AOW dobrze chroni seniorów przed biedą. Ale nie tych, którzy przyjechali do NL później
Holenderska emerytura państwowa AOW skutecznie chroni seniorów przed ubóstwem i nie wymaga wielkiej reformy – wynika z rządowej analizy przedstawionej w czwartek parlamentowi. Badacze wskazują jednak grupę, która jest bardziej narażona na biedę: osoby bez pełnej AOW, bo część życia mieszkały za granicą. To temat, który dotyczy wielu Polaków.
Analiza to tzw. Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO), czyli międzyresortowe badanie polityki dotyczące dochodów osób starszych. Przygotowali je urzędnicy kilku ministerstw, instytucji SVB, która wypłaca AOW, oraz biura analiz ekonomicznych CPB. Wyniki trafiły do Tweede Kamer w czwartek.
Wniosek główny jest optymistyczny. Holandia dobrze radzi sobie z zapobieganiem ubóstwu wśród seniorów. Większość osób starszych ma przyzwoite dochody, a dzięki AOW można związać koniec z końcem nawet bez dodatkowej emerytury pracowniczej.
Prostota systemu to jego największa zaleta
Zdaniem autorów raportu najmocniejszą stroną obecnego systemu jest jego prostota. Warunki otrzymania AOW są stosunkowo jasne, a wyjątków jest niewiele. Dzięki temu SVB zazwyczaj sprawnie wypłaca świadczenia.
Wyzwania jednak są. Wykonywanie przepisów o AOW może z czasem stać się bardziej skomplikowane, a koszty świadczeń dla seniorów w najbliższych latach mocno wzrosną z powodu starzenia się społeczeństwa. Badacze podkreślają, że ochrona seniorów przed biedą nie musi automatycznie oznaczać większych wydatków państwa na AOW. Siłę nabywczą osób starszych można utrzymać także zmianami w systemie podatkowym. W ten sposób da się uniknąć bezpośrednich cięć samych świadczeń. Dlatego IBO nie widzi potrzeby wielkiej reformy.
Kto jest najbardziej zagrożony? Osoby z „dziurą” w AOW
Raport wskazuje konkretne grupy o większym ryzyku ubóstwa. Należą do nich seniorzy, którzy nie zbudowali pełnej AOW, ponieważ na przykład część życia mieszkali poza Holandią.
Zasada jest prosta: prawo do AOW narasta o 2 procent za każdy rok mieszkania lub pracy w Holandii między 15. rokiem życia a osiągnięciem wieku emerytalnego AOW. Pełne świadczenie wymaga 50 lat ubezpieczenia. Każdy rok spędzony za granicą oznacza zwykle 2 procent mniej.
Co to oznacza dla Polaków w Holandii?
Większość Polaków przyjechała do Holandii jako dorośli – często po trzydziestce lub czterdziestce. Ktoś, kto zamieszkał tu w wieku 35 lat, do wieku emerytalnego zbierze w Holandii kilkadziesiąt lat zamiast pięćdziesięciu, a więc jego AOW będzie odpowiednio niższa. To nie znaczy, że lata z Polski przepadają: dzięki unijnej koordynacji zabezpieczenia społecznego okresy pracy w Polsce liczą się do polskiej emerytury z ZUS, którą można pobierać obok holenderskiej AOW. Problem pojawia się wtedy, gdy obie części są niskie, a dodatkowej emerytury pracowniczej brakuje.
Dla osób mieszkających w Holandii z niepełną AOW i niskimi dochodami SVB przewiduje dodatek AIO (aanvullende inkomensvoorziening ouderen), który uzupełnia dochód do poziomu minimum socjalnego. Warto też wcześniej sprawdzić w Mijn SVB, ile procent AOW już się zbudowało i od kiedy będzie przysługiwać świadczenie – im wcześniej zna się swoją lukę, tym więcej czasu na oszczędzanie lub dodatkowe zabezpieczenie na starość.
Źródło: NU.nl