Kara za dziecko: matki zarabiają o 33 proc. mniej po pierwszym porodzie
Kobiety w Holandii po urodzeniu pierwszego dziecka zarabiają średnio o 33 proc. mniej niż przed porodem – wynika z Emancipatiemonitor CBS. Ojców ten tzw. babyboete prawie nie dotyczy. Jest jednak poprawa: dwadzieścia lat temu spadek był niemal dwa razy większy.
Holendrzy mówią na to „babyboete”, czyli kara za dziecko. CBS przyjrzał się kobietom, które urodziły pierwsze dziecko w latach 2016–2018. Sześć lat później zarabiały one średnio o 33 proc. mniej niż w roku przed porodem. U ojców spadek wyniósł zaledwie 3 proc.
Dla porównania: dwadzieścia lat wcześniej dochody matek spadały aż o 57 proc. Różnica wynika głównie z tego, że matki pracują dziś więcej godzin niż kiedyś.
Chcą dzielić się po równo, ale tego nie robią
Z danych wynika wyraźny rozdźwięk między deklaracjami a codziennością. Dwie trzecie rodziców żyjących w parach z dziećmi chciałoby dzielić opiekę po równo, ale w praktyce robi tak tylko 40 proc. W ponad połowie par więcej obowiązków spada na kobietę.
Poglądy też się różnią. 67 proc. kobiet i 55 proc. mężczyzn uważa, że oboje rodzice są tak samo odpowiedni do opieki nad dzieckiem. Jednocześnie 41 proc. mężczyzn i 29 proc. kobiet sądzi, że kobiety lepiej opiekują się dziećmi.
Ojcowie na pełen etat, matki na część
Największa różnica dotyczy ojców. Większość ankietowanych – 67 proc. kobiet i 57 proc. mężczyzn – uważa, że ojciec dziecka do 4 lat najlepiej, gdyby pracował od 20 do 35 godzin tygodniowo. W rzeczywistości tylko 20 proc. takich ojców pracuje w niepełnym wymiarze, a 75 proc. na pełen etat.
U matek małych dzieci preferowany jest ten sam przedział 20–35 godzin i zazwyczaj tak to wygląda w praktyce. Mała część etatu, do 20 godzin, wydaje się najlepsza 26 proc. kobiet i 30 proc. mężczyzn, ale w 2025 r. tak mało pracowało tylko 9 proc. matek.
Więcej młodych kobiet w WIA
Osobne dane opisał ekonomiczny magazyn ESB. W zeszłym roku 0,73 proc. kobiet w wieku 25–34 lat trafiło do WIA, czyli holenderskiego systemu świadczeń z tytułu niezdolności do pracy. Rok wcześniej było to 0,52 proc. Wśród mężczyzn w tym samym wieku odsetek wyniósł 0,32 proc. Badania ze Szwecji i Belgii wskazują, że wpływ na to może mieć macierzyństwo i związane z nim obciążenie.
Co to oznacza dla polskich rodzin w Holandii
Dane CBS dotyczą wszystkich mieszkańców Holandii, a nie konkretnie Polaków. Wielu polskich rodziców zna jednak ten dylemat: jedno z partnerów zmniejsza etat, bo żłobek (kinderopvang) jest drogi, a rodziny, która pomogłaby przy dziecku, nie ma na miejscu. Decyzja o pracy w niepełnym wymiarze ma skutki długoterminowe – niższa pensja oznacza też mniejsze składki emerytalne u pracodawcy i słabszą pozycję w razie rozstania.
Przed decyzją o zmniejszeniu godzin warto przeliczyć, ile realnie kosztuje opieka po odliczeniu kinderopvangtoeslag, który zależy od dochodu i liczby godzin pracy obojga rodziców. Pomocne jest też sprawdzenie, czy pracodawca oferuje elastyczne godziny lub pracę z domu, oraz skorzystanie z płatnego urlopu rodzicielskiego (betaald ouderschapsverlof), który przysługuje obojgu rodzicom – również ojcom.
Źródło: NU.nl, CBS