Rak prostaty: o połowę mniej mężczyzn z nietrzymaniem moczu po operacji
Liczba mężczyzn, u których po operacji usunięcia guza prostaty pojawia się nietrzymanie moczu, spadła w Holandii w ciągu kilku lat o połowę. W 2020 roku powikłanie dotykało średnio 30 procent pacjentów, a w latach 2022–2024 już tylko 14 procent. Klucz do sukcesu podpatrzono w jednym szpitalu w Twente.
Badania obejmujące okres do 2020 roku pokazywały, że mniej więcej co trzeci pacjent po operacji zmagał się z mimowolnym wyciekiem moczu. Różnice między szpitalami były przy tym ogromne: w jednym problem dotyczył 19 procent operowanych, w innym aż 85 procent.
„To było trudne do przyjęcia i zmusiło nas, holenderskich urologów, do ściślejszej współpracy na rzecz poprawy” – mówi Rik Somford, urolog ze szpitala Canisius-Wilhelmina w Nijmegen i przewodniczący specjalnej grupy roboczej, która odpowiada za projekt poprawy jakości wśród urologów. Szczególnie badanie obejmujące lata 2016–2020, przygotowane przez ówczesną doktorantkę Maike Schepens, ujawniło skalę różnic w jakości między placówkami.
Metoda z Twente stała się standardem
Urolodzy postanowili przyjrzeć się szpitalowi, który wtedy zdecydowanie wyróżniał się pod względem zachowania kontroli nad pęcherzem – ZGT w Twente. „Zwróciło uwagę, że tam przy usuwaniu prostaty zachowywano jak najdłuższy odcinek cewki moczowej” – tłumaczy Somford. W innych częściach kraju robiono to w mniejszym stopniu.
Dziś ta metoda jest – tam, gdzie to możliwe – standardem w całej Holandii. Od 2020 roku operacje skoncentrowano też w czternastu szpitalach zamiast wcześniejszych dziewiętnastu. Efekt: według danych ubezpieczycieli zdrowotnych, przeanalizowanych przez rejestr jakości Dutch Prostate Audit, w latach 2022–2024 nietrzymanie moczu występowało średnio u 14 procent pacjentów. Zmniejszyły się też różnice między szpitalami – skrajne wyniki mieszczą się obecnie między 10 a 25 procent.
Pacjenci wciąż nie wiedzą, który szpital jest najlepszy
Wyniki poszczególnych placówek nie są publicznie dostępne, więc pacjenci nie mogą na ich podstawie wybrać szpitala. To solą w oku organizacji pacjentów, które domagają się większej przejrzystości. Somford rozumie te postulaty, ale studzi emocje: „Może być tak, że szpital z najniższym odsetkiem nietrzymania moczu operuje najmniej skomplikowane przypadki. To wcale nie znaczy, że jest lepszy od szpitali z wyższymi wskaźnikami”.
Jednocześnie przyznaje, że różnice z 2020 roku były zbyt duże. Obecnie organizowane są ogólnokrajowe spotkania, na których omawia się wyniki leczenia w poszczególnych szpitalach, by w razie potrzeby szybko reagować. Jak podkreśla Somford, dotyczy to nie tylko nietrzymania moczu, ale też najlepszego leczenia samego raka prostaty oraz funkcji seksualnych.
Od przyszłego roku więcej danych jawnych
Część wyników operacji ma zostać upubliczniona od przyszłego roku we współpracy z fundacją Prostaatkankerstichting i ubezpieczycielami zdrowotnymi. Chodzi o liczbę powikłań w ciągu 90 dni od zabiegu, takich jak krwawienie czy infekcja, o to, czy nowotwór faktycznie został usunięty, oraz czy pacjenci rok po operacji nadal mają problem z nietrzymaniem moczu.
Dla Polaków mieszkających w Holandii, którzy stoją przed taką operacją lub mają w rodzinie kogoś z diagnozą raka prostaty, to ważna informacja: warto rozmawiać z urologiem o możliwych powikłaniach i o tym, jak szpital nimi zarządza. Gdy dane staną się jawne, łatwiej będzie też porównać wyniki placówek.
Źródło: NOS