Z zabytkowego młyna pod Stiens nic nie zostało. Młynarz: „Ktoś musiał to zrobić”

Tradycyjny holenderski młyn z trzcinowym pokryciem nad kanałem na fryzyjskim polderze.

Historyczny młyn Slagdijkstermolen pod Stiens we Fryzji, stojący od 1864 roku, doszczętnie spłonął w nocy z piątku na sobotę. Młynarz wyklucza piorun i zwarcie. „Ktoś musiał to zrobić” – mówi.

Pożar wybuchł w nocy z 13 na 14 listopada. Pierwsze zgłoszenie dotarło do straży pożarnej tuż po godzinie 00.30. Sąsiedzi zauważyli płomienie i zaalarmowali mieszkańców dawnego domu młynarza, który stoi tuż obok. Krótko po przyjeździe pierwszych wozów strażackich młyn się zawalił.

Młyn nie do uratowania

Rzeczniczka straży pożarnej Baukje Boekema przekazała, że młyn był w dużej mierze zbudowany z trzciny i należy go uznać za stracony. Na miejsce wezwano jeszcze podnośnik hydrauliczny z Leeuwarden i dużą jednostkę do transportu wody z Harlingen, ale nie zostały już użyte. Ogień był bardzo intensywny, a w powietrzu latały iskry, dlatego strażacy polewali wodą pobliskie domy. Dzięki temu dom obok ucierpiał tylko nieznacznie: przypalony został żywopłot, pojawiła się sadza. Nikt nie odniósł obrażeń.

Podejrzenie podpalenia

Johan Nooi, wolontariusz, który od 14 lat opiekuje się młynem, dowiedział się o pożarze rano – od reportera. Jak mówi, młyn to całkowita strata. Nooi wyklucza piorun, zwarcie oraz zapłon od tarcia. Młyn nie był podłączony ani do gazu, ani do prądu. „Ktoś musiał to zrobić” – stwierdził i dodał, że ma nadzieję, iż sprawca zostanie złapany.

Oficjalnie przyczyna pożaru pozostaje nieznana. Do niedzieli 15 listopada nie pojawiły się informacje o zatrzymaniu podejrzanego ani o wynikach dochodzenia.

Młynarz stracił też własne rzeczy, m.in. ponton i silnik zaburtowy. Chciałby, aby w tym samym miejscu stanął identyczny młyn – z drewnianą konstrukcją i trzcinowym pokryciem.

Ponad 160 lat historii

Slagdijkstermolen stał między wioskami Stiens i Feinsum, na północ od Leeuwarden, przy kanale Finkumer Vaart. Osuszał Slagdijksterpolder o powierzchni około 500 hektarów. Wyjątkowy był podziemny ceglany tunel, dzięki któremu młyn mógł – za pomocą jednej śruby – zarówno wypompowywać wodę z polderu, jak i ją do niego wpuszczać.

W 1931 roku pompowanie przejął duży silnik diesla, a kilka lat później zdjęto z młyna głowicę i skrzydła. W 1975 roku wydawało się, że budynek zostanie rozebrany, ale trafił na listę zabytków. Podczas renowacji w 2006 roku odzyskał głowicę i skrzydła.

Młyn był dobrze znanym punktem na trasie Elfstedentocht – legendarnego wyścigu łyżwiarskiego przez jedenaście fryzyjskich miast. Stał przy najdalej na północ wysuniętym odcinku trasy, nazywanym „piekłem północy”.

Co dalej z młynem?

W poniedziałek 16 listopada na miejsce ma przyjechać ubezpieczyciel. Zarząd organizacji De Fryske Mole, do której należy młyn, wkrótce spotka się z Państwową Służbą Dziedzictwa Kulturowego (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), by porozmawiać o przyszłości zabytku. Kto w nocy z 13 na 14 listopada widział coś niepokojącego w okolicy Stiens i Feinsum, może przekazać informacje policji pod numerem 0900-8844 lub anonimowo przez Meld Misdaad Anoniem (0800-7000).

Źródło: NOS