Odprawa w Holandii (transitievergoeding): komu się należy i jak ją policzyć w 2026

Darmowe narzędzia · stawki 202612 kalkulatorów dla pracujących w HolandiiPodatek, pensja, vakantiegeld, zorgtoeslag, WW i więcej – w jednym miejscu.12Zobacz kalkulatory →Za darmo · bez rejestracjiaangifte24

Pracodawca lub agencja kończy z Tobą umowę? W Holandii prawie zawsze należy Ci się wtedy odprawa – transitievergoeding. Przysługuje od pierwszego dnia pracy, także na umowie tymczasowej, i wynosi jedną trzecią miesięcznej pensji za każdy przepracowany rok. Wyjaśniamy, kto ją dostaje, jak ją policzyć i co zrobić, gdy pracodawca nie płaci.

Odprawa przejściowa (transitievergoeding) ma pomóc w przejściu do nowej pracy – na przykład opłacić kurs czy przekwalifikowanie. Wielu Polaków w ogóle o niej nie wie, bo w Polsce odprawa przysługuje tylko w niektórych przypadkach. W Holandii zasady są szersze.

Kiedy należy Ci się odprawa

Prawo do transitievergoeding masz od pierwszego dnia pracy – także w okresie próbnym. Przysługuje, gdy:

• pracodawca Cię zwalnia – z przyczyn ekonomicznych, osobowych albo po dwóch latach choroby,
• pracodawca nie przedłuża umowy na czas określony,
• pracodawca na stałe zmniejsza Twój etat o co najmniej 20 proc. (odprawa częściowa).

Jeśli najpierw pracowałeś przez agencję, a potem zatrudnił Cię bezpośrednio ten sam zakład, okresy pracy czasem można zsumować.

Praca przez agencję (uitzendbureau)

Pracownicy tymczasowi też mają prawo do odprawy. Według Juridisch Loket w fazie A (1–2) – z tzw. uitzendbeding i bez niego – oraz w fazie B (3) odprawa należy się, gdy agencja zwalnia Cię albo nie przedłuża umowy. W fazie C (4), czyli na umowie na czas nieokreślony z agencją, odprawa przysługuje, gdy agencja Cię zwalnia. Nie dostaniesz jej, jeśli umowę przedłużono albo sam zrezygnowałeś.

Kiedy odprawy nie dostaniesz

• gdy sam składasz wypowiedzenie lub odmawiasz przedłużenia umowy – chyba że pracodawca zachował się „poważnie nagannie” (ernstig verwijtbaar), np. przez dyskryminację czy molestowanie,
• gdy zostałeś zwolniony za własne poważnie naganne zachowanie, np. kradzież,
• gdy masz mniej niż 18 lat i pracowałeś średnio mniej niż 12 godzin tygodniowo,
• gdy umowa kończy się z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego AOW,
• przy upadłości pracodawcy lub zawieszeniu płatności,
• gdy dostałeś nową umowę, która zaczyna się w ciągu 6 miesięcy.

Uwaga na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron (vaststellingsovereenkomst). Wtedy ustawowe prawo do odprawy nie przysługuje. Juridisch Loket radzi, by kwota z porozumienia była co najmniej taka jak transitievergoeding – nie podpisuj więc takiej umowy w pośpiechu.

Ile wynosi odprawa – jak ją policzyć

Zasada jest prosta: 1/3 miesięcznej pensji brutto za każdy pełny rok pracy. Za niepełny rok odprawa jest liczona proporcjonalnie. Rijksoverheid podaje przykład: przy pensji 3000 euro brutto i 9 latach oraz 5 dniach pracy odprawa wynosi 9022,22 euro.

Do pensji, od której się liczy odprawę, wlicza się nie tylko stawkę godzinową razy liczbę godzin z umowy, ale też:

• dodatek urlopowy (vakantiegeld),
• 1/12 stałej premii rocznej (np. trzynastki),
• jeśli dotyczy: dodatki zmianowe, wynagrodzenie za nadgodziny, premie i udział w zyskach.

Przy umowach na wezwanie (oproepkracht) bierze się średnią liczbę godzin. Jeśli byłeś chory lub na urlopie, liczy się pensja, którą dostawałbyś normalnie.

Przykład uproszczony: pracowałeś 3 lata, zarabiając 2600 euro brutto miesięcznie plus 8 proc. vakantiegeld (czyli 208 euro miesięcznie). Podstawa to 2808 euro, a odprawa wynosi około 3 × 936 euro = 2808 euro brutto. Dokładną kwotę sprawdzisz w oficjalnym kalkulatorze rekenhulptransitievergoeding.nl.

Maksymalna odprawa w 2026 roku

W 2026 roku transitievergoeding wynosi maksymalnie 102 000 euro brutto albo równowartość rocznej pensji, jeśli ta jest wyższa. Limit na 2027 rok nie został jeszcze ogłoszony – jest co roku waloryzowany, zwykle w grudniu.

Pracodawca może odliczyć od odprawy niektóre koszty, np. szkolenia czy outplacementu, ale tylko jeśli wcześniej wyraziłeś na to pisemną zgodę.

Kiedy pracodawca musi zapłacić i co, jeśli nie zapłaci

Odprawa powinna znaleźć się w ostatnim rozliczeniu (eindafrekening) – na ostatnim pasku wypłaty. Pracodawca, który bez tego wpadłby w poważne kłopoty finansowe, może ją rozłożyć na raty, ale całość musi zapłacić w ciągu 6 miesięcy od Twojego ostatniego dnia pracy.

Jeśli odprawy nie ma:

1. wyślij pracodawcy pismo z wezwaniem do zapłaty w ciągu 7 dni – Juridisch Loket udostępnia gotowy wzór listu,
2. jeśli to nie pomoże, możesz złożyć sprawę do sądu rejonowego (kantonrechter).

Pilnuj terminu: na zwrócenie się do sądu masz 3 miesiące od zakończenia umowy (umowa lub CAO mogą przewidywać dłuższy termin). Po jego upływie prawo do dochodzenia odprawy w sądzie przepada. Bezpłatnej porady udziela Juridisch Loket, a członkom pomaga też związek zawodowy, np. FNV.

Dostałeś wypowiedzenie? Co zrobić krok po kroku

1. Poproś o wypowiedzenie lub informację o nieprzedłużeniu umowy na piśmie (e-mail też się liczy) i zachowaj kopię.
2. Nie podpisuj od razu porozumienia o rozwiązaniu umowy (vaststellingsovereenkomst) – najpierw sprawdź, co tracisz.
3. Zbierz paski wypłat z ostatnich 12 miesięcy – przydadzą się do policzenia podstawy odprawy.
4. Policz orientacyjną kwotę w kalkulatorze rekenhulptransitievergoeding.nl.
5. Sprawdź ostatni pasek wypłaty: odprawa powinna być w rozliczeniu końcowym razem z niewykorzystanym urlopem i vakantiegeld.
6. Jeśli czegoś brakuje, napisz do pracodawcy, a w razie potrzeby skontaktuj się z Juridisch Loket lub związkiem zawodowym – zanim minie termin 3 miesięcy.

Co się zmieni w przyszłości

Sposób liczenia odprawy nie zmienił się od 2020 roku. Uchwalono natomiast ustawę Wet meer zekerheid flexwerkers, która w większości wejdzie w życie 1 stycznia 2028 roku. Skraca m.in. czas pracy w fazach agencyjnych i wydłuża przerwę między kolejnymi umowami tymczasowymi. Jak dokładnie wpłynie to na odprawy pracowników agencyjnych, okaże się w praktyce.

Najczęstsze pytania

Pracowałem tylko 4 miesiące. Czy coś mi się należy? Tak – odprawa przysługuje od pierwszego dnia, więc dostaniesz proporcjonalnie niewielką kwotę.

Czy odprawa jest opodatkowana? Tak, to wynagrodzenie brutto, od którego pracodawca odprowadza podatek.

Wróciłem już do Polski. Czy mogę dochodzić odprawy? Tak, ale pamiętaj o 3-miesięcznym terminie na sprawę w sądzie. Pismo do pracodawcy możesz wysłać e-mailem lub listem z Polski.

Źródła: Rijksoverheid, Juridisch Loket