Vrijwillig eigen risico 2027: niższa składka za 500 euro ryzyka. Kiedy to się opłaca?

Od 1 stycznia 2027 obowiązkowy eigen risico w holenderskim ubezpieczeniu zdrowotnym wzrośnie z 385 do 400 euro. Kto chce płacić niższą składkę, może dobrowolnie dołożyć do tego nawet 500 euro udziału własnego. Sprawdziliśmy, ile realnie da się na tym zaoszczędzić i kiedy taka decyzja kończy się stratą.

Vrijwillig eigen risico, czyli dobrowolny udział własny, to jedna z niewielu rzeczy w basisverzekering, na którą masz bezpośredni wpływ. Zasada jest prosta: zgadzasz się, że w razie potrzeby zapłacisz z własnej kieszeni więcej za leczenie, a ubezpieczyciel w zamian obniża ci miesięczną składkę. Zniżkę dostajesz na pewno, ale dodatkowy koszt pojawi się dopiero wtedy, gdy zachorujesz lub ulegniesz wypadkowi. Dlatego to decyzja bardziej o ryzyku niż o oszczędzaniu.

Ile wynosi eigen risico w 2027 roku

Przez ostatnie lata obowiązkowy eigen risico wynosił 385 euro i nie zmieniał się od 2016 roku. W 2027 roku wzrośnie do 400 euro. Rząd potwierdził tę kwotę w dokumentach na Prinsjesdag we wrześniu 2026 roku i uzasadnił podwyżkę inflacją. Plany, o których wcześniej było głośno, w 2027 roku nie weszły w życie. Limit 150 euro na jedno leczenie przesunięto na 2028 rok. Na 2028 rok przesunięto też podwyżkę do około 455 euro, ale w Tweede Kamer nie ma dla niej na razie większości.

Do 400 euro możesz dobrowolnie dodać 100, 200, 300, 400 albo 500 euro. Przy maksymalnej opcji w najgorszym razie zapłacisz w 2027 roku 900 euro, w 2026 roku było to 885 euro. Osoby poniżej 18 lat w ogóle nie płacą eigen risico, a dobrowolny udział własny ich nie dotyczy.

Według szacunków rządu przeciętna składka za basisverzekering wyniesie w 2027 roku około 169 euro miesięcznie, czyli o 12,50 euro więcej niż w 2026 roku. Ubezpieczyciele muszą podać swoje stawki do 12 listopada. DSW jako pierwszy ogłosił 173,25 euro miesięcznie. Dopiero wtedy będzie wiadomo, jakie zniżki za vrijwillig eigen risico zaoferują poszczególne firmy w 2027 roku.

Jaką zniżkę dostaniesz i jak to policzyć

Zniżki różnią się bardzo między ubezpieczycielami. W 2026 roku za podniesienie udziału własnego o pełne 500 euro dawali od około 5 do 23,50 euro miesięcznie, wynika z porównania serwisu Overstappen.nl. U większości dużych firm, m.in. CZ, DSW, VGZ i Univé (polisy Natura), było to około 15 euro miesięcznie, czyli 180 euro rocznie. Najniższe zniżki, rzędu 5 euro, oferowały pojedyncze tanie polisy. Najwyższe, ponad 20 euro, dotyczyły m.in. ONVZ, Zorg en Zekerheid czy Just by CZ. Przy mniejszych podwyżkach, np. o 100 czy 200 euro, zniżka jest odpowiednio niższa.

Policzmy to na przykładzie zniżki 15 euro miesięcznie (180 euro rocznie) i eigen risico 400 euro w 2027 roku:

• Nie korzystasz z opieki poza huisartsem. Oszczędzasz 180 euro. To najlepszy scenariusz.
• Wydajesz 400 euro, np. na leki i badania krwi. Tę kwotę płacisz w obu wariantach, więc nadal jesteś 180 euro do przodu.
• Wydajesz 580 euro. To punkt, w którym wychodzisz na zero: zapłaciłeś 180 euro więcej za leczenie, a o 180 euro mniej za składki.
• Wydajesz 700 euro, np. na wizytę u specjalisty, rezonans i leki. Bez dobrowolnego udziału zapłaciłbyś 400 euro, z nim 700 euro. Po odjęciu zniżki tracisz 120 euro.
• Trafiasz do szpitala i rachunek przekracza 900 euro. Płacisz pełne 900 euro zamiast 400, a po odjęciu zniżki jesteś 320 euro na minusie.

Zasada ogólna: punkt opłacalności to 400 euro plus roczna zniżka. Przy zniżce 5 euro miesięcznie wynosi on około 460 euro kosztów leczenia w roku. Przy zniżce 23,50 euro to około 682 euro. Im niższa zniżka u twojego ubezpieczyciela, tym mniej się to opłaca. Przy kilku euro miesięcznie ryzykujesz 500 euro dla oszczędności, która nie pokrywa nawet jednej wizyty u specjalisty.

Co nie wlicza się do eigen risico

Wiele osób podnosi udział własny w przekonaniu, że prawie nie chodzi do lekarza. Warto więc wiedzieć, za co i tak nie zapłacisz z eigen risico. Według Rijksoverheid poza eigen risico są:

• wizyty u huisartsa, także na huisartsenpost wieczorem i w weekend,
• opieka położnej i kraamzorg po porodzie,
• część opieki przy chorobach przewlekłych w ramach tzw. ketenzorg (cukrzyca typu 2, POChP, choroby serca i naczyń),
• wijkverpleging, czyli pielęgniarka środowiskowa,
• gecombineerde leefstijlinterventie, czyli program zmiany stylu życia,
• badania kontrolne po oddaniu narządu i związane z tym koszty podróży.

Uwaga: sama wizyta u huisartsa jest bezpłatna, ale to, co huisarts zleci, często już nie. Leki na receptę z apteki, badania krwi w laboratorium, wizyty u specjalisty w szpitalu, prześwietlenia czy karetka zwykle pomniejszają eigen risico. Jeśli bierzesz leki na stałe, np. na ciśnienie, tarczycę albo astmę, możesz przekroczyć 400 euro tylko na samych lekach i badaniach. Wtedy dobrowolny udział własny prawie na pewno się nie opłaci. Ubezpieczyciel może też sam zwolnić z eigen risico niektóre leki lub placówki, więc warto zajrzeć do warunków swojej polisy.

Praca fizyczna to dodatkowe ryzyko

Duża część Polaków w Holandii pracuje w magazynach, na budowach, w szklarniach, przetwórstwie mięsa czy transporcie. W tych zawodach o kontuzję jest łatwiej niż w biurze: skręcona kostka na rampie, uraz pleców przy dźwiganiu, rozcięta ręka przy maszynie. Jeden wieczór na SEH (izbie przyjęć) z prześwietleniem i założeniem gipsu potrafi wyczerpać cały eigen risico.

Wypadek przy pracy nie oznacza, że eigen risico znika. Koszty leczenia w Holandii co do zasady rozlicza twoja zorgverzekering, z normalnym udziałem własnym. Ewentualne roszczenia wobec pracodawcy to osobna i długa sprawa. Do tego dochodzą sporty kontaktowe, jazda rowerem do pracy niezależnie od pogody i dojazdy busem na zmiany. Jeśli pracujesz fizycznie, dobrowolny udział własny ma sens tylko wtedy, gdy masz odłożone co najmniej 900 euro na nieprzewidziane wydatki i realnie możesz je stracić bez zalegania z czynszem.

Sprawdź też, czy jesteś ubezpieczony przez polisę zbiorową z uitzendbureau albo pracodawcą. Przy takich umowach zakres i możliwość wyboru dobrowolnego eigen risico bywają inne niż przy zwykłej polisie kupionej samodzielnie.

Komu to się opłaca, a komu nie

Dobrowolny udział własny warto rozważyć, jeśli spełniasz wszystkie te warunki naraz: jesteś zdrowy, nie bierzesz stałych leków, w ostatnich dwóch, trzech latach nie wykorzystałeś eigen risico i masz poduszkę finansową. Pomocne jest sprawdzenie w aplikacji lub na koncie u ubezpieczyciela, ile eigen risico zużyłeś w 2025 i 2026 roku. To lepsza wskazówka niż przeczucie.

Lepiej zostać przy 400 euro, jeśli chorujesz przewlekle, planujesz ciążę, czekasz na zabieg lub diagnostykę, uprawiasz ryzykowny sport, pracujesz fizycznie bez oszczędności albo dostajesz zorgtoeslag i każdy nagły wydatek mocno obciąża domowy budżet. W 2027 roku maksymalny zorgtoeslag dla osoby samotnej wzrośnie do 140 euro miesięcznie, ale dodatek nie zwraca kosztów eigen risico.

Wysokość dobrowolnego udziału własnego wybierasz na cały rok kalendarzowy i co do zasady możesz ją zmienić tylko od 1 stycznia. Jeśli w trakcie 2027 roku okaże się, że potrzebujesz operacji, nie wrócisz już do 400 euro. Zanim więc klikniesz „verhogen” w formularzu, policz zniżkę oferowaną przez twojego ubezpieczyciela na 2027 rok według wzoru z tego tekstu. Jeśli oszczędność wynosi mniej niż 100 euro rocznie, ryzyko 500 euro rzadko jest tego warte.

Źródła: Rijksoverheid, Consumentenbond, Overstappen.nl, Zorgwijzer