Zepsuty sprzęt po gwarancji? W Holandii sklep często i tak musi go naprawić

Serwisant przy pralce z torbą narzędzi

Pralka zepsuła się po dwóch latach, telefon po czternastu miesiącach, a sklep mówi, że „gwarancja minęła”? W Holandii to często nieprawda. Wyjaśniamy, jak działa ustawowa gwarancja, ile masz czasu na zwrot zakupów z internetu i co zrobić, gdy sklep odmawia.

Wielu Polaków w Holandii zakłada, że zasady są takie jak w Polsce: dwa lata rękojmi i koniec. Holenderskie prawo konsumenckie działa jednak trochę inaczej – i w wielu przypadkach korzystniej dla klienta. Najważniejsze pojęcie to wettelijke garantie, czyli gwarancja ustawowa.

Gwarancja ustawowa: produkt musi działać tyle, ile można rozsądnie oczekiwać

Gwarancja ustawowa obowiązuje zawsze, niezależnie od tego, co jest napisane na paragonie czy w regulaminie sklepu. Daje prawo do produktu, który działa (recht op een goed product). Jeśli rzecz się psuje, przysługuje ci bezpłatna naprawa, wymiana albo zwrot pieniędzy. Ważne: obowiązek spoczywa na sprzedawcy, czyli na sklepie, w którym kupiłeś towar – nie musisz sam szukać producenta.

W Holandii nie ma sztywnego okresu, np. dwóch lat. Liczy się redelijke levensduur, czyli rozsądny czas życia produktu. Ocenia się go na podstawie ceny, rodzaju produktu, marki, tego, czy był nowy czy używany, oraz tego, co obiecywał sprzedawca. Urząd ACM podaje, że droższe i trwałe produkty mogą być objęte ochroną przez 6, 8, a nawet 10 lat.

Rijksoverheid podaje przykład: jeśli silnik pralki lub lodówki psuje się po dwóch latach normalnego użytkowania, możesz mieć prawo do bezpłatnej naprawy albo nowego urządzenia. Natomiast przepalona żarówka w lodówce po kilku latach to już zwykłe zużycie.

Kto musi udowodnić wadę? Ważna granica 12 miesięcy

W pierwszych 12 miesiącach od zakupu to sprzedawca musi udowodnić, że usterka powstała z twojej winy. Jeśli tego nie zrobi, zakłada się, że wada tkwiła w produkcie. Po 12 miesiącach ciężar dowodu przechodzi na kupującego – to ty musisz wykazać, że problem wynika z wady towaru, a nie np. z upadku czy niewłaściwego używania. Przydatne są zdjęcia, opis usterki, a czasem opinia niezależnego serwisu.

Gwarancji ustawowej nie podlegają normalne zużycie ani szkody, które sam spowodowałeś. Pamiętaj też o terminie: usterkę trzeba zgłosić sprzedawcy w ciągu dwóch miesięcy od jej wykrycia. Najlepiej zrobić to na piśmie (e-mail lub list) i zachować kopię.

Gwarancja producenta to coś dodatkowego

Na pudełku lub w sklepie często pojawia się informacja o gwarancji producenta lub sklepu (fabrieksgarantie, verkopersgarantie), np. na dwa lata. To dodatkowa obietnica, która nie zastępuje gwarancji ustawowej. Gdy gwarancja producenta się skończy, gwarancja ustawowa nadal może obowiązywać. Przechodzi ona też na nowego właściciela, jeśli np. podarowałeś komuś sprzęt.

Dlatego zdanie „gwarancja minęła” nie zamyka sprawy. Warto odpowiedzieć sprzedawcy, że powołujesz się na wettelijke garantie i redelijke levensduur.

Kto płaci za naprawę i wysyłkę

Przy uzasadnionej reklamacji nie płacisz za naprawę, wymianę ani wysyłkę wadliwego produktu do sklepu. Jeśli naprawa się nie udaje, trwa zbyt długo albo usterka wraca, możesz rozwiązać umowę (ontbinden) i żądać zwrotu pieniędzy. Nie musisz przyjmować bonu zamiast gotówki. ACM udostępnia gotowe wzory listów na stronie consument.acm.nl.

Zakupy w internecie: 14 dni do namysłu

Przy zakupach przez internet, telefon lub od akwizytora przysługuje ci bedenktijd – 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny. Przy towarach termin liczy się od dnia dostawy, ale możesz zrezygnować także wcześniej, zanim paczka dotrze. Jeśli ostatni dzień wypada w weekend lub święto, termin przesuwa się na następny dzień roboczy. Gdy sprzedawca nie poinformował cię o tym prawie, okres wydłuża się nawet o rok.

Prawo do odstąpienia dotyczy zakupów od firm, także na platformach internetowych. Nie obejmuje zakupów od osób prywatnych (np. na Marktplaats od innego użytkownika) ani w sklepach stacjonarnych – tam zwrot zależy od dobrej woli sklepu.

Wyjątki, w których 14 dni nie przysługuje, to m.in.: rzeczy robione na zamówienie, łatwo psujące się produkty, zapieczętowane płyty i gry oraz produkty higieniczne po otwarciu, pojedyncze gazety, bilety na konkretny termin, pilne naprawy oraz towary, których cena zależy od rynków finansowych (np. złoto).

Koszt odesłania towaru przy odstąpieniu od umowy pokrywasz tylko wtedy, gdy sprzedawca wyraźnie poinformował o tym przed zakupem – w widocznym miejscu, a nie ukryty w regulaminie. Sklep musi zwrócić cenę i pierwotny koszt dostawy w ciągu 14 dni od odstąpienia, ale może poczekać, aż towar do niego wróci albo pokażesz dowód nadania. Jeśli odsyłasz tylko część zamówienia, sklep nie musi oddawać kosztów dostawy.

Sklep odmawia? Kolejne kroki

1. Napisz formalną reklamację do sprzedawcy, opisz wadę, podaj datę zakupu i żądanie (naprawa, wymiana, zwrot). Wyznacz rozsądny termin odpowiedzi.

2. Jeśli sklep jest zrzeszony w De Geschillencommissie (często widać to na stronie lub w regulaminie), po pisemnej reklamacji możesz złożyć tam skargę. Opłata wynosi zwykle od 25 do 152,50 euro i jest zwracana w całości lub części, jeśli wygrasz. Przedsiębiorca ma miesiąc na odpowiedź, a orzeczenie zapada 4–6 tygodni po rozprawie. Jest wiążące i nie przysługuje od niego odwołanie.

3. Możesz też skierować sprawę do sądu rejonowego (kantonrechter). Zajmuje się on sprawami cywilnymi do 25 tys. euro, a także sprawami konsumenckimi o zakup niezależnie od kwoty. Adwokat nie jest obowiązkowy.

Przy sporze ze sklepem z innego kraju UE (także z Polski) bezpłatnie pomaga ECC Nederland – Europejskie Centrum Konsumenckie.

Uwaga na sklepy spoza UE

Zakupy na platformach z siedzibą poza Unią Europejską to inna historia. ACM ostrzega, że zasady zwrotów i gwarancji mogą tam wyglądać zupełnie inaczej, a ECC Nederland pomaga tylko w sporach ze sprzedawcami z UE. Do tego dochodzą VAT importowy, cło i opłaty za odprawę. Uwaga: sklep z holenderską stroną i holenderskimi opisami może mieć siedzibę poza UE (tzw. dropshipping). Zanim zamówisz, sprawdź w stopce strony adres firmy i warunki zwrotu.

Praktyczne wskazówki

Zachowuj paragony i potwierdzenia zamówień – najlepiej zrób zdjęcie lub zapisz PDF, bo papierowy paragon szybko blaknie. Przy droższych zakupach zapisz numer seryjny. Gdy coś się psuje, nie naprawiaj tego sam i nie oddawaj do przypadkowego serwisu, bo sprzedawca może odmówić uznania reklamacji. Rozmawiaj grzecznie, ale konkretnie: pojęcia wettelijke garantie, redelijke levensduur i bewijslast (ciężar dowodu) zwykle robią wrażenie na obsłudze sklepu.

Źródła: Rijksoverheid, ACM ConsuWijzer, De Geschillencommissie, Rechtspraak.nl