Oszustwa w internecie w Holandii: Marktplaats, Vinted, „hoi mam” i fałszywy bank. Jak się bronić
W 2025 roku do holenderskiej Fraudehelpdesk wpłynęło ponad 101 tys. zgłoszeń oszustw, a straty poszkodowanych przekroczyły 68 mln euro. Oszuści celują we wszystkich – także w Polaków, którzy sprzedają rzeczy na Marktplaats, robią zakupy na Vinted albo dostają SMS-a „od kuriera”. Wyjaśniamy, jak rozpoznać najpopularniejsze metody i co zrobić, gdy pieniądze już zniknęły.
Według podsumowania roku 2025 przygotowanego przez Fraudehelpdesk liczba zgłoszeń wzrosła o 60 proc., a liczba osób, które realnie straciły pieniądze, o 65 proc. – do ponad 15 tys. Najwięcej kosztowały fałszywe inwestycje, ale w codziennym życiu najczęściej spotkasz prostsze sztuczki: fałszywe linki do płatności, podszywanie się pod bliskich i pod pracowników banku.
1. Marktplaats: „zapłacę ci, kliknij w link”
To klasyka. Wystawiasz rower lub telefon, a „kupujący” od razu jest zainteresowany i prosi o kontakt przez WhatsApp lub e-mail. Potem przysyła link – rzekomo do odbioru pieniędzy albo do „weryfikacji konta” za 1 cent. Strona wygląda jak bankowa, ale w rzeczywistości jest fałszywa. Jeśli wpiszesz tam dane logowania, oszust przejmuje dostęp do Twojego konta i wyprowadza oszczędności.
Jak się chronić:
- prowadź rozmowę wyłącznie w wiadomościach na Marktplaats i nie przechodź na WhatsApp,
- korzystaj z wbudowanej opcji „Betalen en Verzenden” zamiast przelewów na podstawie linków,
- prawdziwe linki Marktplaats zaczynają się od www.marktplaats.nl – podejrzany adres możesz sprawdzić na stronie checkjelinkje.nl,
- nigdy nie wysyłaj nikomu zdjęcia swojego dowodu osobistego ani paszportu.
Pamiętaj, że Marktplaats już kilka lat temu wycofał dawną usługę „Gelijk Oversteken”. Jeśli ktoś każe Ci z niej skorzystać, to sygnał ostrzegawczy.
2. Vinted: zamiast bluzy – wydrukowane zdjęcie
Na Vinted pojawiła się nowa metoda: kupujący płaci za ubranie, a w kopercie dostaje kartkę A4 z wydrukowanym zdjęciem. Sprzedawca „chowa” słowo „print” w długim opisie ogłoszenia, licząc, że nikt go nie doczyta. Czytaj opisy do końca, sprawdzaj oceny sprzedawcy i podejrzanie niskie ceny. Gdy coś się nie zgadza, zgłoś problem przez opcję „Ik heb een probleem” w ciągu 2 dni od doręczenia – później trudniej odzyskać pieniądze.
3. „Hoi mam, mam nowy numer”
Na WhatsAppie przychodzi wiadomość od „dziecka”, które rzekomo zgubiło telefon i pisze z nowego numeru. Po chwili pojawia się prośba o pilne opłacenie rachunku. Przeciętna strata w takim oszustwie przekracza 2000 euro. Wersje po polsku („Cześć mamo, to mój nowy numer”) też krążą.
Zasada jest prosta: zadzwoń na stary, zapisany w kontaktach numer albo zrób połączenie wideo. Zadaj pytanie, na które odpowiedź zna tylko Twoja rodzina. W ustawieniach WhatsAppa włącz też weryfikację dwuetapową – utrudni to przejęcie Twojego własnego konta.
4. SMS „od kuriera” o dopłacie
„Twoja paczka czeka, dopłać 1,99 euro” – takie wiadomości podszywają się pod PostNL, DHL czy DPD. PostNL zapowiada wprost, że nigdy nie prosi o płatność przez bezpośredni link w SMS-ie lub e-mailu. Prawdziwe opłaty (np. cło za paczkę spoza UE) uregulujesz tylko przez oficjalny track & trace. Nie klikaj w link – wpisz numer przesyłki samodzielnie na stronie przewoźnika.
5. Fałszywy pracownik banku
To jedno z najdroższych oszustw. Dzwoni „pracownik działu bezpieczeństwa” – na wyświetlaczu często widać nawet prawdziwy numer banku. Mówi, że Twoje konto zostało zaatakowane i trzeba przelać pieniądze na „bezpieczne konto” (kluisrekening), zainstalować program typu AnyDesk, oddać kartę kurierowi albo – w nowszej wersji – zainstalować aplikację i przyłożyć kartę do telefonu.
Bank nigdy nie poprosi Cię o żadną z tych rzeczy. Rozłącz się i sam zadzwoń na numer z odwrotu karty lub ze strony banku. Aplikacje ING i Rabobanku mają funkcję sprawdzania, czy rozmawiasz z prawdziwym pracownikiem.
Czy bank odda pieniądze?
Holenderskie banki od 2021 roku stosują dobrowolną zasadę zwrotu części strat w przypadku oszustw „na pracownika banku”. W praktyce zwroty są dziś niższe niż kilka lat temu. Warunki są surowe: potrzebne jest zgłoszenie na policji, a osoba, która już raz dała się oszukać, przy kolejnej stracie zwykle nie dostanie zwrotu. W czerwcu 2026 r. instytucja rozstrzygająca spory z bankami (Kifid) uznała, że jeśli klient sam zlecił przelew, bank płaci tylko wtedy, gdy naruszył swój obowiązek staranności.
Co zrobić, gdy zostałeś oszukany – krok po kroku
- Natychmiast zadzwoń do banku i zablokuj dostęp do konta oraz karty. Każda minuta ma znaczenie – czasem przelew da się jeszcze zatrzymać.
- Zgłoś sprawę na policję – online przez politie.nl albo telefonicznie pod numerem 0900-8844. Zgłoszenie (aangifte) jest potrzebne bankowi i ubezpieczycielowi.
- Zgłoś oszustwo do Fraudehelpdesk (088-786 73 72, fraudehelpdesk.nl). Pomagają w ustaleniu dalszych kroków i ostrzegają innych.
- Zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu rozmów, numer telefonu oszusta, numer konta, na które poszły pieniądze, potwierdzenie przelewu.
- Zmień hasła do bankowości, poczty i DigiD, jeśli podałeś je na fałszywej stronie.
Jeśli przelałeś pieniądze na holenderskie konto IBAN, możesz przez bank lub prawnika skorzystać z procedury, która pozwala ustalić dane właściciela rachunku i dochodzić zwrotu na drodze cywilnej.
Najważniejsze sygnały ostrzegawcze
- pośpiech i presja („musisz zrobić to teraz”),
- przeniesienie rozmowy poza platformę ogłoszeniową,
- link do płatności lub „weryfikacji” wysłany przez obcą osobę,
- prośba o kod, hasło, zdjęcie dokumentu lub instalację aplikacji,
- wiadomość od bliskiej osoby z nieznanego numeru z prośbą o pieniądze.
Warto porozmawiać o tych metodach ze starszymi członkami rodziny – zarówno w Holandii, jak i w Polsce. Oszuści działają ponad granicami i często wybierają osoby, które słabiej znają język lub realia danego kraju.
Najczęstsze pytania
Czy mogę bezpiecznie sprzedawać na Marktplaats? Tak, pod warunkiem że prowadzisz rozmowę w aplikacji, nie klikasz w linki od kupujących i najlepiej sprzedajesz z odbiorem osobistym i płatnością na miejscu albo przez oficjalną opcję płatności serwisu.
Kliknąłem w link, ale nic nie wpisałem. Co teraz? Zwykle samo kliknięcie nie wystarcza do kradzieży pieniędzy, ale dla bezpieczeństwa zamknij stronę, nie podawaj żadnych danych i obserwuj historię konta. Jeśli wpisałeś dane logowania lub kod – od razu dzwoń do banku.
Czy oszustwo zgłaszać, nawet jeśli straciłem niewielką kwotę? Tak. Zgłoszenia pomagają policji łączyć sprawy tych samych sprawców i ostrzegać innych.
Źródła: Fraudehelpdesk, Consumentenbond, Marktplaats, PostNL, NOS