Mniej strażników, więcej swobody. Holenderskie więzienia przez rok testują nowy model

Korytarz prowadzący do starych drzwi więzienia

W trzech holenderskich więzieniach rusza eksperyment: część osadzonych dostanie więcej samodzielności, a mniej ochrony i opieki. Powód jest prosty – brakuje strażników. Próba potrwa rok i obejmie więzienia w Middelburgu, Ter Apel i Veenhuizen.

Pilotaż jest częścią planu „Actieplan Ruimte voor Recht”, który ma rozwiązać problemy z brakiem miejsc w holenderskich więzieniach – podaje Omroep Zeeland, na który powołuje się NOS. Holenderskie więziennictwo od dłuższego czasu zmaga się z przepełnionymi celami i brakiem personelu.

Nie każdy więzień potrzebuje tyle samo uwagi

Założenie eksperymentu jest takie, że nie każdy osadzony wymaga takiej samej ochrony i opieki. Jeśli rozróżni się, ile nadzoru, wsparcia i ochrony potrzebują poszczególne osoby, personel można kierować tam, gdzie jest naprawdę potrzebny – tłumaczy Jannine van den Berg, dyrektorka ds. więziennictwa i aresztów dla cudzoziemców w Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), czyli holenderskiej służbie więziennej.

Do pilotażu trafią tylko więźniowie, którzy spełniają ustalone kryteria. Zawierane są z nimi jasne umowy, m.in. dotyczące zachowania, obowiązków i dotrzymywania ustaleń. W czasie próby mogą samodzielnie korzystać ze świetlicy i muszą sami dzielić się stałymi obowiązkami. Dostaną też więcej możliwości przygotowania się do powrotu do społeczeństwa.

Ilu więźniów obejmie próba

W więzieniu Torentijd w Middelburgu wybrano 12 osadzonych, w Veenhuizen 24, a w Ter Apel 36. Łącznie to 72 osoby.

Liczba incydentów i poczucie bezpieczeństwa będą regularnie monitorowane. Doświadczenia z pilotażu posłużą do dopracowania koncepcji, a docelowo rozwiązanie może zostać wprowadzone w całym kraju. „Doświadczenia kolegów, którzy teraz zaczynają pracę według tej nowej koncepcji, są niezwykle ważne, żeby zrozumieć, co działa, co można poprawić i czego to wymaga od pracowników i osadzonych” – mówi Van den Berg.

Szersze tło: brak rąk do pracy

Problemy więziennictwa to część większego zjawiska: w Holandii brakuje pracowników w wielu zawodach – od opieki, przez edukację, po służby publiczne. W więziennictwie skutki są szczególnie widoczne, bo bez wystarczającej liczby strażników trudno zapewnić codzienne funkcjonowanie zakładów. Wcześniej rząd sięgał już po inne nadzwyczajne rozwiązania, m.in. po wypuszczanie większej liczby osadzonych w ciągu dnia na zewnątrz, by poradzić sobie z przepełnionymi celami. Gabinet trzyma się także pilotażu z tabletami dla więźniów.

Wyniki rocznej próby w Middelburgu, Ter Apel i Veenhuizen zdecydują, czy model z mniejszym nadzorem dla wybranych osadzonych trafi do kolejnych więzień w całym kraju.

Źródło: NOS, Omroep Zeeland