Praca wakacyjna w Holandii: 15- i 16-latek mają inne zasady

Pierwsza wakacyjna praca może wyglądać niewinnie: kilka godzin w supermarkecie, na campingu, w szklarni albo restauracji. W Holandii wiek dziecka zmienia jednak niemal wszystko. 15-latek może od 1 lipca 2026 roku zarabiać co najmniej 4,50 euro brutto za godzinę, a 16-latek 5,17 euro, ale różnią ich także limity czasu pracy i lista dozwolonych zajęć. 15-latek nie może nawet pracować przy kasie ani rozwozić jedzenia na rowerze.

Dla polskich rodziców ważna jest jeszcze jedna kwestia: własne zarobki dziecka nie obniżają kindgebonden budget, ale mogą mieć znaczenie przy huurtoeslag. W 2026 roku dla dziecka poniżej 23 lat obowiązuje tu zwolnienie części dochodu w wysokości 6218 euro.

4,50 czy 5,17 euro? Jeden rok robi różnicę

Od 1 lipca 2026 roku ustawowe minimalne stawki godzinowe dla młodych pracowników w Holandii wynoszą:

• 15 lat: 4,50 euro brutto za godzinę,
• 16 lat: 5,17 euro brutto za godzinę,
• 17 lat: 5,92 euro,
• 18 lat: 7,50 euro,
• 19 lat: 8,99 euro,
• 20 lat: 11,99 euro,
• od 21 lat: 14,99 euro.

Są to ustawowe minima. Pracodawca może zapłacić więcej, a układ zbiorowy pracy, czyli CAO, może przewidywać dla młodego pracownika korzystniejszą stawkę. Od 2024 roku Holandia stosuje ustawowe minimum za godzinę, dlatego nie ma już jednej obowiązkowej minimalnej stawki miesięcznej dla wszystkich. Wynagrodzenie zależy od liczby przepracowanych godzin. To szczególnie istotne przy ogłoszeniach o pracy wakacyjnej. Sama kwota miesięczna niewiele mówi, dopóki nie sprawdzisz:

• ile godzin tygodniowo przewiduje umowa,
• ile wynosi stawka brutto za godzinę,
• czy obowiązuje CAO,
• czy do wynagrodzenia dochodzi vakantiegeld,
• czy pracodawca potrąca podatki.

15 lat i maksymalnie 40 godzin. Ale tylko w wakacje

Piętnastolatek objęty obowiązkiem szkolnym ma znacznie ostrzejsze ograniczenia niż dorosły pracownik.

W wakacje może pracować maksymalnie:

• 8 godzin dziennie,
• 40 godzin tygodniowo,
• maksymalnie 5 dni w tygodniu.

Jest jednak jeszcze jeden limit, o którym łatwo nie wiedzieć. 15-latek może pracować podczas maksymalnie 6 tygodni wakacji w ciągu roku, z czego najwyżej 4 tygodnie mogą następować bezpośrednio po sobie.

W trakcie roku szkolnego reguły są dużo bardziej restrykcyjne:

• maksymalnie 2 godziny w dzień szkolny,
• maksymalnie 8 godzin w dzień wolny od szkoły,
• nie więcej niż 12 godzin w tygodniu szkolnym.

Dlatego umowa przewidująca np. 20 godzin pracy tygodniowo dla uczącego się 15-latka podczas zwykłego tygodnia szkolnego powinna od razu zwrócić uwagę rodzica.

Do 21.00 w wakacje. Potem 12 godzin odpoczynku

Piętnastolatek nie może również pracować o dowolnej porze.

W wakacje praca może odbywać się zasadniczo między 7.00 a 21.00. Po pracy dziecko musi mieć co najmniej 12 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Jeśli pracuje ponad 4,5 godziny, przysługuje mu minimum 30 minut przerwy.

Praca w niedzielę również nie jest automatycznie dozwolona. Muszą zostać spełnione dodatkowe warunki, a rodzic lub opiekun musi wyrazić wyraźną zgodę. Jeżeli 15-latek pracuje w niedzielę, sobota poprzedzająca tę niedzielę powinna być wolna. W okresie 16 tygodni młody pracownik musi mieć co najmniej 5 wolnych niedziel.

16-latek może pracować 9 godzin, ale szkoła też się liczy

Po ukończeniu 16 lat przepisy stają się znacznie mniej restrykcyjne. Młody pracownik może wykonywać prawie wszystkie normalne zajęcia, z wyjątkiem prac niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia.

Limity dla 16- i 17-latków wynoszą:

• maksymalnie 9 godzin podczas jednej zmiany,
• maksymalnie 45 godzin w jednym tygodniu,
• najwyżej 160 godzin w ciągu 4 tygodni,
• czyli średnio maksymalnie 40 godzin tygodniowo.

Jest jednak istotny szczegół: czas spędzony w szkole wlicza się do czasu pracy. Jeżeli więc 16-latek ma w danym tygodniu 30 godzin zajęć szkolnych, nie oznacza to, że może dodatkowo przepracować kolejne 40 godzin. Szkoła ma pierwszeństwo przed pracą.

23.00 to granica dla 16- i 17-latków

Szesnasto- i siedemnastolatkowie nie mogą pracować w nocy. Muszą mieć co najmniej 12 godzin nieprzerwanego odpoczynku dziennie, obejmującego w każdym przypadku czas od 23.00 do 6.00.

Dodatkowo przysługuje im:

• minimum 36 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowo,
• co najmniej 30 minut przerwy przy pracy dłuższej niż 4,5 godziny.

Nie mogą również wykonywać pracy w systemie dyżurów na wezwanie ani pracować w nadgodzinach.

15-latek przy kasie? Tego robić nie może

Różnica między 15- a 16-latkiem jest szczególnie widoczna przy rodzajach dozwolonego zatrudnienia. Piętnastolatek może samodzielnie wykonywać wyłącznie lekką, nieprzemysłową pracę.

Dozwolone mogą być między innymi:

• wykładanie towaru w sklepie,
• pakowanie produktów,
• lekkie prace przy zbiorach,
• zbieranie owoców i warzyw,
• karmienie małych zwierząt,
• lekkie prace na campingu,
• pomoc w parku rozrywki lub muzeum,
• roznoszenie materiałów reklamowych,
• niektóre lekkie prace gastronomiczne.

Jednocześnie 15-latek nie może:

• pracować przy kasie,
• pracować w fabryce,
• pracować z maszynami lub w ich bezpośrednim otoczeniu,
• pracować z niebezpiecznymi albo toksycznymi substancjami,
• ładować i rozładowywać ciężarówek,
• podnosić rzeczy cięższych niż 10 kg,
• pchać ani ciągnąć ciężaru przekraczającego 20 kg.

To oznacza, że nawet popularna wakacyjna oferta w magazynie niekoniecznie jest legalną propozycją dla 15-latka.

Pizza na rowerze? Dla 15-latka jest zakaz

Przepisy zawierają też mniej oczywiste ograniczenie. Piętnastolatek nie może pracować jako bezorger posiłków na rowerze ani e-bike'u. Zakaz obejmuje również tzw. flitsbezorging, czyli szybkie dostawy zakupów na rowerze lub rowerze elektrycznym. Może natomiast roznosić wieczorne gazety lub materiały reklamowe. Przy dostarczaniu gazet porannych obowiązują specjalne zasady dotyczące godzin i odpoczynku. Dlatego oferta „bezorger od 15 lat” nie zawsze jest zgodna z prawem. Znaczenie ma to, co dokładnie jest dostarczane i w jaki sposób.

Alkohol zmienia zasady pracy przed 16. urodzinami

Od listopada 2024 roku przepisy wyraźnie zabraniają osobom poniżej 16 lat pracy w pomieszczeniu gastronomicznym, jeśli alkohol jest tam podawany albo może być podawany. Piętnastolatek nie może więc normalnie obsługiwać gości w sali restauracyjnej czy kawiarni, w której serwuje się alkohol. Może natomiast wykonywać odpowiednią lekką pracę w innym pomieszczeniu, np. w kuchni, jeśli nie dochodzi tam do kontaktu z klientami w części alkoholowej. Dla rodzica oznacza to, że samo hasło „praca w restauracji” jest niewystarczające. Trzeba zapytać pracodawcę, gdzie dokładnie dziecko będzie pracowało i jakie czynności będzie wykonywało.

16 lat nie oznacza, że wolno już wszystko

Szesnastolatek może wykonywać znacznie więcej zajęć niż 15-latek, ale nadal jest osobą niepełnoletnią.

Młodzi ludzie w wieku 16 i 17 lat nie mogą wykonywać prac, które stwarzają szczególnie wysokie ryzyko. Dotyczy to między innymi kontaktu z określonymi substancjami:

• toksycznymi,
• rakotwórczymi,
• mutagennymi,
• szkodliwymi dla rozrodczości,
• powodującymi uczulenia lub poważne zagrożenia zdrowotne.

Niektóre ryzykowne czynności są natomiast dopuszczalne wyłącznie pod odpowiednim, fachowym nadzorem.

Dotyczy to przykładowo:

• części prac przy maszynach,
• pracy z niektórymi drażniącymi lub żrącymi substancjami,
• pracy z gazami pod ciśnieniem,
• obsługi ciągnika przy spełnieniu warunków,
• pracy z niebezpiecznymi zwierzętami,
• niektórych prac przy taśmie produkcyjnej.

Jeżeli pracodawca nie jest w stanie zapewnić właściwego nadzoru, młody pracownik takiej pracy wykonywać nie może.

10 kg to limit, którego rodzic może nie znać

Wakacyjna praca przy zbiorach, w sklepie czy magazynie może wyglądać na lekką, dopóki nastolatek nie zacznie przenosić skrzynek i kartonów.

W przypadku 15-latka granice są konkretne:

• podnoszenie: maksymalnie 10 kg,
• pchanie lub ciągnięcie: maksymalnie 20 kg.

Jeżeli szef każe dziecku regularnie przenosić cięższe skrzynki tylko dlatego, że „inni tak robią”, nie zmienia to przepisów. To szczególnie istotne w popularnych wśród Polaków branżach sezonowych: ogrodnictwie, sortowniach, magazynach i rolnictwie.

14 dni po oprysku. Tu obowiązuje dodatkowy zakaz

Praca przy warzywach i owocach również ma ograniczenia. Osoba poniżej 18 roku życia nie może pracować z pestycydami i środkami ochrony roślin. Jeżeli roślina została opryskana określonym środkiem, młody pracownik zasadniczo nie powinien mieć z nią kontaktu przez 14 dni, choć dla części mniej niebezpiecznych produktów występują wyjątki. To jeden z przepisów szczególnie ważnych w szklarniach i gospodarstwach rolnych.

Rodzic może więc zapytać pracodawcę nie tylko o godziny, ale również:

• czy na uprawach stosuje się środki ochrony roślin,
• kiedy wykonano ostatni oprysk,
• jakie czynności ma wykonywać nastolatek,
• czy pracodawca przeprowadził ocenę ryzyka dla młodych pracowników.

Dziecko zarabia? Kindgebonden budget nie spada

Zarobki nastolatka wywołują u rodziców często drugie pytanie: „Czy przez wakacyjną pracę stracimy toeslag?”. W przypadku kindgebonden budget odpowiedź jest korzystna. Dienst Toeslagen wyjaśnia, że dochodu dziecka nie uwzględnia się przy obliczaniu kindgebonden budget. Nie ma znaczenia, ile dziecko zarabia ani czy pieniądze pochodzą z pracy na etacie, bijbaantje czy własnej działalności. Przy obliczaniu świadczenia liczy się przede wszystkim dochód rodzica i jego ewentualnego toeslagpartnera. To oznacza, że samo zarobienie przez 16-latka kilku tysięcy euro podczas wakacji nie powinno automatycznie obniżyć rodzicom kindgebonden budget.

6218 euro przy huurtoeslag. Tu zasada jest inna

Zupełnie inaczej wygląda huurtoeslag. Dziecko mieszkające w domu jest dla tego świadczenia medebewoner, dlatego jego dochód może być częściowo uwzględniany. W 2026 roku obowiązuje jednak specjalne zwolnienie dla dzieci poniżej 23 lat: pierwsze 6218 euro dochodu dziecka nie jest uwzględniane przy obliczaniu huurtoeslag.

Przykładowo:

• dziecko zarabia w 2026 roku 4000 euro: kwota mieści się w zwolnieniu,
• dziecko zarabia 7000 euro: do obliczeń może wejść 782 euro,
• dziecko zarabia 12 000 euro: do obliczeń może wejść 5782 euro.

Dienst Toeslagen zaznacza, że należy podać cały roczny dochód dziecka, a urząd sam zastosuje zwolnienie. Nie powinno się samodzielnie odejmować 6218 euro przed zgłoszeniem dochodu. To ważna różnica między huurtoeslag a kindgebonden budget.

Oszczędności 17-latka też mogą mieć znaczenie

Dochód to nie wszystko. Przy toeslagen znaczenie może mieć również majątek dziecka. Jeżeli dziecko ma mniej niż 18 lat, jego majątek jest w określonych sytuacjach doliczany do majątku rodzica. Przy huurtoeslag limit majątku dla osoby bez toeslagpartnera wynosi w 2026 roku 38 479 euro, a dla osoby z toeslagpartnerem łącznie 76 958 euro. Majątek małoletniego dziecka może mieć wpływ na spełnienie tego warunku. Przy zwykłej pracy wakacyjnej nie będzie to problemem dla większości rodzin, ale jest to istotne np. wtedy, gdy dziecko ma większe oszczędności, darowiznę lub inne aktywa.

Podatek z wypłaty? Nastolatek może dostać pieniądze z powrotem

Praca wakacyjna oznacza normalne wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu.cPracodawca może potrącać z pensji loonheffing. Ponieważ nastolatek często pracuje tylko przez kilka tygodni lub miesięcy, w ciągu roku może się okazać, że potrącono więcej podatku, niż rzeczywiście należało zapłacić. Belastingdienst wprost informuje młodych pracowników, że przy bijbaan lub vakantiebaan istnieje duża szansa na zwrot. Po zakończeniu roku można złożyć aangifte inkomstenbelasting i sprawdzić należną kwotę. Zeznanie można składać również za wcześniejsze lata, a Belastingdienst wskazuje możliwość odzyskiwania nadpłaty nawet do 5 lat wstecz. Dlatego dobrze zachować jaaropgaaf od pracodawcy.

1 pracodawca z loonheffingskorting. Nie zaznaczaj jej dwa razy

Nastolatek może skorzystać z loonheffingskorting, czyli ulg podatkowych stosowanych bezpośrednio przy wypłacie. Trzeba jednak pilnować jednej zasady: jeżeli dziecko ma jednocześnie więcej niż jednego pracodawcę, loonheffingskorting powinien stosować tylko jeden z nich. Jeśli ulga zostanie zastosowana równocześnie w dwóch miejscach, po rocznym rozliczeniu może pojawić się podatek do dopłaty. Belastingdienst 24 sierpnia 2026 roku opublikował nawet zaktualizowane formularze dla pracowników, studentów i uczniów, aby ograniczyć właśnie przypadki podwójnego stosowania loonheffingskorting. Dla uczniów istnieje również specjalny formularz studenten- en scholierenregeling, który można przekazać pracodawcy.

7 rzeczy sprawdź przed pierwszym dniem pracy

Zanim 15- lub 16-latek rozpocznie wakacyjną pracę w Holandii, rodzic powinien sprawdzić:

1. Stawkę godzinową. Od 1 lipca 2026 roku co najmniej 4,50 euro dla 15-latka i 5,17 euro dla 16-latka.
2. Dokładne obowiązki. Samo określenie „pomocnik” niewiele mówi.
3. Godziny pracy. Szczególnie w przypadku zmian wieczornych.
4. Liczbę godzin tygodniowo.
5. Czy praca nie znajduje się na liście zajęć zakazanych.
6. Czy pracodawca stosuje odpowiedni CAO.
7. Czy loonheffingskorting nie jest już stosowana u innego pracodawcy.

W przypadku 15-latka warto dodatkowo zapytać, czy w miejscu pracy:

• znajdują się maszyny,
• podaje się alkohol,
• trzeba przenosić ciężkie rzeczy,
• używa się chemikaliów,
• wykonywane są opryski,
• praca obejmuje dostawy na rowerze lub e-bike'u.

Kilka pytań przed podpisaniem umowy może oszczędzić problemu, gdy już po rozpoczęciu pracy okaże się, że nastolatek wykonuje czynności, których zgodnie z holenderskimi przepisami nie powinien wykonywać.

15 i 16 lat wyglądają podobnie. W pracy to 2 różne światy

Rok różnicy w wieku nastolatka w Holandii ma znacznie większe znaczenie, niż może się wydawać. Piętnastolatek może wykonywać tylko lekką, nieprzemysłową pracę i podczas wakacji pracować maksymalnie 40 godzin tygodniowo przez ograniczoną liczbę tygodni. Szesnastolatek może już wykonywać prawie wszystkie zwykłe prace, ale nadal obowiązują go przepisy chroniące przed pracą nocną, nadgodzinami i niebezpiecznymi zajęciami. Największą pułapką może więc nie być sama stawka 4,50 czy 5,17 euro, lecz oferta wyglądająca na zwykłą wakacyjną pracę, która po przeczytaniu zakresu obowiązków okazuje się niedozwolona dla konkretnego wieku. Jeśli natomiast praca jest legalna i nastolatek otrzyma pierwszą wypłatę, warto później sprawdzić jeszcze jedno: ile loonheffing potrącił pracodawca. Właśnie tam po zakończeniu roku może czekać dodatkowa kwota do odzyskania z Belastingdienst.

źródło: www.rijksoverheid.nl