Holandia zakazuje środka na grzyby. Jego ślady znaleziono w ponad 300 produktach
Popularny w holenderskich szklarniach i przy cebulkach kwiatowych środek grzybobójczy Pitcher znika z rynku. Zawiera fludioksonil – substancję, która zaburza gospodarkę hormonalną. Jej pozostałości wykryto m.in. na ziemniakach, truskawkach, pomidorach i winogronach.
Decyzję podjęło Ctgb, czyli holenderski urząd dopuszczający do obrotu środki ochrony roślin i biocydy. Preparat Pitcher producenta Adama był szeroko stosowany w rolnictwie i ogrodnictwie. Jego składnik aktywny, fludioksonil, według urzędu szkodzi ludziom, zwierzętom i przyrodzie.
Używanie środka będzie zakazane od maja 2027 roku.
Najpierw sąd, potem zakaz
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) stwierdził w 2024 roku, że fludioksonil zaburza działanie hormonów. Tymczasem środki o takim działaniu są w Unii Europejskiej niedozwolone od 2009 roku. Sprawę do sądu skierowała organizacja ekologiczna Pesticide Action Network (PAN). Latem sąd orzekł, że Pitcher w ogóle nie powinien był zostać dopuszczony i musi jak najszybciej zniknąć z rynku.
Rzecznik Ctgb przyznaje, że przy dzisiejszej wiedzy środek nie dostałby zgody. Jak dodaje, cofnięcie dopuszczenia po ponownej ocenie zdarza się rzadko. Badacz PAN Sjoerd van de Wouw uważa, że cała procedura trwała „absurdalnie długo”. Producent zapowiedział, że podporządkuje się orzeczeniu.
21 tysięcy kilogramów rocznie
W Holandii zużywa się około 21 000 kg fludioksonilu rocznie. Stosuje się go m.in. do zanurzania cebulek kwiatowych i bulw, w uprawie bylin oraz roślin ozdobnych. Według PAN na rynku jest jeszcze 23 innych środków z tą substancją. Zakaz dotyczy na razie tylko Pitchera, a Ctgb analizuje, co wyrok oznacza dla pozostałych preparatów.
Holenderski urząd ds. bezpieczeństwa żywności NVWA wykrył fludioksonil na ponad 300 z ponad 2200 przebadanych produktów – od ziemniaków i truskawek po pomidory i winogrona. Według PAN to substancja zaburzająca gospodarkę hormonalną, którą najczęściej znajduje się w pozostałościach na owocach i warzywach. Organizacja ostrzega, że największe ryzyko dotyczy kobiet w ciąży i małych dzieci.
Co to oznacza dla pracowników z Polski
Według PAN najbardziej narażeni na kontakt ze środkiem są rolnicy i osoby mieszkające przy polach. To ważna informacja dla tysięcy Polaków, którzy pracują przy cebulkach kwiatowych, w szklarniach i przy sortowaniu bulw – często przez agencje pracy. Pracodawca w Holandii ma obowiązek informować o zagrożeniach związanych ze stosowanymi środkami i zapewnić odpowiednią odzież ochronną. Jeśli pracujesz przy zanurzaniu lub sortowaniu cebulek, masz prawo zapytać, jakich środków się używa i jak się przed nimi chronić.
Do maja 2027 roku Pitcher może być jeszcze używany, więc w tym sezonie praca przy cebulkach będzie wyglądała tak jak dotychczas.
Źródło: NOS