„Gezellig” znaczy więcej niż „miło”. 5 sytuacji w Holandii

Mieszkasz w Holandii i słyszysz „gezellig” przy kawie, na urodzinach, w restauracji albo nawet wtedy, gdy ktoś mówi o konkretnej osobie? Tłumaczenie tego słowa jako „miło” pomaga tylko na początku. W praktyce Holendrzy wkładają w nie znacznie więcej: atmosferę, bliskość, swobodę i poczucie, że dobrze jest być razem.

To jedno z tych niderlandzkich słów, których nie da się zamknąć w jednym polskim odpowiedniku. W zależności od sytuacji może oznaczać „przytulnie”, „sympatycznie”, „fajnie”, „towarzysko” albo po prostu: jest nam razem dobrze. Leiden International Centre podaje, że gezellig może opisywać zarówno miejsce, osobę, imprezę, jak i rodzinne spotkanie.

1. Wchodzisz do kawiarni i słyszysz: „Wat gezellig!”

Mała kawiarnia, ciepłe światło, kilka stolików blisko siebie, rozmowy w tle i kawa na stole. Holender może spojrzeć dookoła i powiedzieć:

„Het is hier gezellig.”

Nie chodzi tylko o to, że wnętrze jest ładne. Gezellig opisuje tutaj całą atmosferę miejsca. Jest przytulnie, swobodnie i chce się zostać trochę dłużej.

Tak samo można powiedzieć o restauracji, salonie albo mieszkaniu. Leiden International Centre tłumaczy, że pokój, restauracja czy kawiarnia mogą być gezellig w znaczeniu „przytulne” lub „zapraszające”.

Polskie „przytulnie” jest więc całkiem blisko, ale nadal nie oddaje wszystkiego. W gezellig często pojawia się jeszcze element ludzi i dobrej atmosfery między nimi.

2. Spotkanie z przyjaciółmi było „gezellig”, choć nic się nie działo

To prawdopodobnie jedna z najczęstszych sytuacji.

Kilka osób siedzi przy stole, pije kawę lub wino, rozmawia przez dwie godziny i… właściwie nie wydarzyło się nic szczególnego.

Na koniec ktoś mówi:

„Het was gezellig.”

I to jest komplement.

Nie trzeba było koncertu, atrakcji ani wykwintnej kolacji. Liczy się to, że ludzie dobrze czuli się razem. DutchReview opisuje gezellig jako połączenie przytulności, wspólnoty i przyjemności ze spędzania czasu z innymi.

Dla Polaka najbliższe może być: „Ale fajnie się siedziało” albo „Było bardzo sympatycznie”.

3. Holender zaprasza Cię na „gezellige avond”

Słowo bardzo często pojawia się już przy umawianiu spotkania.

Możesz usłyszeć:

„We maken er een gezellige avond van.”

Czyli mniej więcej: „Zrobimy sobie fajny wieczór”.

Albo:

„Zullen we iets gezelligs doen?”

Dosłowne tłumaczenie brzmi trochę dziwnie: „Zrobimy coś przytulnego?”. W rzeczywistości chodzi raczej o spędzenie razem przyjemnego czasu.

Może to oznaczać kolację, kawę, drinka, planszówki, spacer albo zwyczajne siedzenie u kogoś w domu. Holenderskie źródła językowe pokazują, że gezellig bardzo często pojawia się właśnie w zaproszeniach i opisach wspólnych planów.

4. Nawet człowiek może być „gezellig”

Tutaj dla Polaka robi się jeszcze ciekawiej.

Holender może powiedzieć:

„Zij is heel gezellig.”

Nie oznacza to oczywiście, że kobieta jest „przytulna”.

Chodzi o osobę, z którą dobrze się rozmawia i spędza czas. Kogoś otwartego, towarzyskiego, sympatycznego, tworzącego dobrą atmosferę.

Leiden International Centre podaje gezellig w odniesieniu do człowieka jako określenie kogoś przyjemnego, towarzyskiego lub dobrze odnajdującego się w grupie.

Jeśli więc holenderski kolega mówi o Tobie gezellig, możesz potraktować to jako bardzo przyjemny komplement.

5. Urodziny, borrel i odwiedziny u rodziny też są „gezellig”

Gezelligheid szczególnie mocno widać podczas spotkań towarzyskich.

Urodziny, rodzinne odwiedziny, borrel po pracy, kolacja ze znajomymi albo kawa u sąsiadów mogą zostać określone jednym słowem: gezellig.

Co ciekawe, samo wydarzenie nie musi być wystawne. Holenderskie poczucie gezelligheid bardzo często wiąże się właśnie z prostotą: ludźmi siedzącymi razem, rozmową, przekąskami i niespieszną atmosferą.

DutchReview jako typowo gezellig opisuje między innymi wspólne siedzenie ze znajomymi przy napojach i muzyce oraz holenderski zwyczaj borrelen, czyli spotkania na drinka i przekąski.

Dlatego po holenderskiej imprezie często zamiast zachwytów typu „Było niesamowicie!” usłyszysz po prostu:

„Het was gezellig.”

I to naprawdę wystarczy.

„Gezellig” i „lekker” to nie to samo

Na początku pobytu w Holandii łatwo zauważyć, że Holendrzy mają jeszcze jedno słowo używane niemal wszędzie: lekker.

Lekker może oznaczać coś smacznego, przyjemnego albo fajnego. Gezellig częściej opisuje natomiast atmosferę i poczucie komfortu, szczególnie w relacji z ludźmi.

Możesz więc wypić:

„een lekker kopje koffie”, czyli dobrą, smaczną kawę,

ale siedzieć przy niej w:

„een gezellig café”, czyli kawiarni z przyjemną atmosferą.

A jeśli pijesz ją ze znajomymi, całe spotkanie również może być gezellig. DutchReview zwraca uwagę, że oba słowa mają szerokie zastosowanie, ale nie są tym samym.

A co oznacza „ongezellig”?

Jest też przeciwieństwo.

Ongezellig opisuje sytuację, osobę albo miejsce, które są chłodne, nieprzyjemne lub pozbawione dobrej atmosfery.

Wyobraź sobie spotkanie, podczas którego nikt się nie odzywa, wszyscy patrzą w telefony i każdy chce jak najszybciej wrócić do domu.

Holender może powiedzieć:

„Dat was ongezellig.”

Czyli mniej więcej: „Ale było drętwo”.

To pokazuje, że gezellig nie dotyczy wyłącznie wyglądu pomieszczenia. Najważniejsze jest odczucie atmosfery.

5 znaczeń „gezellig” w jednym miejscu

Najprościej zapamiętać to tak:

• gezellig café: przytulna, przyjemna kawiarnia,
• gezellige avond: fajny wieczór spędzony razem,
• gezellig persoon: sympatyczna, towarzyska osoba,
• gezellig feest: udana impreza z dobrą atmosferą,
• het was gezellig: dobrze spędziliśmy razem czas.

Dlatego tłumaczenie gezellig za każdym razem jako „miło” może brzmieć sztucznie. Znacznie lepiej najpierw spojrzeć na sytuację.

Po pewnym czasie prawdopodobnie przestaniesz je nawet tłumaczyć. Usłyszysz „gezellig!” i po prostu będziesz wiedzieć, o co chodzi.

A wtedy pozostaje jeszcze jedno holenderskie słowo, które działa równie szeroko: lekker. I ono potrafi zaskoczyć Polaków jeszcze bardziej.

źródło: www.leideninternationalcentre.nl, dutchreview.com