Pracodawca nie płaci? Możesz żądać nawet 50% więcej

Pensji nie ma na koncie, a pracodawca odpowiada, że „przelew będzie za kilka dni”? W Holandii opóźnienie wypłaty nie musi kończyć się wyłącznie na odzyskaniu zaległego wynagrodzenia. Od czwartego dnia roboczego zwłoki może zacząć naliczać się wettelijke verhoging, czyli ustawowy dodatek, który może osiągnąć nawet 50 proc. zaległej pensji. Do tego dochodzą ustawowe odsetki.

Najważniejsze jest jednak działanie na piśmie. Zanim sprawa trafi do prawnika albo kantonrechtera, trzeba ustalić termin wypłaty, policzyć zaległość i formalnie zażądać pieniędzy. Dla osób zatrudnionych przez agencje pracy szczególnie ważne jest też sprawdzenie CAO i własnej umowy, bo to właśnie tam mogą znajdować się zasady dotyczące okresu rozliczeniowego i terminu wypłaty.

1. Pensji nie ma? Najpierw sprawdź 3 dokumenty

Pierwsze pytanie nie brzmi: „ile dni pracodawca może się spóźnić?”, lecz: kiedy wynagrodzenie rzeczywiście stało się wymagalne?

Rijksoverheid wyjaśnia, że okres, za który naliczane jest wynagrodzenie, wynika z warunków zatrudnienia. Przy wynagrodzeniu tygodniowym pracodawca zasadniczo wypłaca pensję po zakończeniu tygodnia, a przy miesięcznym po zakończeniu miesiąca. Konkretne ustalenia mogą znajdować się w umowie.

Sprawdź więc:

• arbeidsovereenkomst, czyli umowę o pracę,
• CAO, jeśli obowiązuje w Twojej branży,
• ostatnie loonstroken, czyli paski wynagrodzenia.

Pracodawca ma obowiązek przekazać pracownikowi informację między innymi o wysokości wynagrodzenia i terminie jego wypłaty. Powinien również poinformować, jakie CAO ma zastosowanie do zatrudnienia.

Jeśli obowiązuje CAO, jego postanowienia mogą mieć pierwszeństwo przed mniej korzystnymi zapisami indywidualnej umowy. Rijksoverheid podkreśla, że CAO reguluje między innymi wynagrodzenie, dodatki i inne warunki zatrudnienia.

1 zapis w umowie może wyjaśnić całe opóźnienie

Przykład: pracownik jest przekonany, że pensja powinna pojawić się ostatniego dnia miesiąca, ale w umowie zapisano wypłatę w pierwszym tygodniu następnego miesiąca.

W takiej sytuacji nie można jeszcze mówić o opóźnieniu tylko dlatego, że skończył się miesiąc.

Zanim wyślesz wezwanie do zapłaty, ustal:

• za jaki okres nie dostałeś pieniędzy,
• ile godzin przepracowałeś,
• jaka stawka Ci przysługuje,
• kiedy zgodnie z umową lub CAO miała nastąpić wypłata,
• jakie dodatki powinny znaleźć się w wynagrodzeniu,
• czy brakuje całej pensji czy tylko jej części.

Przy pracy godzinowej zachowaj grafiki, urenbriefjes, aplikację do rejestracji czasu pracy oraz wiadomości dotyczące zmian.

2. Minął termin? Wyślij 1 formalne pismo

Telefon do przełożonego jest dobrym początkiem, ale przy sporze o pieniądze znacznie ważniejsze jest to, co można później udowodnić.

Jeśli wypłata nie pojawia się w terminie, Rijksoverheid zaleca pisemnie zażądać zaległego wynagrodzenia. Formalne wezwanie pracodawcy do wykonania obowiązku określa się jako ingebrekestelling. Jeśli pracodawca nie reaguje, możliwe jest dalsze dochodzenie roszczenia o wynagrodzenie.

W piśmie podaj:

• swoje imię, nazwisko i adres,
• dane pracodawcy,
• okres, którego dotyczy zaległość,
• należną kwotę, jeśli możesz ją dokładnie ustalić,
• datę, kiedy pensja powinna zostać zapłacona,
• numer konta do przelewu,
• rozsądny termin na zapłatę,
• żądanie wettelijke verhoging,
• żądanie wettelijke rente,
• informację, że w przypadku braku płatności rozważysz loonvordering.

Nie ograniczaj się do zdania: „Proszę wypłacić moje pieniądze”.

Im precyzyjniej wskażesz okres i roszczenie, tym łatwiej będzie później wykazać, czego dokładnie żądałeś.

3 dowody zachowaj przed wysłaniem pisma

Zrób kopię:

• umowy,
• pasków wynagrodzenia,
• zestawienia przepracowanych godzin.

Do tego zachowaj historię konta pokazującą brak przelewu oraz wcześniejszą korespondencję z pracodawcą.

Przy większej zaległości rozsądne jest wysłanie wezwania w sposób pozwalający udowodnić jego doręczenie, na przykład listem poleconym, a dodatkowo e-mailem.

Ma to znaczenie również przy przedawnieniu roszczenia.

3. Od 4. dnia zwłoki pensja może wzrosnąć o 5% dziennie

To część holenderskich przepisów, o której wielu pracowników dowiaduje się dopiero podczas sporu z pracodawcą.

Jeśli wynagrodzenie zostanie zapłacone za późno, pracownik może żądać wettelijke verhoging wegens vertraging. Rijksoverheid podaje konkretny sposób naliczania:

• za 4., 5., 6., 7. i 8. dzień roboczy opóźnienia dodatek wynosi po 5 proc. wynagrodzenia za każdy dzień,
• od kolejnych dni roboczych nalicza się po 1 proc. dziennie,
• łączny dodatek może wynieść maksymalnie 50 proc. zaległego wynagrodzenia.

Pierwsze trzy dni robocze zwłoki nie generują tego dodatku.

Dopiero czwarty dzień uruchamia mechanizm ustawowego podwyższenia.

5 dni może oznaczać już 25% więcej

Załóżmy dla uproszczenia, że pracodawca zalega z wynagrodzeniem w wysokości 2000 euro brutto.

Za każdy z pięciu dni od czwartego do ósmego dnia roboczego opóźnienia może naliczać się po 5 proc.

Jedno 5 proc. od 2000 euro to:

100 euro.

Po pięciu takich dniach teoretyczna wettelijke verhoging wynosi:

500 euro, czyli 25 proc. zaległej kwoty.

Jeśli zwłoka trwa dalej, dodatek rośnie o kolejne 1 proc. za każdy następny dzień roboczy aż do ustawowego maksimum.

Przy zaległości 2000 euro maksymalny dodatek to więc:

1000 euro.

Oznaczałoby to roszczenie w wysokości 3000 euro brutto przed doliczeniem ewentualnych odsetek.

Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik automatycznie otrzyma pełne 50 proc.

4. Te 50% nie jest gwarantowane. Sąd może kwotę obniżyć

Wettelijke verhoging nie jest automatycznym bonusem wypłacanym przez pracodawcę razem ze spóźnioną pensją. Rijksoverheid wskazuje, że aby dochodzić tego dodatku w sporze, pracownik może potrzebować wystąpienia do sądu. Rechtspraak potwierdza, że kantonrechter może zmniejszyć wettelijke verhoging do kwoty, którą uzna za rozsądną. Rechtspraak wskazuje, że w praktyce sąd może na przykład ograniczyć dodatek do 25 lub 10 proc. Znaczenie mają okoliczności konkretnej sprawy. Pracodawca może również uniknąć wettelijke verhoging, jeśli wykaże, że opóźnienie nie wynikało z okoliczności, za które odpowiadał. Dlatego sformułowanie „możesz dostać 50 proc. więcej” należy rozumieć jako ustawowe maksimum roszczenia, a nie gwarantowaną wypłatę w każdej sprawie.

Samo zaległe wynagrodzenie pozostaje odrębnym roszczeniem.

5. Do zaległej pensji dochodzą jeszcze 4% odsetek

Wettelijke verhoging to nie to samo co wettelijke rente.

Pracownik może dochodzić również odsetek ustawowych od zaległego wynagrodzenia. Rechtspraak podaje, że odsetki nalicza się od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne.

Od 1 stycznia 2026 roku wettelijke rente dla transakcji niehandlowych wynosi 4 proc. rocznie.

W praktyce możesz więc mieć trzy oddzielne elementy roszczenia:

• zaległe wynagrodzenie,
• wettelijke verhoging do maksymalnie 50 proc.,
• wettelijke rente.

To ważne rozróżnienie.

Jeśli pracodawca spóźnił się z wypłatą przez dłuższy czas, samo przelanie zaległej pensji nie zawsze oznacza, że pozostałe roszczenia automatycznie znikają.

2500 euro zaległości to nie zawsze tylko 2500 euro

Przy miesięcznej pensji 2500 euro brutto ustawowe maksimum dodatku wynosiłoby:

1250 euro.

Do tego mogą dojść odsetki ustawowe.

Kwota końcowa zależy jednak od długości opóźnienia i ewentualnej decyzji sądu o zmniejszeniu wettelijke verhoging.

Dlatego w wezwaniu do zapłaty dobrze wyraźnie rozdzielić:

• kwotę podstawową,
• wettelijke verhoging,
• wettelijke rente.

6. Pracodawca zapłacił tylko część? Nadal możesz działać

Problem nie zawsze wygląda tak, że na konto nie wpływa ani jedno euro.

Częste spory mogą dotyczyć:

1. brakujących godzin,
2. nadgodzin,
3. dodatków zmianowych,
4. vakantiegeld,
5. niewypłaconego bonusu,
6. nieprawidłowych potrąceń,
7. ostatniej wypłaty po zakończeniu pracy.

Rechtspraak wskazuje, że pojęcie wynagrodzenia w sprawach o loonvordering może obejmować nie tylko podstawowy salaris, ale również między innymi vakantietoeslag, bonus, gratificatie, overwerkvergoeding, udział w zysku czy trzynastą pensję.

Dlatego porównaj przelew z loonstrook.

Na pasku wynagrodzenia powinny znajdować się między innymi:

1. brutoloon,
2. składniki wynagrodzenia,
3. okres, którego dotyczy wypłata,
4. liczba przepracowanych godzin,
5. potrącenia,
6. informacje o ustawowym minimum.

Jeżeli pieniądze przyszły, ale kwota jest zbyt niska, nie zakładaj automatycznie, że wszystko zostało rozliczone prawidłowo.

7. 3 miejsca, do których możesz pójść po pomoc

Jeżeli pracodawca ignoruje wezwanie albo kwestionuje wysokość wynagrodzenia, nie musisz od razu samodzielnie pisać pozwu.

Możesz zacząć od pomocy prawnej.

Het Juridisch Loket

Rijksoverheid wskazuje Het Juridisch Loket jako jedno z miejsc, w których można uzyskać pomoc dotyczącą niewypłaconego wynagrodzenia.

Juridisch Loket udziela osobistego wsparcia prawnego osobom spełniającym określone warunki dochodowe. Na stronie dostępny jest również kontakt telefoniczny i możliwość uzyskania dalszych informacji.

Związek zawodowy

Jeśli jesteś członkiem vakbond, sprawdź zakres pomocy prawnej zapewnianej przez organizację.

Związek może pomóc między innymi w:

• sprawdzeniu CAO,
• wyliczeniu zaległości,
• kontakcie z pracodawcą,
• ocenie potrąceń,
• dalszym prowadzeniu sporu.

Szczególnie przy pracy agencyjnej znajomość konkretnego CAO może mieć duże znaczenie.

Prawnik lub juridisch adviseur

Przy większej kwocie, kilku zaległych wypłatach albo sporze dotyczącym liczby przepracowanych godzin profesjonalna pomoc może ograniczyć ryzyko błędnego sformułowania roszczenia.

Nie warto też czekać zbyt długo tylko dlatego, że pracodawca co tydzień obiecuje „przelew w piątek”.

8. Pracodawca nadal nie płaci? Zostaje kantonrechter

Jeśli wezwanie nie działa, pracownik może skierować loonvordering do kantonrechtera.

Rechtspraak potwierdza, że można w takiej sprawie dochodzić między innymi:

1. zaległego wynagrodzenia,
2. dalszej wypłaty wynagrodzenia,
3. wettelijke verhoging,
4. wettelijke rente.

Do wyboru może być zwykła procedura albo, w pilnych sytuacjach, kort geding.

Pieniądze są potrzebne natychmiast? Jest procedura pilna

Przy zaległej pensji sytuacja może być szczególnie pilna, bo pracownik musi nadal płacić czynsz, ubezpieczenie, energię i żywność. W określonych przypadkach możliwe jest kort geding, czyli postępowanie pilne przed kantonrechterem. Rechtspraak wskazuje, że w takiej procedurze można domagać się między innymi zapłaty zaległego wynagrodzenia, dalszego płacenia pensji oraz wettelijke verhoging i wettelijke rente. Postępowanie wiąże się jednak z kosztami, między innymi griffierecht i kosztami doręczenia wezwania przez deurwaardera.

1 dobra wiadomość: adwokat nie jest obowiązkowy

Przed kantonrechterem przy loonvordering nie ma obowiązku korzystania z adwokata. Możesz jednak skorzystać z prawnika albo innego pełnomocnika. Przy większej lub skomplikowanej sprawie profesjonalne wsparcie może być mimo wszystko bardzo pomocne.

9. Nie czekaj 5 lat. Tyle wynosi termin przedawnienia

Roszczenia o wynagrodzenie nie wygasają po kilku tygodniach czy miesiącach. Rechtspraak wskazuje, że zaległego wynagrodzenia można dochodzić do 5 lat od dnia, w którym pracodawca powinien je zapłacić. To nie oznacza jednak, że rozsądnie jest czekać do ostatniego roku. Im więcej czasu mija, tym trudniej może być zebrać:

1. grafiki,
2. urenbriefjes,
3. wiadomości,
4. nazwiska świadków,
5. stare paski wypłat,
6. dokumentację dotyczącą nadgodzin.

Jest jeszcze jeden ważny szczegół. Jeżeli przed upływem terminu wyślesz pracodawcy list polecony, w którym jasno domagasz się konkretnego zaległego wynagrodzenia, bieg pięcioletniego terminu może zostać przerwany i rozpocząć się ponownie. W piśmie trzeba jasno wskazać, jakiego wynagrodzenia oraz jakiego okresu dotyczy żądanie.

To kolejny powód, dla którego ustne przypominanie pracodawcy nie zastępuje formalnego pisma.

10. Zrób te 6 kroków, zanim sprawa urośnie

Jeśli pensja nie wpłynęła, kolejność działania może wyglądać tak:

• 1. Sprawdź termin wypłaty w umowie i CAO.
• 2. Porównaj godziny i loonstrook, aby ustalić dokładną zaległość.
• 3. Skontaktuj się z pracodawcą, ale zachowaj potwierdzenie rozmów i wiadomości.
• 4. Wyślij pisemne wezwanie, wskazując zaległe wynagrodzenie, wettelijke verhoging i wettelijke rente.
• 5. Skorzystaj z pomocy prawnej, jeśli pracodawca nie reaguje lub kwestionuje dług.
• 6. Rozważ loonvordering przed kantonrechterem, jeśli pieniędzy nadal nie ma.

Nie wyrzucaj żadnych dokumentów po otrzymaniu spóźnionej wypłaty.

Zachowaj co najmniej:

• arbeidsovereenkomst,
• odpowiednie CAO,
• loonstroken,
• zestawienia godzin,
• grafiki,
• historię konta,
• wezwanie do zapłaty,
• potwierdzenie jego wysłania,
• korespondencję z pracodawcą.

50% dodatku brzmi mocno, ale największy błąd jest wcześniejszy

Najbardziej zaskakującym elementem holenderskich zasad jest maksymalna wettelijke verhoging sięgająca 50 proc. zaległego wynagrodzenia. Nie powinno to jednak przesłonić ważniejszego problemu: wielu pracowników przez tygodnie ogranicza się do telefonów, wiadomości na WhatsAppie i kolejnych obietnic pracodawcy.

Tymczasem formalne pismo tworzy dowód, precyzuje roszczenie i może mieć znaczenie również dla biegu przedawnienia.

Jeśli dziś nie wpłynęła jedna pensja, warto zareagować od razu. Jeśli nie wpłynęły już dwie albo trzy, kolejnym pytaniem nie powinno być „kiedy szef w końcu zapłaci?”, lecz czy pracodawca ma jeszcze przejściowy problem, czy pojawiają się pierwsze oznaki poważniejszych problemów finansowych firmy. To właśnie wtedy dochodzenie wynagrodzenia może wymagać jeszcze szybszego działania.

źródło: www.rijksoverheid.nl, www.rechtspraak.nl