Zakupy w Holandii za grosze, ale nie na długo. Od stycznia ceny mają wzrosnąć o 4–7%
Stroopwafels za 28 centów, czerwona kapusta w słoiku za 26 centów, ryż za 45 centów. W holenderskich supermarketach trwa „wojna marek budżetowych”, ale ekspert ostrzega: w 2027 roku zakupy podrożeją o 4 do 7 procent.
Kto w ostatnich miesiącach robił zakupy w Albert Heijn, Jumbo, Plusie czy w dyskontach, mógł zauważyć, że część najtańszych produktów kosztuje dziś absurdalnie mało. Najtańsza paczka stroopwafels na początku roku kosztowała jeszcze 78 centów, dziś w części sklepów zapłacimy za nią mniej niż 30 centów. Podobnie jest z dżemem czy masłem orzechowym marek budżetowych – ich ceny spadły do kilkudziesięciu centów.
Jak to możliwe w czasie, gdy inflacja i ceny energii rosną? Wyjaśnia to w rozmowie z NOS Laurens Sloot, profesor handlu detalicznego z Uniwersytetu w Groningen.
Supermarkety dokładają do najtańszych produktów
Według profesora na najtańszych artykułach supermarkety nie zarabiają prawie nic, a czasem wręcz do nich dopłacają. Nie jest to dla nich problem, dopóki klient wkłada do koszyka także produkty, na których marża jest wyższa. Sieciom chodzi o wartość całego koszyka, a nie pojedynczej paczki ciastek.
Sloot mówi wprost o „wojnie marek budżetowych”. Głównym powodem jest to, że holenderscy klienci są bardzo wrażliwi na cenę i szybko przechodzą do konkurencji, gdy gdzie indziej jest taniej. Sieci uważnie śledzą ceny najtańszych marek własnych rywali – gdy jedna obniży cenę o kilka centów, druga zwykle szybko robi to samo. Duże znaczenie mają też porównania cen publikowane przez program Kassa i Consumentenbond: kto wypada w nich najtaniej, chętnie chwali się tym w reklamach.
Drugim powodem są ceny surowców. Wiele z nich osiągnęło szczyt w latach 2022–2023, po rosyjskiej inwazji na Ukrainę, a potem spadło. Supermarkety i dostawcy ustalają ceny zakupu zwykle na rok, więc spadki widać na półkach z opóźnieniem. Przykład: kilka lat temu rolnicy dostawali za litr mleka około 60 centów, później około 40 centów – co przełożyło się na ceny mleka i masła.
Od stycznia zakupy mają podrożeć
Ekspert uważa jednak, że okres spadających cen dobiega końca. Właśnie teraz supermarkety negocjują z producentami ceny na 2027 rok. Wielu producentów znów płaci więcej za surowce, energia mocno podrożała z powodu wojny z Iranem, a od 1 stycznia sklepy zapłacą więcej za pracę, bo rośnie płaca minimalna dla młodzieży (jeugdloon). Prognoza profesora Sloota: zakupy spożywcze w 2027 roku będą droższe o 4 do 7 procent.
Na razie dane są jeszcze korzystne dla klientów. De Nederlandsche Bank (DNB) wyliczył, że w sierpniu, wrześniu i październiku żywność była średnio tańsza niż rok wcześniej. Taka „ujemna inflacja żywności” zdarza się rzadko – od 2016 roku wystąpiła wcześniej tylko w 2021 roku. Dla porównania w 2022 roku żywność drożała w tempie nawet 15 procent rocznie.
Co to oznacza dla Polaków w Holandii
Dla wielu polskich rodzin i pracowników, którzy liczą każde euro, to dobry moment, by korzystać z najtańszych marek własnych, porównywać ceny między sieciami i robić zapasy produktów o długim terminie ważności, zanim nowe ceny wejdą w życie. Warto też pamiętać, że niska cena jednego produktu ma zachęcić do zakupów w danym sklepie – dlatego opłaca się trzymać listy zakupów i nie dorzucać do koszyka droższych artykułów tylko dlatego, że „przy okazji”.
Jeśli prognoza się sprawdzi, przy miesięcznych wydatkach rzędu 600 euro na jedzenie rodzina zapłaci w przyszłym roku od około 24 do 42 euro więcej miesięcznie.
Źródło: NOS