Spadek w Holandii i w Polsce: podatek erfbelasting 2026, testament i formularz SD-Z2

Diety z delegacjiDiety z Holandii do PIT i ZG – policz je szybkoPodróże służbowe w Holandii, rozliczone w Polsce.NL···›PLOblicz diety →Za darmo · bez rejestracjiaangifte24

Kto dziedziczy, gdy mieszkasz w Holandii, a część majątku masz w Polsce? Który kraj pobiera podatek, ile wynosi holenderski erfbelasting w 2026 roku i jak uniknąć polskiego podatku od spadku? Wyjaśniamy też, jak sporządzić testament i co zrobić, gdy spadek to głównie długi.

Coraz więcej Polaków mieszka w Holandii od kilkunastu lat – mają tu dom, konto, oszczędności, a często także mieszkanie czy działkę w Polsce. Sprawy spadkowe w takiej sytuacji dotyczą dwóch krajów jednocześnie. Najważniejsze zasady warto znać zawczasu.

Które prawo spadkowe obowiązuje?

Od 17 sierpnia 2015 roku w UE obowiązuje rozporządzenie spadkowe nr 650/2012. Zasada jest prosta: o dziedziczeniu decyduje prawo kraju, w którym zmarły miał ostatnie zwykłe miejsce pobytu. Jeśli więc na stałe mieszkasz w Holandii, co do zasady całym twoim spadkiem – także majątkiem w Polsce – rządzi prawo holenderskie.

Możesz jednak w testamencie wybrać prawo kraju swojego obywatelstwa, czyli prawo polskie. To ważna decyzja, bo polskie i holenderskie przepisy dziedziczenia mocno się różnią.

Spadkobiercy mogą uzyskać Europejskie Poświadczenie Spadkowe, które jest uznawane we wszystkich państwach UE (poza Danią i Irlandią) bez dodatkowej procedury. Ułatwia to np. przepisanie mieszkania w Polsce czy zamknięcie konta w holenderskim banku.

Holenderskie dziedziczenie bez testamentu

Gdy nie ma testamentu, w Holandii obowiązuje tzw. ustawowy podział (wettelijke verdeling). Cały majątek przejmuje małżonek lub zarejestrowany partner zmarłego. Dzieci dostają roszczenie pieniężne o równowartość swojej części, ale mogą go dochodzić dopiero po śmierci obojga rodziców (albo gdy pozostały przy życiu rodzic zbankrutuje lub wejdzie w procedurę oddłużeniową).

Dzieci, które zostały pominięte w testamencie, mają prawo do zachowku (legitieme portie). Wynosi on połowę tego, co dziecko dostałoby bez testamentu, i przysługuje wyłącznie w pieniądzu. Małżonek nie ma prawa do zachowku.

Testament w Holandii

Testament sporządza się u notariusza w formie aktu notarialnego. Można też napisać testament odręcznie i złożyć go u notariusza. Notariusza wybierasz dowolnie. Ceny są różne – orientacyjnie kilkaset euro za testament jednej osoby, przy bardziej skomplikowanych sprawach więcej. Przed wizytą warto poprosić kilku notariuszy o wycenę.

W testamencie możesz m.in. wybrać prawo polskie, wskazać spadkobierców i wykonawcę testamentu.

Holenderski podatek od spadku (erfbelasting) 2026

Erfbelasting płaci się w Holandii, jeśli zmarły mieszkał w Holandii. Nie ma znaczenia, gdzie mieszka spadkobierca.

Kwoty wolne od podatku w 2026 roku:

• małżonek, zarejestrowany partner lub partner we wspólnym gospodarstwie (na warunkach) – 828 035 euro,
• dziecko, pasierb, dziecko przybrane – 26 230 euro,
• wnuk – 26 230 euro,
• dziecko z niepełnosprawnością (na określonych warunkach) – 78 671 euro,
• rodzic – 62 110 euro,
• pozostali (np. rodzeństwo, przyjaciel) – 2769 euro.

Stawki podatku 2026 (od nadwyżki ponad kwotę wolną):

• partner i dzieci: 10 proc. do 158 669 euro, 20 proc. powyżej,
• wnuki i dalsi zstępni: 18 proc. do 158 669 euro, 36 proc. powyżej,
• pozostali: 30 proc. do 158 669 euro, 40 proc. powyżej.

Nowy termin: przy zgonach w 2026 roku deklarację podatkową (aangifte erfbelasting) trzeba złożyć w ciągu 20 miesięcy od śmierci. Przy zgonach w 2025 roku i wcześniej termin wynosił 8 miesięcy. Po upływie 20 miesięcy naliczane są odsetki.

Polski podatek od spadków – grupa zerowa

Polska może pobrać podatek od spadku, jeśli spadkobierca jest obywatelem polskim lub ma stałe miejsce pobytu w Polsce – także od majątku za granicą. Polska nie ma z Holandią umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania spadków i nie przewiduje zaliczenia podatku zapłaconego za granicą.

Na szczęście najbliższa rodzina – tzw. grupa zerowa (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha) – może być całkowicie zwolniona z podatku. Warunek: trzeba zgłosić nabycie spadku na formularzu SD-Z2 do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy. Termin liczy się od uprawomocnienia postanowienia sądu, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza albo wydania Europejskiego Poświadczenia Spadkowego. Jeśli o spadku dowiedziałeś się później, 6 miesięcy liczy się od tego momentu.

Uwaga: przekroczenie terminu oznacza utratę zwolnienia – nie da się go przywrócić. Zwolnienie przysługuje obywatelom Polski, innego kraju UE lub EOG albo osobom mieszkającym na stałe w jednym z tych krajów. Zgłoszenie SD-Z2 można złożyć osobiście, pocztą lub elektronicznie przez e-Deklaracje.

Gdy spadek to długi

Spadek może obejmować także długi. W Holandii masz trzy możliwości:

• przyjąć spadek wprost – odpowiadasz wtedy za długi także własnym majątkiem,
• przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza (beneficiair aanvaarden) – odpowiadasz za długi tylko do wartości spadku,
• odrzucić spadek (verwerpen).

Dwie ostatnie decyzje składa się jako oświadczenie (verklaring nalatenschap) w sądzie (rechtbank). Ustawa nie przewiduje sztywnego terminu na decyzję, ale wierzyciele nie mogą żądać zapłaty przez pierwsze 3 miesiące, a sąd może na wniosek wydłużyć czas do namysłu.

Uważaj: jeśli korzystasz z rzeczy zmarłego, sprzedajesz je albo płacisz jego rachunki z majątku spadku, możesz zostać uznany za osobę, która przyjęła spadek wprost. Wyjątkiem jest opłacenie pogrzebu. Jeśli odrzucasz spadek, pamiętaj, że może on przejść na twoje małoletnie dzieci – wtedy trzeba go odrzucić także w ich imieniu.

W Polsce obowiązują inne zasady i terminy (np. 6 miesięcy na odrzucenie spadku od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule powołania). Przy majątku w obu krajach warto skonsultować się z prawnikiem lub notariuszem.

Mieszkanie w Polsce w spadku

Jeśli odziedziczysz mieszkanie lub dom w Polsce, do wpisu w księdze wieczystej potrzebne będzie postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza albo Europejskie Poświadczenie Spadkowe. Pamiętaj, że od tego momentu biegnie 6-miesięczny termin na zgłoszenie SD-Z2.

Najważniejsze w skrócie

• Mieszkasz w Holandii – twój spadek co do zasady podlega prawu holenderskiemu, chyba że w testamencie wybierzesz prawo polskie.
• Holenderski podatek zależy od miejsca zamieszkania zmarłego.
• Dziedziczysz jako najbliższa rodzina – złóż SD-Z2 w Polsce w ciągu 6 miesięcy.
• Nie przyjmuj spadku w ciemno, jeśli mogą być długi.

Źródła: Belastingdienst, Rijksoverheid, e-Justice (Komisja Europejska), Ministerstwo Finansów (podatki.gov.pl), Rzecznik Praw Obywatelskich