Wyjazd do Polski w czasie szkoły? Kara może sięgnąć 900 euro

Wyjazd do Polski z dzieckiem. Bilety do Polski dzień przed rozpoczęciem ferii są dużo tańsze, więc zabierasz dziecko ze szkoły wcześniej? W Holandii może zostać to potraktowane jako luxeverzuim, czyli nieusprawiedliwiona nieobecność związana z dodatkowym urlopem. Według wytycznych Openbaar Ministerie przy pierwszym takim naruszeniu punktem odniesienia jest 100 euro za dziecko za każdy dzień, z maksymalną kwotą 600 euro za rodzinę za pierwszy tydzień i 900 euro za dwa tygodnie. Nie oznacza to, że każda pojedyncza nieobecność automatycznie kończy się takim mandatem. Szkoła rejestruje absencję, leerplichtambtenaar bada sytuację, a w poważniejszych przypadkach może sporządzić proces-verbaal. Holenderskie przepisy przewidują wprawdzie wyjątki na ślub, pogrzeb czy szczególną sytuację zawodową rodzica, ale zwykły tańszy lot do Polski nie jest podstawą do dodatkowych wakacji.

Od 5. roku życia zaczyna się leerplicht. Tu nie ma wyjątku dla Polaków

Holenderski obowiązek szkolny, czyli leerplicht, obejmuje dzieci od 5. do 16. roku życia. Dotyczy wszystkich dzieci mieszkających w Holandii, także tych posiadających inną narodowość.

Obowiązek zaczyna się dokładnie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dziecko skończyło 5 lat. Czterolatek może więc już chodzić do basisschool, ale formalnie nie podlega jeszcze leerplicht.

Po ukończeniu 16 lat temat również nie zawsze się kończy. Jeśli młody człowiek nie zdobył jeszcze tzw. startkwalificatie, zasadniczo obowiązuje go kwalificatieplicht aż do 18. roku życia. Za startkwalificatie uznaje się co najmniej:

• dyplom HAVO,
• dyplom VWO,
• dyplom MBO na poziomie 2 lub wyższym.

Dla rodziców najważniejsza jest praktyczna konsekwencja: jeśli dziecko podlega leerplicht, nie można samodzielnie zdecydować, że w piątek nie pójdzie do szkoły, bo rodzinny lot do Polski jest wtedy wygodniejszy albo tańszy.

1 dzień przed feriami też się liczy. Kiedy zaczyna się luxeverzuim?

Luxeverzuim to forma nieusprawiedliwionej absencji, w której rodzic przedłuża dziecku wakacje albo organizuje dodatkowy wyjazd w czasie zajęć bez wymaganej zgody.

Typowe sytuacje to:

• wyjazd do Polski w piątek, choć ferie zaczynają się dopiero w sobotę,
• powrót do Holandii jeden lub kilka dni po oficjalnym końcu ferii,
• długi weekend zorganizowany kosztem dnia szkolnego,
• rodzinne wakacje w tańszym terminie poza oficjalnymi feriami,
• zgłoszenie dziecka jako chorego, gdy faktycznym powodem jest wyjazd.

Openbaar Ministerie wskazuje, że nawet jednodniowy wyjazd lub długi weekend może zostać uznany za luxeverzuim. Przy pierwszym przypadku obejmującym maksymalnie jeden pełny dzień zasadą może być jeszcze ostrzeżenie zamiast procesu-verbaal. Sytuacja może jednak wyglądać inaczej, jeśli szkoła wcześniej wyraźnie ostrzegła rodziców, że nieobecności bezpośrednio przed lub po wakacjach będą zgłaszane.

To dlatego szczególnie ryzykowne są ostatnie dni przed zomervakantie, kerstvakantie czy meivakantie.

8 tygodni wcześniej i maksymalnie 10 dni. Tak działa verlof

Wyjazd poza szkolnymi wakacjami jest możliwy, ale tylko w ściśle określonych okolicznościach.

Jeżeli chodzi o dodatkowe wakacje związane ze specyfiką pracy rodzica, wniosek składa się do dyrektora szkoły co najmniej 8 tygodni przed planowanym wyjazdem.

Najważniejsze zasady są konkretne:

• zgoda może zostać udzielona tylko raz w roku szkolnym,
• urlop może obejmować maksymalnie 10 dni szkolnych,
• nie może przypadać na pierwsze 2 tygodnie roku szkolnego,
• rodzic musi wykazać, że ze względu na charakter swojej pracy nie może pojechać z rodziną na wakacje podczas żadnej regularnej przerwy szkolnej w całym roku.

Ostatni punkt jest szczególnie istotny.

Nie wystarczy napisać: „w lipcu nie dostałem urlopu”. Jeżeli masz możliwość rodzinnego wyjazdu podczas herfstvakantie, kerstvakantie, voorjaarsvakantie lub innej przerwy, przesłanka do specjalnych wakacji poza feriami może nie zostać spełniona.

Ślub, pogrzeb, ważna uroczystość. Kiedy szkoła może dać wolne?

Wakacje to nie jedyny powód nieobecności. Rijksoverheid wymienia sytuacje, w których dziecko może z ważnego powodu nie uczestniczyć w zajęciach. Należą do nich między innymi:

• choroba,
• zawieszenie ucznia,
• obowiązek wynikający z religii lub światopoglądu,
• ślub,
• pogrzeb.

W przypadku ślubu lub pogrzebu trzeba uzyskać zgodę dyrektora szkoły. Przy tzw. gewichtige omstandigheden, czyli ważnych okolicznościach niezależnych od rodzica lub dziecka, znaczenie ma także liczba potrzebnych dni. Jeżeli sprawa wymaga od 2 do 10 dni wolnego, decyzję podejmuje dyrektor. Przy okresie przekraczającym 10 dni zgodę musi wydać leerplichtambtenaar. Sam fakt, że uroczystość odbywa się w Polsce, nie przesądza jeszcze o liczbie przyznanych dni. Szkoła ocenia konkretną sytuację.

Praca sezonowa rodzica? Musisz spełnić 2 ważne warunki

Ten wyjątek bywa rozumiany zdecydowanie zbyt szeroko.

Rijksoverheid rzeczywiście podaje jako przykład pracę sezonową, między innymi w turystyce lub rolnictwie. To jednak dopiero początek oceny.

Rodzic musi wykazać przede wszystkim:

• że specyfika jego zawodu uniemożliwia rodzinny urlop podczas każdej szkolnej przerwy w danym roku,
• że sytuacja rzeczywiście wynika z charakteru pracy, a nie tylko z wygody pracodawcy lub preferowanego terminu urlopu.

Pracownik może zostać poproszony o przedstawienie oświadczenia pracodawcy. Przedsiębiorca powinien być w stanie wykazać, że wyjazd podczas szkolnych wakacji powodowałby poważne, nieuniknione ryzyko ekonomiczne dla firmy. W 2025 roku holenderski sąd administracyjny w sprawie dotyczącej odmowy verlof ponownie podkreślił, że wyjątek związany ze „specyficznym charakterem zawodu” należy rozumieć wąsko. Sama treść umowy o pracę nie może rozszerzyć warunków wynikających z Leerplichtwet. Innymi słowy: „szef nie daje mi urlopu w lipcu” nie musi wystarczyć.

100 euro za dzień. Tyle może kosztować wyjazd bez zgody

Najbardziej konkretne liczby znajdują się w wytycznych Openbaar Ministerie dotyczących ścigania naruszeń obowiązku szkolnego.

Dla pierwszego przypadku luxeverzuim tabela wskazuje:

• 100 euro za dziecko za dzień,
• maksymalnie 600 euro za rodzinę za pierwszy tydzień,
• maksymalnie 900 euro za rodzinę przy dwóch tygodniach.

To są wytyczne dotyczące reakcji karnej, a nie cennik pozwalający „wykupić” dziecku wolne.

Nie należy więc kalkulować: „bilety są tańsze o 1500 euro, zapłacę 600 euro kary i nadal będę do przodu”. Nie ma gwarancji, że sprawa zakończy się wyłącznie na wskazanej kwocie, szczególnie jeśli naruszenie się powtarza.

600 euro za tydzień, 900 za 2 tygodnie. Przy powtórce jest drożej

Przy kolejnym naruszeniu w okresie krótszym niż 5 lat wytyczne OM wskazują już wyższy poziom:

• 150 euro za dziecko za dzień,
• maksymalnie 900 euro za pierwszy tydzień,
• maksymalnie 1200 euro za dwa tygodnie.

Przy wielokrotnej recydywie mowa o:

• 200 euro za dziecko za dzień,
• maksymalnie 1200 euro za pierwszy tydzień,
• maksymalnie 1800 euro za dwa tygodnie.

Przy luxeverzuim trwającym dłużej niż dwa tygodnie sprawa według wytycznych trafia na drogę sądową.

Nie oznacza to, że każda rodzina automatycznie dostanie dokładnie taką karę. Znaczenie ma przebieg konkretnej sprawy, wcześniejsze naruszenia i dalsze postępowanie organów. Pokazuje to jednak, że holenderski system nie traktuje dodatkowych wakacji w czasie szkoły jako drobnego wykroczenia administracyjnego bez konsekwencji.

12 lat to kolejna granica. Odpowiedzialność może dotyczyć też ucznia

W przypadku luxeverzuim odpowiedzialność koncentruje się przede wszystkim na rodzicu lub opiekunie, ponieważ to on zabiera dziecko na wakacje.

Przy innych formach nieusprawiedliwionego opuszczania lekcji sytuacja może wyglądać inaczej.

Rijksoverheid wskazuje, że jeśli uczeń ma 12 lat lub więcej, również on sam może ponosić odpowiedzialność za nieusprawiedliwione niechodzenie do szkoły. Leerplichtambtenaar może w określonych sytuacjach sporządzić proces-verbaal wobec ucznia lub rodziców.

W przypadku starszych uczniów konsekwencje mogą obejmować również działania wychowawcze, Halt albo pracę społeczną, zależnie od charakteru i skali nieobecności.

Dlatego leerplicht nie jest wyłącznie problemem rodzica dziecka z basisschool. System obejmuje również nastolatków.

Leerplichtambtenaar dostaje zgłoszenie. Co dzieje się potem?

Każda holenderska gmina musi mieć co najmniej jednego leerplichtambtenaar, który kontroluje przestrzeganie Leerplichtwet.

Szkoły rejestrują nieusprawiedliwione nieobecności i przekazują wymagane zgłoszenia przez verzuimloket DUO. Przy zwykłym względnym absenteizmie ustawowy próg obowiązkowego zgłoszenia wynosi m.in. 16 godzin nieusprawiedliwionej nieobecności w ciągu 4 kolejnych tygodni.

Luxeverzuim jest jednak traktowane jako odrębny rodzaj sytuacji. Materiały OM dotyczące postępowania przy absencji opisują możliwość bezpośredniej reakcji szczególnie wtedy, gdy dziecko znika bezpośrednio przed lub po wakacjach, a szkoła wcześniej informowała rodziców o zasadach.

Po otrzymaniu zgłoszenia leerplichtambtenaar może:

• sprawdzić, dlaczego dziecka nie było w szkole,
• skontaktować się ze szkołą,
• porozmawiać z rodzicem i uczniem,
• ocenić, czy nieobecność była usprawiedliwiona,
• udzielić ostrzeżenia w lżejszej sytuacji,
• sporządzić proces-verbaal, jeśli istnieje podstawa do dalszego postępowania.

Proces-verbaal może następnie trafić do Openbaar Ministerie.

„Zgłoszę chorobę”. To nie usuwa problemu

Jedną z najgorszych strategii jest zgłoszenie dziecka jako chorego tylko po to, aby wyjechać wcześniej. Jeżeli dziecko rzeczywiście choruje, nieobecność jest oczywiście usprawiedliwiona. Rijksoverheid wskazuje, że szkołę trzeba poinformować o chorobie w odpowiednim terminie. Inaczej wygląda sytuacja, gdy szkoła ma powody podejrzewać, że choroba została podana jako pretekst do wyjazdu. Materiały dotyczące luxeverzuim zwracają szczególną uwagę na absencje bezpośrednio przed i po szkolnych wakacjach. Jeśli szkoła wyraźnie informowała, że będzie takie przypadki zgłaszać, leerplichtambtenaar może przejść do sporządzenia procesu-verbaal bez wcześniejszego ostrzeżenia. Kupiony bilet, zdjęcia z podróży albo powrót dziecka z opowieściami o wakacjach mogą dodatkowo utrudnić wyjaśnienie sytuacji.

5 rzeczy zrób, zanim kupisz bilety do Polski

Jeżeli rodzinny wyjazd wypada podczas roku szkolnego, najbezpieczniej ustalić sytuację przed dokonaniem rezerwacji, a nie po zakupie bezzwrotnych biletów.

Sprawdź kolejno:

• dokładny kalendarz szkoły, nie tylko ogólny terminarz ferii dla regionu,
• czy dziecko podlega już leerplicht,
• czy powód wyjazdu mieści się w ustawowym wyjątku,
• kto powinien wydać zgodę: dyrektor czy leerplichtambtenaar,
• czy masz pisemne potwierdzenie przyznania verlof przed wyjazdem.

Przy urlopie wynikającym ze specyfiki zawodu złóż wniosek co najmniej 8 tygodni wcześniej. Nie kupuj biletu tylko dlatego, że ustnie rozmawiałeś z wychowawcą. Decyzję dotyczącą wakacyjnego verlof podejmuje dyrektor szkoły. Jeżeli dyrektor odmówi, sam fakt posiadania biletów, opłaconego hotelu czy rodzinnej uroczystości w Polsce nie zmienia nieusprawiedliwionej nieobecności w dozwolone wakacje.

Wyjazd do Polski nie jest wyjątkiem w Leerplichtwet

Dla polskich rodzin ten temat jest szczególnie praktyczny. Święta, komunie, wesela i spotkania rodzinne często odbywają się w Polsce, a terminy polskich ferii czy dni wolnych nie zawsze pokrywają się z holenderskim kalendarzem. Holenderskie przepisy nie tworzą jednak osobnej kategorii „wyjazd do kraju pochodzenia”. Liczy się powód nieobecności, a nie kierunek podróży. Ślub lub pogrzeb może dawać podstawę do verlof. Specyficzna praca sezonowa również może ją stworzyć, jeśli spełnione są rygorystyczne warunki. Tańszy lot, dłuższa majówka, urodziny krewnego albo chęć spędzenia jeszcze kilku dni w Polsce co do zasady nie zmieniają terminu obowiązku szkolnego. Najważniejsze pytanie przed rezerwacją lotu brzmi więc nie: „czy szkoła zauważy jeden dzień?”, lecz „czy mam zgodę na nieobecność, zanim zabiorę dziecko z lekcji?”

źródło: www.om.nl