Black Friday w Holandii: 8 zasad, żeby nie dać się nabrać na fałszywe promocje
Black Friday w Holandii wypada w tym roku 27 listopada, ale promocje ruszają już na początku miesiąca. Nie każda „wyprzedaż” jest prawdziwa – holenderski urząd ACM co roku znajduje mnóstwo zawyżonych cen „przed obniżką”. Oto 8 zasad, które chronią Twój portfel i Twoje prawa.
Holendrzy z roku na rok coraz chętniej kupują w listopadzie, a sklepy przeciągają Black Friday na cały tydzień, a nawet miesiąc. Jednocześnie urząd ds. konsumentów i rynków ACM (Autoriteit Consument & Markt) regularnie ostrzega przed tzw. nepkortingen, czyli fałszywymi rabatami. W 2025 roku ACM tuż przed Black Friday apelował: „Eerst checken, dan bestellen” – najpierw sprawdź, potem zamawiaj. Wyjaśniamy, na co uważać i jakie prawa masz jako kupujący w Holandii.
1. Cena „przed obniżką” musi być najniższą z ostatnich 30 dni
To najważniejsza zasada, którą warto znać. Jeśli sklep pokazuje przekreśloną cenę „van” i obok niższą cenę „voor”, to ta przekreślona cena musi być najniższą ceną, jaką sprzedawca stosował w ciągu ostatnich 30 dni. Jeśli sklep tuż przed Black Friday podniósł cenę, a potem „obniżył” ją do poprzedniego poziomu, to według ACM jest to wprowadzanie w błąd.
W praktyce: jeśli telewizor kosztował przez cały październik 499 euro, sklep nie może w listopadzie napisać „było 699, teraz 499”.
2. Uważaj na „adviesprijs” i „meestal-prijs”
Popularnym trikiem jest porównywanie ceny promocyjnej do „ceny sugerowanej” (adviesprijs) producenta albo „ceny zwykłej”, której nikt nigdy nie płacił. ACM uważa takie sformułowania za mylące, jeśli nie jest jasne, co oznaczają. Cena sugerowana, która nie jest najniższą ceną sklepu z ostatnich 30 dni, nie powinna służyć jako punkt odniesienia dla rabatu.
3. Sprawdź historię ceny
Zanim klikniesz „kup”, sprawdź, ile produkt naprawdę kosztował w ostatnich tygodniach. Pomagają w tym porównywarki cen, które pokazują wykres historii ceny, np. Tweakers Pricewatch (elektronika) czy porównywarki ogólne. Jeśli „mega promocja” jest tylko kilka euro niżej niż zwykle albo cena wręcz wzrosła – odpuść.
4. Porównaj z innymi sklepami
ACM radzi porównać cenę u kilku sprzedawców. Jeśli jeden sklep jest dużo tańszy od wszystkich innych, coś może być nie tak – to częsty znak fałszywego sklepu internetowego, który zbiera pieniądze i nie wysyła towaru. Sprawdzaj opinie o sklepie w kilku niezależnych miejscach, a nie tylko na samej stronie sklepu. Warto też zwrócić uwagę na adres firmy, numer KvK (rejestr handlowy) i dane kontaktowe.
5. Masz 14 dni na odstąpienie od umowy
Przy zakupach przez internet w sklepie z UE masz prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni (bedenktijd) bez podawania przyczyny. Termin liczy się od dnia, w którym otrzymałeś towar. Po zgłoszeniu zwrotu sprzedawca musi oddać pieniądze – łącznie ze standardowym kosztem wysyłki do Ciebie – najpóźniej w ciągu 14 dni. Koszt odesłania towaru zwykle ponosi kupujący, chyba że sklep zapewnia darmowy zwrot.
Uwaga: prawo do zwrotu nie dotyczy m.in. produktów robionych na zamówienie, szybko psującej się żywności czy rozpakowanych produktów higienicznych. W sklepie stacjonarnym w Holandii nie ma ustawowego prawa do zwrotu – to dobra wola sklepu, więc zawsze pytaj o zasady i zachowaj paragon.
6. Gwarancja to nie tylko „to, co daje producent”
W Holandii produkt musi spełniać to, czego można od niego rozsądnie oczekiwać – to tzw. conformiteit. Jeśli pralka psuje się po półtora roku, a przy normalnym użytkowaniu powinna działać dłużej, możesz żądać od sklepu naprawy lub wymiany, nawet jeśli gwarancja producenta już minęła. Przez pierwszy rok od zakupu zakłada się, że wada istniała od początku i to sprzedawca musi udowodnić, że jest inaczej. Dlatego nie daj się namówić na drogie „dodatkowe gwarancje” przy kasie, zanim nie sprawdzisz, co już masz z mocy prawa.
7. Płać bezpiecznie
Przy nowym, nieznanym sklepie lepiej płacić metodą, która daje możliwość odzyskania pieniędzy – np. kartą kredytową albo przez serwisy pośredniczące z ochroną kupującego. Uważaj na prośby o przelew na prywatne konto lub płatność kartami podarunkowymi. Nie klikaj w linki z SMS-ów i e-maili o „niedostarczonej paczce” i „dopłacie za cło” – w okresie Black Friday oszuści wysyłają ich szczególnie dużo.
8. Nie daj się poganiać licznikom
Zegary odliczające czas do końca promocji, napisy „tylko 2 sztuki w magazynie” i „15 osób ogląda ten produkt” mają skłonić Cię do szybkiej decyzji. Zrób listę rzeczy, których naprawdę potrzebujesz, ustal budżet i trzymaj się go. Najlepsza okazja to taka, której nie musisz potem zwracać.
Lista kontrolna przed zakupem
Zanim zapłacisz, przejdź szybko przez kilka pytań. Czy naprawdę potrzebuję tego produktu, czy kupuję go tylko dlatego, że jest „przeceniony”? Ile kosztował w tym sklepie przez ostatni miesiąc? Ile kosztuje u dwóch–trzech innych sprzedawców? Czy sklep podaje pełne dane firmy, adres i numer KvK? Czy znam zasady zwrotu i kto płaci za odesłanie? Czy płacę metodą, która pozwala odzyskać pieniądze w razie problemów?
Jeśli na którekolwiek z tych pytań nie znasz odpowiedzi, lepiej poczekać. Black Friday to nie jedyna okazja w roku – podobne obniżki pojawiają się na Cyber Monday, przed świętami i podczas styczniowych wyprzedaży (uitverkoop). Część sklepów oferuje też zwrot różnicy w cenie, jeśli produkt stanieje w krótkim czasie po zakupie – zapytaj o to, zanim złożysz zamówienie.
Zakupy na raty i „kup teraz, zapłać później”
W okresie wyprzedaży sklepy chętnie proponują płatność odroczoną (achteraf betalen) lub zakup na raty. To wygodne, ale łatwo stracić kontrolę nad wydatkami, zwłaszcza gdy płatności z kilku sklepów nakładają się na siebie. Spóźniona płatność może oznaczać dodatkowe opłaty i wpis w holenderskim rejestrze kredytowym BKR, co później utrudnia np. wynajem mieszkania czy uzyskanie hipoteki. Jeśli korzystasz z takich opcji, zapisz terminy płatności w kalendarzu.
Gdzie zgłosić nieuczciwy sklep?
Jeśli trafisz na fałszywą promocję albo sklep nie chce przyjąć zwrotu, możesz to zgłosić na stronie ConsuWijzer – to serwis informacyjny ACM dla konsumentów. Zgłoszenia pomagają urzędowi wybierać firmy do kontroli. W sporze ze sklepem z innego kraju UE bezpłatnie pomaga Europejskie Centrum Konsumenckie (ECC Nederland). Przy oszustwie, gdy zapłaciłeś, a towar nie przyszedł, zgłoś sprawę na policję (aangifte online) i od razu skontaktuj się ze swoim bankiem.
Polacy w Holandii często porównują ceny także z polskimi sklepami internetowymi. Przy zakupie w polskim sklepie z dostawą do Holandii obowiązują te same unijne zasady: 14 dni na zwrot i reguła najniższej ceny z 30 dni, bo wynikają one z przepisów UE. Warto tylko doliczyć koszt wysyłki i ewentualnego zwrotu przez granicę – przy dużych gabarytach potrafi zjeść cały rabat.
Źródła: ACM, ConsuWijzer