Mniej kobiet zaproszonych na mammografię. Ministerstwo: brak szans na szybką poprawę
Maciej Wawrzyniak
4 listopada 2026 | 14:00
W ubiegłym roku na badanie przesiewowe w kierunku raka piersi zaproszono w Holandii mniej kobiet niż rok wcześniej. Powód: brakuje personelu, który wykonuje mammografię. Ministerstwo zdrowia przyznaje, że na razie nie widać szans na poprawę.
Z nowego raportu instytutu RIVM wynika, że w 2025 roku zaproszenie na badanie przesiewowe raka piersi otrzymało niemal 1,2 mln kobiet. Skorzystało z niego około 820 tys. W 2024 roku zaproszeń wysłano o 6 proc. więcej. Odsetek kobiet, które przychodzą na badanie, był w obu latach podobny – mniej przebadanych wynika więc po prostu z tego, że mniej kobiet zaproszono.
Brakuje laborantów, opóźnienia od pandemii
Główną przyczyną jest brak personelu, m.in. tzw. screeningslaborantów, którzy wykonują zdjęcia rentgenowskie piersi. Zaległości ciągną się od 2020 roku, kiedy z powodu pandemii koronawirusa badania przesiewowe na pewien czas wstrzymano. Do dziś nie udało się ich nadrobić.
Badacze szacują, że przez opóźnienia każdego roku kilkadziesiąt kobiet umiera z powodu raka piersi wcześniej, niż gdyby choroba została wykryta na czas. Wczesne wykrycie oznacza często mniej obciążające leczenie i większą szansę na wyleczenie.
Ministerstwo zdrowia (VWS) w liście do Tweede Kamer przyznaje, że na razie nie widać perspektyw poprawy. Organizacja Bevolkingsonderzoek Nederland przeprowadziła kampanię rekrutacyjną dla przyszłych laborantów mammografii. Według RIVM zakończyła się ona sukcesem – wszystkie miejsca szkoleniowe zostały zajęte. Rozważana jest też pomoc szpitali: kilka z nich zaproponowało, że ich personel mógłby wykonywać mammografie.
Ponad 2,7 mln badań i 27 tys. wykrytych zmian
Holandia prowadzi trzy programy przesiewowe w kierunku nowotworów: raka piersi, jelita grubego i szyjki macicy. W 2025 roku wzięło w nich udział ponad 2,7 mln osób. Wykryto około 27 tys. nowotworów lub stanów przedrakowych. Najrzadziej z badań piersi korzystają kobiety poniżej 55. i powyżej 70. roku życia.
Znaczenie programów będzie rosło. Według prognozy IKNL liczba diagnoz nowotworów w Holandii wzrośnie z ponad 136 tys. rocznie obecnie do prawie 170 tys. w 2045 roku.
Co to oznacza dla Polek w Holandii
Zaproszenia na badania przesiewowe są wysyłane automatycznie na adres zameldowania w BRP. Jeśli jesteś zameldowana w gminie, zaproszenie powinno przyjść pocztą – może się jednak opóźnić. Badania są bezpłatne i nie wliczają się do eigen risico. Jeśli niepokoją cię jakiekolwiek objawy, np. guzek w piersi, nie czekaj na zaproszenie, tylko od razu umów się do lekarza rodzinnego (huisarts).
Źródło: NOS