overlijden) i wydaje zezwolenie na pochówek lub kremację (verlof tot begraven of cremeren). W praktyce zgłoszenie musi nastąpić przed pogrzebem.

Warto od razu zamówić kilka odpisów aktu zgonu, w tym wielojęzyczny formularz UE. Przydadzą się w banku, u pracodawcy, w urzędach w Polsce. Przykładowo w Hadze odpis aktu kosztuje 17,80 euro. Opłaty różnią się w zależności od gminy.

Krok 3: termin pogrzebu

Według Rijksoverheid pogrzeb lub kremacja może się odbyć najwcześniej 36 godzin i najpóźniej 6 dni roboczych po śmierci. Weekendy i święta nie wliczają się do tych 6 dni. Na późniejszy termin zgodę może wydać burmistrz, a na wcześniejszy prokurator razem z burmistrzem. Za zgodę na wcześniejszy lub późniejszy termin pobiera się opłatę (w Hadze 106,30 euro).

Transport ciała do Polski

Wiele polskich rodzin chce pochować bliskich w Polsce. Do przewiezienia ciała za granicę potrzebny jest laissez-passer, czyli przepustka dla zwłok (lijkenpas), wydawana przez gminę, w której nastąpił zgon. O dokument występuje zwykle zakład pogrzebowy. W Hadze kosztuje 12,50 euro.

Polska wymaga przy sprowadzeniu zwłok zaświadczenia konsula. Według informacji polskiego konsulatu w Belgii trumna musi być metalowa i hermetycznie zamknięta, z warstwą materiału chłonnego, w trumnie drewnianej. Szczegóły procedury i opłaty dla Holandii trzeba potwierdzić w Ambasadzie RP w Hadze. Najprościej, by zrobił to zakład pogrzebowy, który ma doświadczenie w transporcie do Polski.

Alternatywą jest kremacja w Holandii i przewiezienie urny, co jest zwykle prostsze i tańsze. Również wtedy potrzebne jest zaświadczenie konsula.

Jak wygląda pogrzeb w Holandii

Holenderskie pogrzeby są często krótsze i skromniejsze niż w Polsce. Zwykle odbywa się ceremonia pożegnania w domu pogrzebowym, sali przy cmentarzu lub krematorium, a potem kawa i rozmowa z rodziną (condoleance). Rodzina może jednak zorganizować pogrzeb zgodnie ze swoją tradycją, także katolicką mszę żałobną. Warto powiedzieć o swoich oczekiwaniach zakładowi pogrzebowemu na samym początku, bo terminy są krótkie, a sale i kościoły trzeba zarezerwować.

Wybór między pochówkiem w Holandii a w Polsce to decyzja rodziny. Pochówek w Holandii jest szybszy i nie wymaga transportu, ale grób jest często dzierżawiony na określoną liczbę lat. Warto o to zapytać.

Ile to kosztuje

Pogrzeb w Holandii nie jest tani. Instytut Nibud szacował średni koszt na około 7500 euro w 2017 r. NOS, na podstawie danych o cenach z CBS, szacuje, że dziś to ponad 10 tys. euro. Transport do Polski to dodatkowy, często znaczny wydatek. Zanim podpiszesz umowę, poproś zakład pogrzebowy o pisemny kosztorys.

Sprawdź, czy zmarły miał ubezpieczenie pogrzebowe (uitvaartverzekering). Wielu Holendrów i część Polaków je ma. Informację znajdziesz w dokumentach, wyciągach bankowych (stała składka) albo u ubezpieczyciela.

Pierwsze godziny: co zrobić od razu

1. Zadzwoń do lekarza (huisarts lub huisartsenpost), a w nagłej sytuacji pod 112.
2. Skontaktuj się z zakładem pogrzebowym. Możesz wybrać dowolny. Jeśli planujesz transport do Polski, wybierz zakład, który ma w tym doświadczenie.
3. Sprawdź, czy zmarły zostawił życzenia co do pochówku (pochówek czy kremacja, Holandia czy Polska) oraz czy miał uitvaartverzekering.
4. Zbierz dokumenty: dowód osobisty lub paszport zmarłego, dane jego ubezpieczenia, adres, numer BSN.
5. Powiadom najbliższą rodzinę i ustal, kto będzie osobą kontaktową dla zakładu pogrzebowego.

Jeśli osoba zmarła w szpitalu lub domu opieki, lekarza wzywa personel, a placówka pomaga w pierwszych krokach. Ciało może zwykle pozostać tam do czasu odebrania przez zakład pogrzebowy.

Słowniczek

• uitvaartondernemer: zakład pogrzebowy,
• aangifte van overlijden: zgłoszenie zgonu,
• akte van overlijden: akt zgonu,
• verlof tot begraven / cremeren: zezwolenie na pochówek lub kremację,
• laissez-passer (lijkenpas): przepustka na przewóz zwłok za granicę,
• uitvaartverzekering: ubezpieczenie pogrzebowe.

Sprawy w Polsce: transkrypcja aktu zgonu

Holenderski akt zgonu można wpisać do polskich ksiąg stanu cywilnego (transkrypcja). Jest to potrzebne m.in. w sprawach spadkowych, przy rencie rodzinnej czy zmianie stanu cywilnego wdowy lub wdowca. Wniosek składa się:

• w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce. Opłata wynosi 50 zł. Jeśli dołączysz wielojęzyczny formularz UE, tłumaczenie nie jest potrzebne,
• albo przez konsula RP w Holandii, który przekazuje wniosek do USC. Opłata konsularna to 50 euro.

Transkrypcja nie jest warunkiem uzyskania zaświadczenia na sprowadzenie zwłok do Polski. Można ją zrobić później.

Lista spraw na kolejne tygodnie

• poinformuj pracodawcę lub agencję pracy oraz UWV, jeśli zmarły dostawał świadczenia,
• zawiadom bank. Konto zwykle zostaje zablokowane,
• wypowiedz umowy: najem, telefon, energia, ubezpieczenia,
• sprawdź sprawy podatkowe i toeslagen. Rodzina może dostać pismo z Belastingdienst,
• w Polsce: ZUS (np. zasiłek pogrzebowy lub renta rodzinna, jeśli przysługują) i sprawy spadkowe.

W sprawach spadku w Holandii i Polsce, w tym podatku od spadku, warto skorzystać z porady specjalisty, np. notariusza.

Źródła: Rijksoverheid, gmina Den Haag, gov.pl, Ondernemersplein