Holenderski za darmo lub prawie za darmo: 7 sposobów dla Polaków w Holandii

Kurs niderlandzkiego w prywatnej szkole potrafi kosztować kilkaset, a nawet ponad tysiąc euro. Tymczasem w niemal każdej holenderskiej gminie da się uczyć języka za darmo albo za symboliczną opłatę: w bibliotece, w taalcafé, przez internet, a czasem nawet w pracy. Zebraliśmy siedem sposobów, z których mogą korzystać Polacy i inni obywatele UE.

Najpierw ważna informacja: jako obywatel Unii Europejskiej nie masz w Holandii obowiązku inburgering, czyli obowiązkowego kursu integracyjnego z egzaminem. To oznacza, że gmina nie przygotuje dla ciebie automatycznie planu nauki, jak robi to w przypadku części migrantów spoza UE. Z drugiej strony możesz korzystać z wielu ofert, które są skierowane do wszystkich dorosłych mieszkańców. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie szukać.

W bibliotece i w okolicy: za darmo

1. Taalhuis w bibliotece

Taalhuis to punkt pomocy językowej, najczęściej w lokalnej bibliotece (bibliotheek). Działa w wielu miejscowościach, a według VNG taalhuizen należą do głównych miejsc, gdzie gminy organizują naukę języka, liczenia i obsługi komputera dla dorosłych. Pomoc jest zwykle bezpłatna. Przychodzisz na inloopspreekuur, czyli dyżur bez zapisów. Tam ktoś sprawdzi twój poziom i podpowie, co pasuje do ciebie: grupa konwersacyjna, kurs, taalmaatje (wolontariusz, z którym spotykasz się co tydzień), nauka na komputerze w bibliotece.

Przykład: w Utrechcie DigiTaalhuis prowadzi w bibliotekach bezpłatne dyżury, taalcafé i zapisy na lekcje. Można się zapisać online albo przez gminny numer 14 030. Podobnie wygląda to w wielu innych miastach. Najłatwiej wpisać w wyszukiwarkę „Taalhuis” i nazwę swojej gminy albo zapytać przy ladzie w bibliotece.

2. Taalcafé: rozmowa zamiast gramatyki

Taalcafé to luźne spotkania, na których ćwiczy się mówienie. Odbywają się w bibliotekach, domach kultury i ośrodkach dzielnicowych. Wolontariusze przygotowują temat, np. wizyta u lekarza, zakupy, praca czy pogoda, i pilnują, żeby każdy mógł się odezwać. To dobre miejsce dla kogoś, kto zna już podstawy z aplikacji, ale wstydzi się mówić. Spotkania są zwykle darmowe albo kosztują tyle, co kawa. Wiele bibliotek publikuje terminy w swoim kalendarzu wydarzeń pod hasłem „Taalcafé” lub „Language café”.

Przez gminę i DUO: kursy i pożyczka

3. Lekcje przez gminę (volwasseneneducatie)

Gminy dostają od państwa pieniądze na naukę podstawowych umiejętności dorosłych, w tym języka niderlandzkiego. Wynika to z ustawy o edukacji (WEB). Według VNG oferta jest dla dorosłych z wyjątkiem osób objętych obowiązkiem inburgering, które mają własną ścieżkę. Obywatele UE mogą więc z niej korzystać. Kursy prowadzą ROC-i, szkoły językowe na zlecenie gminy albo wolontariusze, często w porozumieniu z Taalhuisem. Ceny i zasady różnią się między gminami. Bywają kursy bezpłatne, za niewielką opłatą albo z dopłatą dla osób o niskich dochodach. Zapytaj w Taalhuisie lub w gminie (gemeente, Werk en Inkomen lub punkt wijkteam), jakie kursy NT2 są w twojej okolicy.

4. Pożyczka z DUO na kurs

Mało kto o tym wie, ale według serwisu inburgeren.nl, prowadzonego przez DUO, z pożyczki na kurs integracyjny lub NT2 mogą skorzystać także obywatele UE i EOG, jeśli ich dochód nie jest zbyt wysoki. Zasady są takie:

• pożyczka obejmuje tylko kursy w zatwierdzonych szkołach, a także opłatę za egzamin, np. staatsexamen NT2,
• wysokość pożyczki DUO ustala na podstawie twoich dochodów sprzed dwóch lat. Jeśli twój dochód spadł, możesz poprosić o przyjęcie nowszego roku,
• dla osób bez obowiązku inburgering możliwość pożyczki kończy się trzy lata po dacie wpisu do rejestru gminy (BRP),
• to pożyczka, nie dotacja, więc trzeba ją spłacić.

Inburgeren.nl kieruje osoby, które chcą uczyć się dobrowolnie, bezpośrednio do DUO pod numer 050 599 96 00. Zanim zapiszesz się do szkoły, potwierdź telefonicznie, że w twojej sytuacji pożyczka jest możliwa i że wybrana szkoła się kwalifikuje.

W domu i w pracy

5. Oefenen.nl i aplikacje

Oefenen.nl to holenderska platforma do nauki języka i podstawowych umiejętności, z której korzystają m.in. biblioteki i szkoły. Jedno konto do nauki w domu jest bezpłatne. Do dyspozycji masz m.in. Taalklas.nl z filmikami o słownictwie, słuchaniu, mówieniu, czytaniu i pisaniu oraz Klik & Tik dla osób, które jednocześnie uczą się obsługi komputera. Programy są podzielone na poziomy od zera do A2, a po ukończeniu wielu z nich dostaje się certyfikat. W bibliotece możesz też korzystać z wersji z licencją, a pracownik Taalhuisu założy ci konto i pomoże zacząć.

Do tego dochodzą popularne aplikacje, np. Duolingo, które w wersji podstawowej są darmowe i świetnie sprawdzają się do codziennej powtórki słówek. Same aplikacje rzadko jednak uczą mówienia w prawdziwej rozmowie. Najlepiej łączyć je z taalcafé albo lekcjami. Pomaga też holenderskie radio i telewizja z napisami: NOS Jeugdjournaal mówi prostszym językiem niż dorosłe wiadomości.

6. Nauka przez pracę

Państwowy budżet STAP, z którego wielu pracowników finansowało kursy, zniknął 1 stycznia 2024 roku. Dziś pieniądze na rozwój pracowników płyną głównie przez pracodawców. Firmy z sektora MKB mogą ubiegać się o dotację SLIM (Subsidieregeling Leren en ontwikkelen In het Mkb), maksymalnie 25 000 euro na wniosek. W 2026 roku wnioski przyjmowano w marcu i we wrześniu. Wiele branż ma też własne fundusze szkoleniowe w ramach układów zbiorowych (cao). Jeśli pracujesz w magazynie, szklarni czy produkcji, zapytaj kierownika lub konsultanta uitzendbureau, czy firma finansuje lekcje „Nederlands op de werkvloer”. Niektórzy pracodawcy organizują je w godzinach pracy, bo pracownik, który rozumie instrukcje BHP, oznacza mniej wypadków i błędów.

7. Egzamin NT2: jakie są poziomy i ile kosztuje

Poziomy znajomości języka opisuje europejska skala od A1 (początkujący) do C2. Do codziennych spraw w sklepie i u lekarza wystarczy zwykle A2. Do samodzielnej pracy w zespole przydaje się B1. Oficjalnym potwierdzeniem znajomości języka jest Staatsexamen Nt2, który zdają dorośli od 17. roku życia:

• Programma I to poziom B1. Jest zalecany do pracy i nauki na poziomie mbo,
• Programma II to poziom B2. Jest zalecany do studiów hbo i wo w języku niderlandzkim i do pracy w holenderskojęzycznej firmie.

Egzamin składa się z czterech części zdawanych na komputerze: schrijven, spreken, lezen i luisteren. Na każdą zapisujesz się osobno przez DUO. Według serwisu staatsexamensnt2.nl każda część kosztuje 50 euro, a cały egzamin 200 euro. Cena jest taka sama dla obu programów. Na stronie egzaminu znajdziesz przykładowe zadania do ćwiczeń, więc nie musisz kupować drogich kursów przygotowawczych, by wiedzieć, czego się spodziewać.

Najlepszy plan na start niewiele kosztuje. Przez pierwsze tygodnie codziennie po 15 minut ćwicz w aplikacji lub na Oefenen.nl. Raz w tygodniu chodź na taalcafé. Kiedy już załapiesz podstawy, zapisz się w Taalhuisie na kurs lub do taalmaatje. Jeśli chcesz pracować na lepszym stanowisku albo studiować, zaplanuj Staatsexamen Nt2 i sprawdź, czy możesz sfinansować kurs przez pracodawcę albo pożyczką z DUO.

Źródła: inburgeren.nl (DUO), Staatsexamens Nt2, VNG, Gemeente Utrecht, Oefenen.nl, Ondernemen met personeel