Holenderska emerytura po powrocie do Polski: AOW, StiPP i jak odebrać swoje pieniądze

Kalkulator zorgtoeslagCzy należy Ci się zorgtoeslag?Sprawdź prawo do dodatku do ubezpieczenia i kwotę na miesiąc.Sprawdź teraz →Za darmo · bez rejestracjiaangifte24

Kilka lat pracy w Holandii to nie tylko pensja, ale też kawałek holenderskiej emerytury – państwowej AOW i często także pracowniczej, np. ze StiPP. Te pieniądze nie przepadają po powrocie do Polski, ale nikt nie przypomni Ci o nich automatycznie. Wyjaśniamy, ile możesz dostać, jak złożyć wniosek z Polski i gdzie szukać „zapomnianych” emerytur.

Według NOS tylko w jednym holenderskim funduszu emerytalnym, ABP, jest około 18 tys. emerytów, którzy nie zgłosili się po swoje pieniądze. Fundusze nie mogą same szukać uprawnionych, a europejska wyszukiwarka emerytur wciąż nie obejmuje Holandii ani Polski. Dlatego warto samodzielnie uporządkować sprawy, póki pamiętasz, gdzie i przez kogo pracowałeś.

Dwa filary: AOW i emerytura pracownicza

Holenderska emerytura składa się zwykle z dwóch części:

• AOW – emerytura państwowa wypłacana przez SVB. Należy się każdemu, kto był w Holandii ubezpieczony, niezależnie od zarobków.
• aanvullend pensioen – emerytura pracownicza z funduszu branżowego lub zakładowego. Pracownicy agencji pracy odkładają ją w funduszu StiPP.

Ile AOW dostaniesz

Za każdy rok ubezpieczenia w Holandii w okresie 50 lat przed osiągnięciem wieku AOW nabywasz 2 proc. pełnej emerytury AOW. Ubezpieczony jesteś zazwyczaj w latach, w których w Holandii mieszkasz lub pracujesz. Kto przepracował w Holandii 10 lat, dostanie więc ok. 20 proc. pełnej AOW, a kto 5 lat – ok. 10 proc. Za lata pracy w Polsce emeryturę wypłaca ZUS.

Kiedy przysługuje AOW

Dla osób urodzonych od 1 października 1964 roku wiek AOW nie został jeszcze ustalony. Warto zauważyć, że w Holandii wiek emerytalny jest wyższy niż w Polsce, więc polską i holenderską emeryturę zwykle zaczyna się dostawać w różnym czasie.

Jak złożyć wniosek o AOW z Polski

Wniosek składa się mniej więcej 6 miesięcy przed osiągnięciem wieku AOW. Jeśli mieszkasz w Polsce, możesz złożyć go w ZUS – na mocy przepisów unijnych ZUS przekaże wniosek do Holandii. Można też złożyć wniosek bezpośrednio w instytucji kraju, w którym byłeś ubezpieczony jako ostatnim. Według SVB do złożenia wniosku z zagranicy nie potrzebujesz BSN ani DigiD.

Uwaga: SVB wysyła list z przypomnieniem o AOW tylko osobom mieszkającym w Holandii. Jeśli mieszkasz w Polsce, musisz pamiętać sam. ZUS i SVB organizują też wspólne bezpłatne konsultacje dla osób z prawem do holenderskiej emerytury – informacje o terminach publikuje ZUS na swojej stronie.

Wypłata na polskie konto i podatek

SVB wypłaca AOW na konto zagraniczne w euro. W krajach strefy SEPA pieniądze wpływają około 24. dnia miesiąca, a bank pośredniczący pobiera do 0,48 euro za przelew. Od AOW odliczany jest holenderski podatek od wynagrodzeń (loonheffing).

W kwestii podatków od emerytur zmieniła się umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Holandią. Od 1 stycznia 2023 roku Holandia może opodatkowywać holenderskie emerytury i świadczenia, w tym AOW, wypłacane osobom mieszkającym w Polsce. Polska również je opodatkowuje, ale uwzględnia podatek zapłacony w Holandii. Na niektórych stronach rządowych wciąż można znaleźć starsze informacje, dlatego przy rozliczeniu PIT warto skonsultować się z doradcą podatkowym.

Emerytura pracownicza: StiPP i inne fundusze

Pracownicy agencji pracy od 1 lipca 2023 roku odkładają w StiPP od pierwszego dnia pracy, a od 1 stycznia 2024 roku – od 18. roku życia. Jeśli pracowałeś w Holandii przez agencję, prawie na pewno masz tam jakieś uprawnienia. Nazwę funduszu znajdziesz zwykle na pasku wypłaty (loonstrook).

Najwygodniej sprawdzić wszystko na portalu mijnpensioenoverzicht.nl, który pokazuje AOW i emerytury pracownicze z holenderskich funduszy. Logowanie wymaga DigiD. Jeśli go nie masz, trzeba kontaktować się z każdym funduszem osobno, a w sprawie AOW – z SVB. Logowanie przez europejski system eIDAS w portalu StiPP nie działa jeszcze dla Polski.

DigiD, gdy mieszkasz w Polsce

DigiD można założyć także z zagranicy. Potrzebujesz BSN, rejestracji w RNI, paszportu lub dowodu osobistego i telefonu, który odbiera SMS-y. Wniosek składa się na digid.nl, a kod aktywacyjny odbiera się w punkcie DigiD w Holandii albo – dla osób mieszkających za granicą – przez wideorozmowę. W Polsce nie ma punktu wydawania DigiD.

Małe emerytury – nie przepadają

Jeśli pracowałeś krótko, Twoja emerytura pracownicza może być „mała”, czyli wynosić od 2 do 632,63 euro brutto rocznie (2026). Takie kwoty od 2018 roku są automatycznie przenoszone do nowego funduszu, gdy zmieniasz pracę w Holandii. Przy przejściu na emeryturę możesz – za swoją zgodą – otrzymać je jednorazowo (afkoop). Uprawnienia do 2 euro rocznie wygasają.

Najczęstsze pytania

Mieszkałem w Polsce, a w Holandii tylko pracowałem. Czy mam prawo do AOW? Zazwyczaj tak – ubezpieczenie AOW obejmuje co do zasady osoby, które w Holandii mieszkają lub pracują. Za każdy taki rok nabywasz 2 proc. pełnego świadczenia.

Czy holenderska emerytura zmniejszy moją emeryturę z ZUS? W Unii Europejskiej każdy kraj wypłaca emeryturę za okresy przepracowane u siebie. Dostaniesz więc dwie oddzielne emerytury – z ZUS i z SVB – a do tego ewentualnie emeryturę pracowniczą z holenderskiego funduszu.

Pracowałem w Holandii tylko jedno lato. Czy warto się tym zajmować? Tak, choć kwoty będą niewielkie. Każdy rok to 2 proc. AOW, a krótkie okresy pracy przez agencję mogą dać małą emeryturę pracowniczą, którą przy przejściu na emeryturę można odebrać jednorazowo.

Gdzie szukać pomocy? W sprawie AOW – w SVB (także po angielsku), w sprawie polskiej części – w ZUS. W sprawie emerytur pracowniczych pytaj bezpośrednio fundusz, którego nazwę znajdziesz na pasku wypłaty.

Co zrobić już teraz – lista kontrolna

1. Zapisz wszystkich holenderskich pracodawców i agencje, z datami.
2. Zachowaj paski wypłat i umowy – są na nich nazwy funduszy.
3. Załóż lub aktywuj DigiD i sprawdź mijnpensioenoverzicht.nl.
4. Zgłaszaj funduszom zmianę adresu po przeprowadzce do Polski.
5. Około pół roku przed wiekiem AOW złóż wniosek w ZUS lub SVB.

Źródła: SVB, Rijksoverheid, Nederland Wereldwijd, StiPP, ZUS, NOS