CAO w Holandii: co to jest i jak sprawdzić, co ci się należy, gdy pracujesz przez agencję

Kalkulator zorgtoeslagCzy należy Ci się zorgtoeslag?Sprawdź prawo do dodatku do ubezpieczenia i kwotę na miesiąc.Sprawdź teraz →Za darmo · bez rejestracjiaangifte24

Stawka, dodatki za nadgodziny, urlop, potrącenia za mieszkanie – o tym wszystkim w Holandii decyduje nie tylko umowa, ale też CAO, czyli układ zbiorowy. Od 2026 roku dla pracowników agencji zmieniło się sporo. Wyjaśniamy, jak sprawdzić, które CAO cię obejmuje i gdzie szukać pomocy.

CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) to umowa zawarta między pracodawcami a związkami zawodowymi dla całej firmy albo branży. Ustala m.in. minimalne stawki, dodatki, czas pracy, urlop i zasady wypłat. Twoja umowa o pracę nie może dawać ci mniej niż CAO, które cię obejmuje.

Skąd wiesz, które CAO cię dotyczy

Rząd holenderski radzi, by najpierw zajrzeć do umowy o pracę – pracodawca często wpisuje tam, które CAO obowiązuje. Jeśli nie ma tam takiej informacji, zapytaj pracodawcę. Masz prawo wglądu do treści CAO. Gdy pracodawca nie umie odpowiedzieć, pomogą związki zawodowe.

Wiele CAO branżowych jest uznanych za powszechnie obowiązujące (algemeen verbindend verklaard, AVV). Wtedy dotyczą wszystkich pracodawców w danej branży, a nie tylko tych, którzy należą do organizacji, która podpisała umowę. Na stronie ministerstwa pracy (cao.minszw.nl) sprawdzisz, czy dane CAO ma status AVV i na jaki okres.

Ważne: jeśli pracujesz przez agencję pracy (uitzendbureau), zwykle obejmuje cię CAO dla pracowników tymczasowych, a nie CAO firmy, w której fizycznie pracujesz.

ABU czy NBBU – dwa CAO dla agencji

W branży agencyjnej działają dwa układy zbiorowe: ABU i NBBU. Oba obowiązują od 1 stycznia 2026 do 31 grudnia 2028 roku. To, które dotyczy ciebie, zależy od tego, do jakiej organizacji należy twoja agencja – zwykle widać to na stronie agencji lub na pasku wypłaty.

Oba układy dzielą pracę przez agencję na fazy. W CAO ABU:

• Faza A – pierwsze 52 przepracowane tygodnie. Umowa może się skończyć, gdy firma przestaje cię potrzebować (uitzendbeding).
• Faza B – maksymalnie 3 lata i maksymalnie 6 umów na czas określony.
• Faza C – umowa na czas nieokreślony z agencją.

Przerwa w pracy dłuższa niż 6 miesięcy zeruje licznik. W NBBU fazy nazywają się 1–2, 3 i 4, ale zasada jest podobna. Od 1 stycznia 2028 roku, w związku z ustawą Wet meer zekerheid flexwerkers, faza B ma być skrócona do 2 lat, a licznik będzie zerować się dopiero po 36 miesiącach przerwy.

Od 2026: wynagrodzenie „równoważne” z pracownikami firmy

Od 1 stycznia 2026 roku dawną zasadę inlenersbeloning (lista wybranych składników płacy, które musiały być takie same jak u pracowników firmy-użytkownika) zastąpiła zasada gelijkwaardige beloning. Oznacza to, że cały pakiet warunków pracownika agencji nie może być gorszy niż u pracowników firmy, którzy wykonują tę samą pracę. Liczą się m.in. płaca i dodatki, czas pracy i nadgodziny, przerwy, praca w nocy, urlop oraz praca w święta.

Dodatki za nadgodziny, noce czy weekendy są więc liczone według zasad firmy, w której pracujesz – dlatego mogą różnić się między zakładami. Jeśli agencja nie wypłaci tego, co się należy, możesz domagać się zaległego wynagrodzenia od agencji, a solidarnie także od firmy-użytkownika (art. 7:616a kodeksu cywilnego). Więcej informacji znajdziesz na stronie wijzerbelonen.nl.

Urlop i vakantiegeld po zmianach

W CAO ABU od 1 stycznia 2026 roku zniesiono system rezerw (reserveringen). Wcześniej agencja odkładała część wynagrodzenia na dodatkowe dni urlopu, święta czy krótkie nieobecności. Otwarte rezerwy trzeba było rozliczyć na dzień 1 stycznia 2026. Rezerwa na vakantiegeld, czyli dodatek urlopowy, została.

Zmieniła się też wysokość vakantiegeld. Stała stawka 8,33 procent przestała obowiązywać – teraz jest powiązana z tym, co dostają pracownicy firmy-użytkownika, a niższą stawkę trzeba zrekompensować innym ważnym warunkiem. W okresie przejściowym (1 stycznia – 30 czerwca 2026) obowiązywało minimum 8,33 procent i 16⅔ godziny urlopu miesięcznie. Vakantiegeld wypłaca się w maju lub w pierwszym tygodniu czerwca.

Emerytura przez StiPP od pierwszego dnia

Od 2026 roku w funduszu emerytalnym dla pracowników agencji StiPP działa jeden wspólny program. Składki odprowadza się od pierwszego dnia pracy dla osób od 18. roku życia – dawny podział na wersję podstawową i dodatkową po 52 tygodniach zniknął. Składka wynosi 23,4 procent podstawy emerytalnej: 15,9 procent płaci agencja, a 7,5 procent pracownik.

Potrącenia za mieszkanie i ubezpieczenie

Gdy zarabiasz płacę minimalną, agencja może potrącić za mieszkanie maksymalnie 25 procent minimalnego wynagrodzenia brutto. Warunki: mieszkanie spełnia normy z CAO, wynajmujący ma certyfikat wymagany przez CAO, a ty dałeś pisemne upoważnienie (volmacht). Za ubezpieczenie zdrowotne pracodawca może potrącić w 2026 roku maksymalnie 2098,80 euro rocznie, także tylko za twoim upoważnieniem. Rząd planuje całkowicie zakazać potrąceń za mieszkanie z płacy minimalnej – docelowo od 1 lipca 2028 roku.

Dla porównania: minimalna stawka godzinowa dla osób od 21 lat wynosiła od 1 stycznia 2026 roku 14,71 euro brutto, a od 1 lipca 2026 – 14,99 euro brutto.

Gdzie zgłosić nieprawidłowości

• Rozmowa z agencją – najpierw poproś na piśmie o wyjaśnienie i wyliczenie.
• SNCU (Stichting Naleving CAO voor Uitzendkrachten) – kontroluje przestrzeganie CAO w agencjach, przyjmuje zgłoszenia przez formularz na sncu.nl.
• Nederlandse Arbeidsinspectie – np. gdy dostajesz mniej niż płaca minimalna. Formularz online lub telefon 0800 5151 (z zagranicy +31 70 33 35 678). Zgłoszenia telefoniczne przyjmowane są po niderlandzku lub angielsku.
• Związki zawodowe FNV i CNV – są stronami CAO agencyjnego i pomagają członkom.
• Juridisch Loket – bezpłatna porada prawna.

Ministerstwo pracy samo nie rozstrzyga sporów o CAO. Gdy rozmowa z pracodawcą nie pomaga, zostaje związek zawodowy, prawnik, ubezpieczenie ochrony prawnej albo sąd.

Najczęstsze pytania

Czy agencja może mi płacić mniej niż pracownikom firmy na tym samym stanowisku? Od 2026 roku cały pakiet warunków musi być co najmniej równoważny. Jeśli któryś element jest niższy, trzeba go zrekompensować innym.

Gdzie znajdę tekst CAO po polsku? Oficjalne teksty są po niderlandzku, czasem także po angielsku. Najważniejsze zasady wyjaśniają związki zawodowe i SNCU – możesz też poprosić agencję o informację w zrozumiałym języku.

Źródła: Rijksoverheid, ABU, NBBU, Nederlandse Arbeidsinspectie, SNCU