Szpital w Holandii: kiedy jechać na SEH, a kiedy dzwonić do lekarza. Ile zapłacisz?

Lekarze pchają łóżko szpitalne korytarzem

W Polsce z bólem czy urazem wiele osób jedzie od razu na SOR. W Holandii to zwykle zły pomysł. Najpierw dzwonisz do lekarza rodzinnego lub huisartsenpost, a na izbę przyjęć (SEH) trafiasz zwykle z ich skierowania. Wyjaśniamy zasady i to, ile kosztuje wizyta w szpitalu w ramach eigen risico.

Holenderski system opieki zdrowotnej opiera się na lekarzu rodzinnym (huisarts). To on decyduje, czy potrzebujesz specjalisty lub szpitala. Ta zasada obowiązuje także w nagłych sytuacjach, poza tymi, które zagrażają życiu. Kto o tym nie wie, może stracić czas w poczekalni albo dostać rachunek, którego się nie spodziewał.

Zagrożenie życia: dzwoń pod 112

Gdy chodzi o życie, nie zastanawiaj się, tylko dzwoń pod 112. Dotyczy to m.in.:

  • utraty przytomności, braku oddechu lub silnej duszności,
  • silnego bólu w klatce piersiowej, objawów udaru (opadający kącik ust, niedowład ręki, zaburzenia mowy),
  • dużego krwotoku, poważnego wypadku, oparzeń na dużej powierzchni ciała,
  • drgawek, ciężkiej reakcji alergicznej.

Dyspozytor wyśle karetkę, która w razie potrzeby zawiezie cię bezpośrednio na SEH (spoedeisende hulp, czyli szpitalny oddział ratunkowy).

Pilne, ale nie zagrażające życiu: najpierw lekarz

W pozostałych pilnych sprawach zasada według Rijksoverheid jest prosta: zawsze najpierw dzwonisz do swojego huisarts, a wieczorem, w nocy i w weekend do huisartsenpost. To oni oceniają, czy wystarczy porada, wizyta, czy trzeba jechać do szpitala. W tym ostatnim przypadku kierują cię na SEH i zwykle uprzedzają szpital, że przyjedziesz.

Typowe przykłady: podejrzenie złamania, głębokie skaleczenie do zszycia, wysoka gorączka u małego dziecka, silny ból brzucha. Pacjenci, którzy przychodzą na SEH bez wcześniejszego telefonu do lekarza, zwykle słyszą, że najpierw powinni skontaktować się z huisarts lub huisartsenpost.

W wielu miastach huisartsenpost mieści się w tym samym budynku co SEH. To jednak dwie różne usługi, a na huisartsenpost też trzeba najpierw zadzwonić.

Ile to kosztuje? Eigen risico 385 euro

Każdy dorosły (od 18 lat) w Holandii ma w ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązkowy udział własny, czyli eigen risico. W 2026 r. wynosi on 385 euro rocznie i według Rijksoverheid tyle samo ma wynosić w 2027 r. Oznacza to, że koszty wielu świadczeń do tej kwoty płacisz sam, a dopiero powyżej niej płaci ubezpieczyciel.

Do eigen risico NIE wlicza się m.in.:

  • wizyt u huisarts i w huisartsenpost,
  • opieki położnej i kraamzorg,
  • opieki w ramach programów dla przewlekle chorych (ketenzorg),
  • pielęgniarki środowiskowej (wijkverpleging).

Do eigen risico wlicza się m.in.:

  • wizyta na SEH, czyli izbie przyjęć w szpitalu,
  • przejazd karetką. Karetka jest w pakiecie podstawowym, gdy jest medycznie konieczna, i nie ma osobnej dopłaty, ale jej koszt liczy się do eigen risico,
  • leczenie w szpitalu, badania laboratoryjne i większość leków.

W praktyce wizyta na SEH może więc oznaczać, że zapłacisz całe lub prawie całe 385 euro, jeśli w tym roku jeszcze nie wykorzystałeś eigen risico. Dlatego warto najpierw zadzwonić do lekarza, bo jego porada jest „darmowa” w ramach eigen risico. Jeśli masz dobrowolnie podwyższone eigen risico (vrijwillig eigen risico), kwota do zapłaty może być wyższa.

Od 1 stycznia 2027 r. rachunek za SEH ma być dzielony na dwie części: samą wizytę i leczenie.

Jak się przygotować, zanim coś się stanie

  • Zapisz się do huisarts. Bez lekarza rodzinnego trudniej o szybką pomoc. Zrób to od razu po przeprowadzce.
  • Zapisz numery w telefonie: swojego huisarts, najbliższej huisartsenpost i 112.
  • Miej przy sobie dowód tożsamości i dane ubezpieczenia. W szpitalu zawsze o nie zapytają.
  • Zapisz listę leków i alergii, najlepiej po niderlandzku lub angielsku.
  • Sprawdź swoją polisę. Ile wynosi twoje eigen risico i co już z niego wykorzystałeś, zobaczysz w aplikacji ubezpieczyciela.

Leki w nocy i w weekend

Jeśli lekarz z huisartsenpost przepisze ci lek wieczorem lub w weekend, nie musisz czekać do poniedziałku. W każdym regionie działa apteka dyżurna (dienstapotheek), często w pobliżu huisartsenpost lub szpitala. Adres podają lekarz albo strona twojej apteki. Pamiętaj, że w Holandii wiele leków dostępnych w Polsce bez recepty wymaga recepty, a w drogerii (np. Kruidvat czy Etos) kupisz tylko podstawowe środki.

Jak rozmawiać z lekarzem przez telefon

Telefoniczna ocena (triage) to w Holandii standard. Przygotuj się, żeby rozmowa była krótka i skuteczna:

  • podaj imię, nazwisko, datę urodzenia i adres,
  • opisz najważniejszy objaw i od kiedy trwa,
  • powiedz o chorobach przewlekłych, lekach i alergiach,
  • jeśli słabo mówisz po niderlandzku, poproś o rozmowę po angielsku. Większość asystentek i lekarzy mówi po angielsku,
  • zapisz, co ci doradzono, i dzwoń ponownie, jeśli stan się pogorszy.

Słowniczek

  • SEH (spoedeisende hulp): szpitalny oddział ratunkowy,
  • huisartsenpost: dyżur lekarzy rodzinnych w nocy i w weekend,
  • verwijzing: skierowanie,
  • eigen risico: obowiązkowy udział własny w kosztach leczenia,
  • dienstapotheek: apteka dyżurna.

Rodzina z Polski w odwiedzinach

Gdy odwiedza cię ktoś z Polski, np. na święta, powinien mieć ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Według holenderskiego urzędu CAK potrzebna opieka jest wtedy pokrywana w ramach pakietu podstawowego, a placówka rozlicza się przez Zilveren Kruis (Groep Buitenlands Recht). Ewentualne dopłaty własne trzeba jednak pokryć samemu. Zasady szukania pomocy są takie same: najpierw huisartsenpost, w zagrożeniu życia 112.

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę po prostu pójść na SEH bez dzwonienia?
W nagłym zagrożeniu życia jedź lub dzwoń pod 112. W innych przypadkach zadzwoń najpierw do huisarts lub huisartsenpost. To szybsze i tańsze.

Czy telefon do huisartsenpost jest płatny?
Porady i wizyty w huisartsenpost nie są wliczane do eigen risico.

Czy dzieci płacą eigen risico?
Nie, eigen risico dotyczy osób od 18 lat.

Skąd wiem, ile eigen risico już wykorzystałem?
Sprawdzisz to w aplikacji lub na koncie online swojego ubezpieczyciela. Rachunki ze szpitala przychodzą czasem z opóźnieniem nawet kilku tygodni, więc kwota może się jeszcze zmienić.

Źródła: Rijksoverheid, CAK