Wyjazd z Holandii na stałe: wymeldowanie, DigiD, zorg i podatki. Checklista krok po kroku

Wracasz do Polski albo przeprowadzasz się do innego kraju? Wyjazd z Holandii na stałe to nie tylko wypowiedzenie pokoju i pracy. Trzeba wymeldować się z gminy we właściwym terminie, zadbać o DigiD, ubezpieczenie, toeslagen i podatki. Oto lista spraw, które warto załatwić, zanim spakujesz auto.

Wiele osób wyjeżdża z Holandii w pośpiechu, a potem przez miesiące odkręca problemy: zwroty toeslagen, rachunki za ubezpieczenie zdrowotne, którego nikt nie wypowiedział, czy pisma z Belastingdienst wysyłane na stary adres. Większości tych kłopotów da się uniknąć, jeśli zrobi się kilka rzeczy w odpowiedniej kolejności.

1. Najpierw DigiD i dokumenty

DigiD to klucz do holenderskich urzędów: Belastingdienst, UWV, SVB, ubezpieczyciela zdrowotnego czy Mijn Toeslagen. Rząd zaleca, by załatwić sprawy związane z DigiD jeszcze przed wymeldowaniem z gminy, bo z Holandii jest to dużo prostsze.

• Jeśli nie masz DigiD – złóż wniosek, póki jesteś zameldowany w Holandii.
• Jeśli zmieniasz numer telefonu, zaktualizuj go w DigiD, zanim zrezygnujesz z holenderskiego numeru.
• Pobierz i aktywuj aplikację DigiD (z weryfikacją dokumentu ID-check) przed wyjazdem.

Sprawdź też ważność dokumentów. Jeśli masz holenderskie prawo jazdy, które niedługo wygasa, odnów je przed wyjazdem przez swoją gminę. Holenderski dokument pobytowy, jeśli taki masz, trzeba zwrócić do IND.

2. Wymeldowanie z gminy: ostatnie 5 dni przed wyjazdem

Jeśli wyjeżdżasz na dłużej niż 8 miesięcy, musisz wymeldować się z gminy (uitschrijven). Można to zrobić najwcześniej 5 dni przed wyjazdem. Gmina wpisze Cię wtedy do rejestru RNI (Registratie Niet-Ingezetenen), czyli rejestru osób spoza Holandii. Twój BSN zostaje – ten sam numer będzie aktualny, jeśli kiedyś wrócisz albo nadal będziesz mieć dochody z Holandii.

Po przeprowadzce zaktualizuj swój zagraniczny adres w RNI. Możesz też włączyć w MijnOverheid coroczne przypomnienie od RvIG, by sprawdzić swoje dane. To ważne: wiele urzędów wysyła pisma na adres z rejestru.

3. Ubezpieczenie zdrowotne (zorgverzekering)

Wyprowadzka zwykle oznacza koniec obowiązku posiadania holenderskiego zorgverzekering. Ubezpieczenie możesz wypowiedzieć po wymeldowaniu – ubezpieczyciel zazwyczaj poprosi o dowód wymeldowania z gminy. Nie odkładaj tego, bo składki będą naliczane dalej.

Są wyjątki. Jeśli nadal pracujesz w Holandii, a mieszkasz w innym kraju (np. dojeżdżasz z Niemiec lub Belgii) albo dostajesz holenderskie świadczenie, możesz nadal podlegać holenderskiemu systemowi. Rząd udostępnia na stronie Nederland Wereldwijd narzędzie, które sprawdza, co dzieje się z ubezpieczeniem w Twojej sytuacji.

4. Toeslagen: sprawdź, do czego masz prawo

Zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag i kindgebonden budget przyznawane są na podstawie Twojej sytuacji w Holandii. Przed wyjazdem sprawdź w Mijn Toeslagen, czy nadal masz do nich prawo, i zgłoś zmianę. Huurtoeslag kończy się razem z wynajmem holenderskiego mieszkania.

Jeśli tego nie zrobisz, toeslagen mogą być wypłacane dalej, a później Belastingdienst zażąda ich zwrotu – często w jednej kwocie. Pamiętaj, że rozliczenie końcowe toeslagen za dany rok przychodzi dopiero w kolejnym roku, więc trzymaj aktualny adres i dostęp do DigiD.

Kinderbijslag wypłaca SVB. Jeśli przestajesz pracować i mieszkać w Holandii, zwykle prawo do niego wygasa. Zgłoś SVB zmianę od razu.

5. Belastingdienst i rozliczenie roku wyjazdu

W roku wyprowadzki masz w Holandii zwykle dwie „części” roku: czas, gdy tu mieszkałeś, i czas po wyjeździe. Belastingdienst umożliwia złożenie zeznania za rok emigracji online. Kilka rzeczy do zapamiętania:

• Zgłoś nowy adres zagraniczny – online zmiana jest przetwarzana w ciągu ok. 5 dni roboczych, pisemnie w ciągu ok. 10.
• Voorlopige aanslag – jeśli dostajesz lub płacisz miesięczne zaliczki (np. na hipotekę), dostosuj je, bo są liczone na podstawie sytuacji w Holandii.
• Dochody z Holandii po wyjeździe – jeśli dalej coś tu zarabiasz, stajesz się buitenlands belastingplichtige i obowiązują Cię inne zasady. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Holandią chroni przed płaceniem dwa razy, ale może oznaczać rozliczenie w obu krajach.

Po powrocie do Polski pamiętaj też o rozliczeniu w polskim urzędzie skarbowym za rok, w którym stałeś się polskim rezydentem podatkowym, i o zebraniu dokumentów z Holandii, np. jaaropgaaf od pracodawcy.

6. Emerytura AOW i świadczenia

Za każdy rok mieszkania lub pracy w Holandii budujesz 2 proc. emerytury AOW. Po wyjeździe zwykle przestajesz ją budować. Lata już przepracowane nie przepadają – AOW wypłacana jest także do Polski. Jeśli planujesz wyjazd poza UE, SVB oferuje dobrowolne ubezpieczenie AOW, które pozwala uniknąć niższej emerytury.

Jeśli pobierasz WW, Ziektewet lub WIA, sprawdź w UWV, czy możesz zabrać świadczenie za granicę. W przypadku WW w ramach UE da się to zrobić na ograniczony czas, ale tylko po wcześniejszym złożeniu wniosku (formularz U2).

7. Mieszkanie, praca, bank, telefon

• Mieszkanie – wypowiedz umowę z zachowaniem terminu, umów odbiór lokalu i dopilnuj zwrotu kaucji (14 dni bez potrąceń, 30 dni z potrąceniami).
• Energia, internet, woda – podaj stan liczników i datę zakończenia umowy.
• Praca – poproś o ostatni pasek wypłaty, rozliczenie niewykorzystanego urlopu i vakantiegeld, a w styczniu o jaaropgaaf.
• Bank – nie zamykaj od razu holenderskiego konta. Mogą na nie wpłynąć zwroty podatku, kaucja czy ostatnia pensja. Zgłoś bankowi nowy adres.
• Abonamenty – telefon, siłownia, ubezpieczenia (np. AVP, inboedel), prenumeraty.

8. Samochód

Auto na holenderskich tablicach trzeba wyeksportować (przez RDW) przed rejestracją w nowym kraju. Jeśli zostawiasz samochód w Holandii, przepisz go na kogoś innego, bo inaczej RDW po pewnym czasie wyrejestruje pojazd, a podatek drogowy i obowiązek ubezpieczenia będą obowiązywać dalej. Przy eksporcie używanego auta można w niektórych przypadkach odzyskać część podatku BPM.

Gdybyś chciał kiedyś wrócić

Wiele osób wraca do Holandii po kilku miesiącach lub latach. Twój BSN pozostaje ten sam, ale trzeba się ponownie zameldować w gminie, wykupić zorgverzekering i złożyć wnioski o toeslagen od nowa. Zachowaj kopie umów, pasków wypłat i rozliczeń podatkowych – przydadzą się zarówno przy powrocie, jak i przy emeryturze.

Źródła: Nederland Wereldwijd (Rijksoverheid), Belastingdienst