Zima w Holandii: kody KNMI, gołoledź, opony w Niemczech i zamarznięte rury. Poradnik
Maciej Wawrzyniak
11 listopada 2026 | 14:00
Pierwsze przymrozki to w Holandii sygnał, że wkrótce mogą pojawić się ostrzeżenia przed gołoledzią. Co oznacza kod żółty i pomarańczowy KNMI, jak jechać autem i rowerem po lodzie, czy trzeba odśnieżać chodnik i co zrobić, gdy zamarznie rura z wodą? Praktyczny poradnik na zimę.
Holenderskie zimy rzadko są śnieżne, ale właśnie dlatego gołoledź potrafi zaskoczyć. Mokre drogi zamarzające nocą, marznący deszcz (ijzel) czy cienka warstwa śniegu wystarczą, by na drogach i ścieżkach rowerowych zrobiło się bardzo niebezpiecznie. Szczególnie narażeni są ci, którzy jeżdżą do pracy wcześnie rano – a tak zaczyna dzień wielu Polaków w magazynach, szklarniach i na budowach.
Kody ostrzeżeń KNMI – co oznaczają
Holenderski instytut meteorologiczny KNMI wydaje ostrzeżenia w trzech kolorach. O kolorze decyduje przede wszystkim to, jaki wpływ pogoda może mieć na ludzi i infrastrukturę. Ostrzeżenia pojawiają się nawet do 48 godzin wcześniej.
- Code geel (żółty) – możliwa niebezpieczna pogoda. Takie sytuacje zdarzają się dość często. Zachowaj ostrożność, zwłaszcza w podróży.
- Code oranje (pomarańczowy) – duże prawdopodobieństwo niebezpiecznej pogody, która może spowodować szkody, obrażenia lub poważne utrudnienia.
- Code rood (czerwony) – ekstremalna pogoda z dużym wpływem na całe społeczeństwo. Może zostać ogłoszony także wtedy, gdy szansa jest niewielka, ale zagrożenie bardzo duże.
Przy gołoledzi (gladheid) kod żółty oznacza zwykle miejscową śliskość – np. przez zamarzanie mokrych odcinków dróg, grad, resztki śniegu lub lokalny lód. Kod pomarańczowy oznacza rozległą śliskość spowodowaną marznącym deszczem (ijzel) lub zamarzaniem. Przy śniegu kod żółty to do 5 cm w ciągu 6 godzin (lub do 3 cm w godzinę), a pomarańczowy – 5 cm lub więcej w 6 godzin, 3 cm lub więcej w godzinę albo zawieje przy wietrze od 40 km/h.
Nowość od 2026 roku: ostrzeżenia nie są już wydawane dla całych prowincji, lecz dla elastycznie wyznaczonych obszarów. W aplikacji KNMI można ustawić powiadomienia dla swojej lokalizacji albo dla wybranych miejsc, np. domu i pracy.
Jak jeździć samochodem po lodzie
ANWB radzi przy gołoledzi:
- zmniejsz prędkość o połowę i podwój odstęp od poprzedzającego auta,
- patrz daleko przed siebie, żeby wcześnie reagować,
- ruszaj z drugiego biegu, z niewielkim gazem; skręcaj, hamuj i pokonuj zakręty płynnie,
- jeśli masz ABS, wciśnij hamulec mocno do końca – nie pompuj,
- nie jedź na letnich oponach po śniegu; opony zimowe pomagają, ale droga hamowania i tak jest dłuższa,
- obniżanie ciśnienia w oponach nie daje lepszej przyczepności,
- pamiętaj, że mróz szybciej rozładowuje akumulator.
Opony zimowe: Holandia, Niemcy, Polska
W Holandii opony zimowe nie są obowiązkowe. Zabronione są natomiast opony z kolcami.
Inaczej jest w Niemczech, przez które jedzie do Polski większość Polaków. Tam obowiązuje tzw. sytuacyjny obowiązek opon zimowych: gdy na drodze jest lód, śnieg, błoto pośniegowe lub szron, musisz mieć opony zimowe na wszystkich kołach. Dotyczy to także aut na holenderskich i polskich numerach. Liczą się tylko opony z symbolem płatka śniegu na tle góry (3PMSF); od 1 października 2024 roku same oznaczenia M+S na oponach wyprodukowanych przed 2018 rokiem już nie wystarczą. Opony całoroczne z płatkiem śniegu są w porządku. Za jazdę na letnich oponach w zimowych warunkach grozi mandat, a w razie wypadku może to zostać uznane za rażące niedbalstwo.
W samej Polsce przepisy nie nakładają obowiązku jazdy na oponach zimowych – wymagana jest głębokość bieżnika co najmniej 1,6 mm.
Rowerem po lodzie
Dla wielu Polaków w Holandii rower to podstawowy środek transportu do pracy. ANWB radzi:
- obniż siodełko, żeby w razie poślizgu szybko podeprzeć się nogą, i lekko zmniejsz ciśnienie w oponach,
- jedź na wyższym biegu i pedałuj równo; na rowerze elektrycznym nie używaj maksymalnego wspomagania,
- nie jedź zbyt wolno – to też utrudnia utrzymanie równowagi,
- hamuj delikatnie obydwoma hamulcami przed zakrętem, a nie w zakręcie, i nie naciskaj mocno na pedały na łuku,
- jedź po świeżym śniegu, a nie w ubitych koleinach po innych rowerzystach; uważaj na krawędzie ścieżek.
Które ścieżki rowerowe są posypywane solą, sprawdzisz na stronie swojej gminy albo w planerze tras Fietsersbond (warstwa „Strooiroutes”).
Kto posypuje drogi?
Drogi krajowe (ok. 3300 km) posypuje Rijkswaterstaat. Ma do dyspozycji 577 posypywarek, 630 pługów i ok. 250 mln kg soli, a wszystkie jego drogi mają zostać posypane w ciągu dwóch godzin od decyzji. Sezon trwa od 1 października do 1 maja. Rijkswaterstaat zastrzega jednak, że nie zawsze da się zapobiec śliskości. Ulice lokalne i ścieżki rowerowe posypują gminy według własnych planów (gladheidsbestrijdingsplan). Śliską drogę lokalną możesz zgłosić gminie przez formularz zgłoszeń dotyczących przestrzeni publicznej (melding openbare ruimte).
Czy muszę odśnieżać chodnik przed domem?
W Holandii nie ma ogólnokrajowego obowiązku odśnieżania chodnika przed domem. Wiele gmin usunęło taki obowiązek ze swoich przepisów lokalnych (APV), bo nie dało się go egzekwować, ale niektóre go zachowały. Gmina ma obowiązek starać się utrzymać drogi w dobrym stanie, ale nie gwarantuje, że wszędzie będzie bezpiecznie. Karalne bywa za to celowe tworzenie śliskości – np. wylewanie wody na chodnik w mróz. Jak jest u ciebie, sprawdzisz w APV swojej gminy na stronie lokaleregelgeving.overheid.nl.
Zamarznięte rury i wodomierz
Najlepiej zapobiegać: zaizoluj wodomierz i rury w nieogrzewanych miejscach, nie dopuść do zamarznięcia pomieszczenia z licznikiem, zakręć i opróżnij kran na zewnątrz, opróżnij beczkę na deszczówkę. Przy mrozie ubezpieczyciel NN radzi nie ustawiać termostatu poniżej 14°C, a w nieogrzewanych pomieszczeniach zostawić niskie ogrzewanie.
Gdy rura już zamarzła: zakręć główny zawór wody, sprawdź, czy rura nie pękła (jeśli tak – najpierw wezwij hydraulika), rozmrażaj ciepłem z ogrzewania, ciepłą mokrą szmatką lub suszarką do włosów. Podstaw wiadra pod krany i je odkręć, a potem powoli otwieraj zawór główny. Szkody po pęknięciu rury zwykle pokrywa ubezpieczenie domu lub wyposażenia, ale nie wtedy, gdy wynikają z zaniedbania. Zamarznięty wodomierz to z kolei często koszt klienta – wymiana może kosztować ponad 200 euro. Jeśli wynajmujesz mieszkanie, od razu poinformuj właściciela lub agencję.
Łyżwy na naturalnym lodzie
Gdy przyjdzie dłuższy mróz, Holendrzy ruszają na zamarznięte kanały i jeziora. Związek łyżwiarski KNSB stosuje system świateł: poniżej 8 cm lodu – czerwone (nie wchodź), 8–12 cm – pomarańczowe (ryzykownie), powyżej 12 cm – zielone, ale tylko na lodowiskach i oznakowanych trasach. Według ANWB lód przy -5°C przyrasta o ok. 1 cm na noc. Nigdy nie jeźdź sam, a przynajmniej powiedz komuś, dokąd idziesz.
Jeśli lód się pod tobą załamie: zachowaj spokój, połóż się na plecach lub boku i odturlaj lub odczołgaj kilka metrów, zanim wstaniesz. Gdy ktoś inny wpadnie pod lód, dzwoń pod 112.
Źródła: KNMI, ANWB, Rijksoverheid, Rijkswaterstaat, KNSB, NN