Kolejka do sieci prądu blokuje nowe domy. Rząd chce 50 razy więcej magazynów energii

Linie wysokiego napięcia i słupy energetyczne o zachodzie słońca

Nowe osiedla, wiatraki i ładowarki dla aut stoją w kolejce do sieci elektrycznej, bo ta jest po prostu pełna. Rząd w Hadze przedstawił plan, który ma to zmienić: do końca 2040 roku Holandia ma magazynować ponad 50 razy więcej prądu niż dziś.

Plan trafił w poniedziałek do Tweede Kamer. Podpisali go minister klimatu i energii Stientje van Veldhoven oraz sekretarz stanu Jo-Annes de Bat. Kluczowe hasła to więcej dużych baterii i krótsze procedury wydawania pozwoleń.

110 gigawatogodzin do końca 2040 roku

Według planu pojemność magazynów energii ma do końca 2040 roku wzrosnąć do 110 gigawatogodzin. To ponad pięćdziesiąt razy więcej niż na koniec 2025 roku. Duże baterie mają przyjmować prąd wtedy, gdy jest go w nadmiarze, na przykład w słoneczne i wietrzne godziny, a oddawać go, gdy zapotrzebowanie rośnie.

Rząd przekonuje, że im więcej energii da się przechować, tym mniej trzeba rozbudowywać samą sieć. Mieszkańcy mają też zyskać możliwość bardziej elastycznego magazynowania i zużywania prądu.

Szybsze pozwolenia, mniej odwołań

Rozbudowę sieci elektrycznej w Holandii hamują dziś przede wszystkim długie procedury: pozwolenia i sprzeciwy mieszkańców potrafią ciągnąć się latami. Gabinet uzgodnił z operatorami sieci (netbeheerders) i urzędem ACM (Autoriteit Consument & Markt), że procedury zostaną przyspieszone.

Zmieni się także ścieżka odwoławcza. Przy części projektów energetycznych obywatele będą mogli zaskarżyć decyzję tylko bezpośrednio do Raad van State, najwyższego sądu administracyjnego, z pominięciem niższych instancji. Zapowiadanej wcześniej w umowie koalicyjnej gabinetu Jettena osobnej ustawy kryzysowej jednak nie będzie.

Co to oznacza dla mieszkańców

Problem nie jest abstrakcyjny. W gminach w prowincjach Utrecht i Gelderland obowiązuje wstrzymanie nowych przyłączy do sieci (aansluitstop). U wszystkich holenderskich operatorów istnieją listy oczekujących, a pierwszeństwo mają podmioty o znaczeniu społecznym, takie jak szkoły czy placówki ochrony zdrowia.

W praktyce przeciążona sieć oznacza wolniejszą budowę nowych domów, a to bezpośrednio dotyka osoby szukające mieszkania, w tym wielu Polaków, którzy w Holandii wynajmują pokoje i mieszkania na trudnym rynku. Kolejki dotyczą też firm: magazyny, zakłady produkcyjne i centra logistyczne, w których pracuje wielu pracowników z Polski, często muszą długo czekać na mocniejsze przyłącze, co opóźnia rozbudowę i nowe miejsca pracy.

Na co dzień zmiany mogą być widoczne także w domowych rachunkach. Coraz więcej dostawców oferuje umowy z dynamicznymi cenami, w których prąd jest tańszy w godzinach nadwyżki. Rozwój magazynów energii ma sprawić, że takie wahania będą lepiej wykorzystywane, a sieć mniej obciążona w godzinach szczytu, zwykle wczesnym wieczorem.

Plan to dopiero zapowiedź. Szczegóły dotyczące finansowania, lokalizacji dużych baterii i zmian w przepisach mają być teraz omawiane w parlamencie.

Źródło: NU.nl