Wypadek przy pracy w Holandii: co robić krok po kroku i kiedy należy się odszkodowanie

Odczyt jaaropgaafWgraj jaaropgaaf – zwrot policzymy za CiebieWystarczy zdjęcie lub PDF. Kwoty odczytamy automatycznie.Wgraj dokument →Za darmo · bez rejestracjiaangifte24

Upadek z drabiny, wózek widłowy, przecięta ręka przy maszynie – wypadki przy pracy w Holandii zdarzają się codziennie, także Polakom w magazynach, szklarniach i na budowach. Co zrobić od razu, kto musi zgłosić wypadek, kiedy pracodawca płaci odszkodowanie i gdzie dostać darmową pomoc prawną? Poradnik krok po kroku.

Krok 1: najpierw zdrowie

Przy poważnym wypadku dzwoń pod 112. W każdej firmie powinien być BHV'er – osoba przeszkolona w pierwszej pomocy i ewakuacji. Przy lżejszych urazach idź do lekarza rodzinnego (huisarts) albo na pogotowie (SEH lub huisartsenpost po godzinach). Nie odkładaj wizyty – dokumentacja medyczna z dnia wypadku będzie ważna, gdy później będziesz dochodzić odszkodowania.

Krok 2: zbierz dowody

Juridisch Loket radzi, by od początku zbierać:

• zdjęcia miejsca wypadku, maszyny, drabiny, mokrej podłogi – jak najszybciej, zanim ktoś coś zmieni,
• imiona, nazwiska i numery telefonów świadków oraz ich relacje,
• dokumentację medyczną i rachunki,
• wiadomości od przełożonego czy agencji dotyczące wypadku.

Zapisz też, co dokładnie się stało, o której godzinie i jakie polecenie wykonywałeś.

Krok 3: zgłoś wypadek pracodawcy

Poinformuj przełożonego i – jeśli pracujesz przez agencję – także agencję. Pracodawca ma obowiązek prowadzić rejestr wypadków. Trafiają do niego wypadki zgłaszane inspekcji oraz te, po których pracownik był na zwolnieniu dłużej niż 3 dni. Pracownicy mają prawo wglądu do tego rejestru.

Kiedy pracodawca musi zawiadomić inspekcję pracy

Poważne wypadki – takie, po których pracownik trafia do szpitala (także na pobyt jednodniowy), doznaje trwałego uszczerbku na zdrowiu albo umiera – pracodawca musi natychmiast zgłosić do Nederlandse Arbeidsinspectie, telefonicznie (0800-5151) lub przez formularz online. Wypadek śmiertelny zawsze od razu telefonicznie. Za brak zgłoszenia grozi kara do 50 tys. euro.

Ten obowiązek dotyczy także wypadków pracowników tymczasowych z agencji i samozatrudnionych (zzp) pracujących w firmie. Od 1 lipca 2027 roku obowiązek zgłaszania będą miały także agencje pracy.

Jeśli pracodawca nie zgłasza wypadku, może to zrobić sam pracownik.

Kto odpowiada za szkodę

Pracodawca ma obowiązek zadbać o bezpieczeństwo pracy. Według Juridisch Loket zwykle odpowiada za szkodę, jeśli doznałeś jej podczas pracy. Nie odpowiada, jeśli udowodni, że zastosował wystarczające środki bezpieczeństwa, albo jeśli szkoda powstała z twojej winy umyślnej lub rażącej lekkomyślności. Te zasady dotyczą także pracowników agencji.

Jak dochodzić odszkodowania (letselschade):

1. Pociągnij pracodawcę do odpowiedzialności na piśmie, najlepiej listem poleconym – Juridisch Loket ma wzór takiego listu. Masz na to 5 lat.
2. Jeśli nie dojdziecie do porozumienia, możliwa jest mediacja.
3. Ostatecznie sprawa może trafić do sądu (kantonrechter).

Odszkodowanie może obejmować m.in. utracone zarobki, koszty leczenia, dojazdów i zadośćuczynienie za ból (smartengeld).

Pensja w czasie zwolnienia

Gdy po wypadku nie możesz pracować, obowiązują zwykłe zasady chorobowego:

• pracodawca płaci co najmniej 70 proc. pensji przez 2 lata,
• w pierwszym roku nie mniej niż płaca minimalna,
• cao często przewiduje wyższe stawki, np. 100 proc. w pierwszym roku.

Jeśli po 104 tygodniach nadal nie możesz w pełni pracować, możesz wystąpić o świadczenie WIA z UWV. Decyzja zapada zwykle w ciągu 16 tygodni.

Pamiętaj: pracownicy agencji na umowie fazy A często mają inne zasady przy chorobie – sprawdź swoją umowę i cao agencji.

Gdzie dostać darmową pomoc

• Juridisch Loket – 0800-8020 (bezpłatnie), z zagranicy +31 30 239 2030, w dni robocze 9:00–17:00. Osobistą poradę dostają osoby o niskich dochodach i niewielkich oszczędnościach. Niektóre placówki doradzają migrantom zarobkowym z UE w ich języku.
• Związek zawodowy FNV – członkowie dostają pomoc prawną. FNV przypomina, że możesz odmówić pracy, która zagraża twojemu zdrowiu lub życiu, a pracodawca nie może cię za to ukarać.
• Ubezpieczenie ochrony prawnej (rechtsbijstandverzekering), jeśli je masz.
• Kancelaria specjalizująca się w letselschade – w sprawach o odszkodowanie koszty prawnika często pokrywa ubezpieczyciel strony odpowiedzialnej, jeśli wina pracodawcy zostanie uznana.

Zgłoś niebezpieczne warunki pracy

Jeśli w twojej firmie regularnie łamane są zasady bezpieczeństwa, możesz to zgłosić do Nederlandse Arbeidsinspectie – przez formularz online albo telefonicznie pod 0800-5151 (z zagranicznego numeru: +31 70 33 35 678). Zgłoszenia telefoniczne przyjmowane są po niderlandzku lub angielsku. FNV zaznacza, że nie przekazuje danych osób zgłaszających się do związku pracodawcy.

Najczęstsze błędy

• „To nic takiego” – i brak wizyty u lekarza. Później trudno udowodnić, że uraz powstał w pracy.
• Brak zdjęć i świadków.
• Podpisanie dokumentu od pracodawcy lub agencji, że wypadek był z twojej winy, zanim porozmawiasz z doradcą.
• Rezygnacja z roszczeń, bo „agencja i tak nic nie zrobi”. Masz 5 lat, a pomoc prawna często jest darmowa.

Najczęstsze pytania

Mam wypadek w drodze do pracy – czy to wypadek przy pracy? W Holandii odpowiedzialność pracodawcy dotyczy przede wszystkim wypadków w czasie wykonywania pracy. Przy wypadkach w drodze zasady są inne i zależą m.in. od tego, czy np. jechałeś autem lub busem zapewnionym przez pracodawcę albo agencję. W takiej sytuacji warto zapytać o poradę w Juridisch Loket.

Czy agencja może mnie zwolnić po wypadku? Na umowie o pracę obowiązuje zakaz wypowiedzenia w czasie choroby. Jednak przy umowie z tzw. klauzulą agencyjną (uitzendbeding) w fazie A współpraca może zakończyć się z chwilą zgłoszenia choroby – wtedy świadczenie wypłaca UWV. Dlatego tak ważne jest, by znać rodzaj swojej umowy.

Czy mogę dochodzić odszkodowania, jeśli wróciłem już do Polski? Tak. Termin 5 lat obowiązuje niezależnie od miejsca zamieszkania, a Juridisch Loket przyjmuje telefony także z zagranicy.

Czy muszę płacić za lekarza po wypadku? Wizyta u huisartsa jest pokrywana z podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego. Część innych kosztów, np. leczenia w szpitalu, może wliczać się do eigen risico – te wydatki warto potem uwzględnić w roszczeniu o odszkodowanie.

Czy mogę odmówić niebezpiecznej pracy? Tak. Jeśli praca grozi poważnym niebezpieczeństwem dla zdrowia lub życia, możesz jej odmówić, a pracodawca nie może cię za to ukarać. Zrób zdjęcia i zachowaj wiadomości jako dowód.

Źródła: Ondernemersplein, Juridisch Loket, Rechtspraak, Rijksoverheid, UWV, Nederlandse Arbeidsinspectie, FNV