Darmowa porada prawna w Holandii, także po polsku. Jak działa Juridisch Loket

Rozmowa z prawnikiem przy biurku i podpisywanie dokumentów

Pracodawca nie płaci za nadgodziny, właściciel nie oddaje kaucji, przyszło wezwanie od komornika? W Holandii możesz dostać bezpłatną poradę prawną w Juridisch Loket – także po polsku. Wyjaśniamy, jak to działa, kto może skorzystać i ile kosztuje prawnik z dopłatą państwa.

Juridisch Loket to holenderska instytucja finansowana przez państwo, która udziela darmowych porad prawnych osobom z niższymi dochodami. Dla wielu Polaków w Holandii to pierwszy i najprostszy krok, gdy pojawia się problem w pracy, z mieszkaniem albo z długami.

W czym pomoże Juridisch Loket

Doradcy pomagają m.in. w sprawach:

  • pracy i dochodów – zaległe wynagrodzenie, zwolnienie, umowa, zasiłki,
  • mieszkania i sąsiadów – czynsz, kaucja, naprawy, eksmisja,
  • rodziny i związków – rozwód, alimenty, opieka nad dziećmi,
  • policji i wymiaru sprawiedliwości,
  • zakupów – reklamacje, umowy, oszustwa,
  • długów i windykacji.

Juridisch Loket nie zajmuje się sprawami azylowymi, sprawami firm ani prawem obcych państw. Doradcy nie są adwokatami, ale jeśli sprawa tego wymaga, kierują dalej – do prawnika lub mediatora.

Porady po polsku

Dla Polaków to bardzo ważna informacja: Juridisch Loket prowadzi bezpłatne porady dla migrantów zarobkowych z UE m.in. w języku polskim, a także rumuńskim, bułgarskim, węgierskim, ukraińskim, greckim i hiszpańskim. Na stronie juridischloket.nl jest też polski formularz kontaktowy dla pytań o pracę, mieszkanie i dochody – odpowiedź przychodzi w ciągu 5 dni roboczych.

Jak się skontaktować

  • Telefon: 0800-8020 (bezpłatny), od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–17:00.
  • Z zagranicy: +31 30 239 2030 (według zwykłej stawki).
  • Osobiście: w lokalnych biurach Juridisch Loket są godziny przyjęć bez umawiania.
  • Online: na stronie znajdziesz dużo darmowych informacji, dostępnych dla każdego, niezależnie od dochodów.

Juridisch Loket nie udziela porad e-mailem – rozmowa odbywa się telefonicznie lub na miejscu (wyjątkiem jest wspomniany polski formularz kontaktowy).

Kto może dostać darmową poradę

Osobista porada jest bezpłatna dla osób z niższymi dochodami i niewielkimi oszczędnościami. Juridisch Loket podaje limity na podstawie dochodu i majątku z 2024 roku:

  • osoba samotna: dochód do 35 400 euro rocznie,
  • małżeństwo, para lub samotny rodzic: do 50 000 euro rocznie,
  • oszczędności: poniżej 36 952 euro na osobę.

Wiele osób pracujących w Holandii za płacę minimalną lub niewiele wyższą mieści się w tych limitach.

Prawnik z dopłatą państwa (toevoeging)

Gdy sprawa wymaga adwokata, a nie stać cię na pełne honorarium, możesz dostać tzw. toevoeging – dopłatę do pomocy prawnej przyznawaną przez Raad voor Rechtsbijstand. Wniosek zwykle składa adwokat w twoim imieniu. Płacisz wtedy tylko udział własny (eigen bijdrage), zależny od dochodu.

Według Raad voor Rechtsbijstand udział własny wynosi:

  • w sprawach rodzinnych: od 448 do 1120 euro,
  • w pozostałych sprawach: od 257 do 1084 euro,
  • za mediatora: 69 lub 138 euro.

W niektórych przypadkach udział własny może być niższy o 69 euro. Limity dochodów i majątku przy toevoeging są takie same jak przy darmowej poradzie. Kwoty mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą u prawnika warto sprawdzić aktualne stawki na stronie rechtsbijstand.nl lub zadzwonić pod numer 088-787 1234.

Kiedy warto zadzwonić

Najlepiej od razu, gdy coś się dzieje – zanim miną terminy. W holenderskim prawie wiele terminów jest krótkich: na sprzeciw wobec decyzji urzędu zwykle masz 6 tygodni, a przy zwolnieniu z pracy liczy się każdy dzień. Przygotuj dokumenty: umowę, paski wypłaty, korespondencję, maile i wiadomości SMS czy WhatsApp. Im więcej dowodów, tym łatwiej doradcy ocenić twoją sytuację.

Typowe sprawy Polaków

Z czym Polacy w Holandii najczęściej mogą przyjść do Juridisch Loket? Na przykład z takimi sytuacjami:

  • agencja pracy nie wypłaciła dodatku wakacyjnego (vakantiegeld) albo zaległych godzin,
  • z pensji potrącono za mieszkanie więcej, niż pozwalają przepisy,
  • pracodawca zakończył umowę z dnia na dzień i nie wiesz, czy miał do tego prawo,
  • wynajmujący nie oddaje kaucji po wyprowadzce,
  • przyszło wezwanie do zapłaty od firmy windykacyjnej (incassobureau) albo komornika (deurwaarder),
  • Belastingdienst żąda zwrotu dopłat, a ty nie rozumiesz dlaczego.

Jak przygotować się do rozmowy

Rozmowa z doradcą jest krótsza i skuteczniejsza, gdy masz wszystko pod ręką. Przed telefonem lub wizytą zbierz:

  • umowę o pracę, umowę najmu lub inną umowę, której dotyczy sprawa,
  • paski wypłaty (loonstroken) z ostatnich miesięcy,
  • listy i decyzje, które dostałeś – z datami,
  • wiadomości e-mail, SMS i WhatsApp z pracodawcą lub wynajmującym,
  • krótką listę faktów w kolejności: co się stało i kiedy.

Zapisz też numer BSN i swoje dane kontaktowe. Jeśli masz termin na odpowiedź, np. na sprzeciw wobec decyzji, powiedz o tym na początku rozmowy.

Źródła: Juridisch Loket, Raad voor Rechtsbijstand