Mróz w Holandii: jak nie dopuścić do zamarznięcia rur i licznika wody. I kto płaci za szkody

Sople lodu na rurze zimą

Wystarczy kilka mroźnych nocy, by w nieogrzewanym pomieszczeniu zamarzła rura albo licznik wody. Naprawa licznika potrafi kosztować ponad 150 euro, a pęknięta rura może zalać mieszkanie. Wyjaśniamy, jak się przygotować do zimy, co robić, gdy woda przestanie lecieć, i kto płaci za szkody – lokator, właściciel czy ubezpieczyciel.

W Holandii przymrozki rzadko trwają długo, ale wiele domów ma liczniki wody i rury w słabo ocieplonych miejscach: w piwnicy, w szafce pod schodami, w garażu, szopie albo w kanale pod podłogą (kruipruimte). Właśnie tam woda zamarza najszybciej, zwłaszcza gdy przez szpary wpada zimne powietrze.

Jak zabezpieczyć rury przed mrozem

Holenderskie przedsiębiorstwa wodociągowe, m.in. Brabant Water, PWN i Dunea, co roku przypominają te same podstawowe zasady:

  • Ociepl miejsce, w którym stoi licznik wody. Uszczelnij szpary i kratki wentylacyjne, przez które wpada mroźne powietrze. Rury w zimnych miejscach można owinąć otuliną izolacyjną z marketu budowlanego.
  • Nie wyłączaj ogrzewania całkowicie. Brabant Water i PWN zalecają, by w nocy i podczas wyjazdu termostat nie spadał poniżej 15°C. Dunea przypomina, by w każdym pomieszczeniu z rurami było co najmniej 10°C, a grzejniki pozostały odkręcone.
  • Zakręć i opróżnij kran zewnętrzny. Zamknij zawór kranu na zewnątrz (buitenkraan) od środka, a potem otwórz kranik spustowy, żeby z rury wyciekła woda. To jedna z najczęstszych przyczyn pękniętych rur.
  • Spuść wodę z rur w nieogrzewanych pomieszczeniach, np. w szopie czy garażu, jeśli nie korzystasz z nich zimą.
  • Przy silnym mrozie zostaw kran lekko kapiący. Płynąca woda zamarza trudniej. Według Dunea koszt takiego kapania to zaledwie około 2 euro.

Woda nie leci. Co robić?

Jeśli rano z kranu nie płynie woda, a na zewnątrz jest mróz, najpewniej coś zamarzło. Ważne, by ustalić, gdzie leży problem – od tego zależy, do kogo dzwonić.

  1. Jeśli podejrzewasz wyciek (mokra ściana, plama na suficie), najpierw zakręć główny zawór wody.
  2. Sprawdź kranik spustowy za licznikiem. Jeśli leci z niego woda, zamarzła rura w Twojej instalacji – wezwij hydraulika (installateur) albo, jeśli wynajmujesz, właściciela mieszkania.
  3. Jeśli z kranika za licznikiem nie leci nic, możliwe, że zamarzło przyłącze lub licznik. Wtedy dzwoń do swojego przedsiębiorstwa wodociągowego.
  4. Rozmrażaj powoli, np. suszarką do włosów, zaczynając od strony kranu. Nie używaj otwartego ognia ani palnika – łatwo uszkodzić rurę i wywołać pożar.

Zamarznięty licznik wody: płacisz Ty

Licznik wody należy do wodociągów, ale za jego ochronę przed mrozem odpowiada mieszkaniec. Dlatego wymiana licznika uszkodzonego przez mróz zwykle odbywa się na koszt klienta. Przykładowo Vitens podaje opłatę 174,40 euro, a Dunea – 159,14 euro z VAT (stawka na 2026 rok). U innych dostawców kwoty są podobne. Niektóre polisy ubezpieczenia mienia domowego mogą pokryć ten koszt – warto sprawdzić warunki swojej polisy.

Wynajmujesz mieszkanie? Kto odpowiada za rury

W wynajmowanym mieszkaniu podział obowiązków jest prosty tylko w teorii. Drobne naprawy – takie, które są tanie, łatwo dostępne i nie wymagają specjalistycznej wiedzy, np. wymiana uszczelki w kranie – należą do lokatora. Instalacja wodna jako całość to jednak obowiązek właściciela (verhuurder). Jeśli rura pęknie z powodu wady instalacji lub złej izolacji, naprawa jest po stronie wynajmującego.

Lokator odpowiada jednak za szkody, które sam spowodował – na przykład gdy całkowicie wyłączył ogrzewanie na czas wyjazdu albo nie zakręcił kranu zewnętrznego. Musi też niezwłocznie zgłosić problem. Kto zwleka ze zgłoszeniem przecieku, może zapłacić za część dodatkowych szkód, które powstały w tym czasie. Dlatego zawsze informuj właściciela od razu, najlepiej na piśmie, i rób zdjęcia.

Polacy mieszkający w lokalach od agencji pracy powinni zgłaszać awarię koordynatorowi lub firmie zarządzającej domem. Nie próbuj samodzielnie rozkręcać instalacji – w razie szkody łatwo przerzucić na Ciebie odpowiedzialność.

Ubezpieczenie: opstal czy inboedel?

Szkody w samym budynku – pęknięte rury, uszkodzony licznik, zamarznięte rury instalacji grzewczej – zwykle pokrywa ubezpieczenie budynku (opstalverzekering). Ma je właściciel domu, w przypadku wynajmu – wynajmujący. Ubezpieczyciele zastrzegają jednak, że nie płacą, jeśli szkoda wynika z zaniedbania, np. braku podstawowych zabezpieczeń przed mrozem.

Zniszczone przez wodę meble, sprzęt i ubrania to już sprawa ubezpieczenia mienia domowego (inboedelverzekering), które może mieć także lokator. Zakres ochrony różni się w zależności od polisy, dlatego przed zimą warto przejrzeć warunki i sprawdzić, czy obejmują szkody wodne i mrozowe.

Krótka lista przed pierwszym mrozem

  • kran zewnętrzny zakręcony i opróżniony,
  • szafka z licznikiem uszczelniona i ocieplona,
  • termostat nie niżej niż 15°C, także podczas wyjazdu na święta do Polski,
  • wiesz, gdzie jest główny zawór wody, i potrafisz go zakręcić,
  • masz zapisany numer do właściciela mieszkania lub koordynatora i do wodociągów.

Szczególnie ważny jest ostatni punkt dla osób, które na Boże Narodzenie wyjeżdżają do Polski. Pusty dom z wyłączonym ogrzewaniem to najczęstszy scenariusz zimowych zalań. Lepiej zostawić ogrzewanie na niskiej temperaturze, niż po powrocie zastać zalaną podłogę i rachunek za naprawę.

Najczęstsze pytania

Czy muszę płacić za wizytę hydraulika, jeśli wynajmuję mieszkanie? Jeśli przyczyną jest wada instalacji lub brak izolacji, za naprawę odpowiada właściciel. Jeśli szkoda powstała z Twojej winy, np. przez wyłączone ogrzewanie podczas mrozu, koszty mogą spaść na Ciebie. Zawsze najpierw skontaktuj się z wynajmującym.

Czy wodociągi przyjadą w nocy? Przedsiębiorstwa wodociągowe mają numery awaryjne czynne całą dobę – znajdziesz je na rachunku za wodę i na stronie dostawcy. Zanim zadzwonisz, sprawdź kranik za licznikiem, żeby wiedzieć, czy problem leży po Twojej stronie.

Czy można rozmrażać rurę gorącą wodą? Lepiej używać suszarki albo ciepłych ręczników i robić to stopniowo. Gwałtowna zmiana temperatury może uszkodzić rurę lub licznik.

Co z kotłem grzewczym (cv-ketel)? Jeśli kocioł stoi na strychu lub w nieogrzewanym pomieszczeniu, również może zamarznąć rura odprowadzająca skropliny. Gdy kocioł przestanie działać w mroźną noc, sprawdź komunikat błędu i zadzwoń do serwisanta lub właściciela mieszkania.

Źródła: Brabant Water, PWN, Dunea, Vitens, Woonbond, Univé