Co piąty uczeń MBO codziennie sięga po nikotynę. Papierosy wciąż na topie
Co piąty uczeń szkoły zawodowej MBO w Holandii codziennie używa nikotyny. Papierosy wciąż są najpopularniejsze, a ponad połowa codziennych „vaperów” pali też zwykłe papierosy. Spadło za to picie alkoholu i używanie gazu rozweselającego.
To wyniki najnowszego badania Instytutu Trimbos, opartego na danych z 2025 roku. Badacze skupili się na uczniach MBO, czyli holenderskich szkół zawodowych, bo wcześniejsze analizy pokazały, że używanie alkoholu, tytoniu i innych substancji mocno różni się w zależności od poziomu edukacji.
Papierosy wciąż na pierwszym miejscu
Prawie co trzeci uczeń MBO palił papierosy w miesiącu poprzedzającym badanie, a mniej więcej połowa z nich robi to codziennie. Te liczby praktycznie nie zmieniły się w porównaniu z badaniem sprzed dwóch lat.
W przypadku e-papierosów widać niewielki spadek, ale poziom nadal jest wysoki: co piąty uczeń MBO używał vape’a w ostatnim miesiącu, a 6,4 procent robi to codziennie. Badanie pokazuje też, że nowe produkty nie zastępują papierosów – spośród uczniów, którzy codziennie używają e-papierosów, aż 53,8 procent pali również zwykłe papierosy.
Lekko wzrosło używanie saszetek nikotynowych, nazywanych też snusem. W 2023 roku 11,6 procent młodych ludzi z MBO przyznawało, że kiedykolwiek ich używało, w 2025 roku było to już 14,3 procent. Codziennie sięga po nie jednak tylko 1,8 procent.
Uczniowie MBO palą więcej niż rówieśnicy
Szesnasto- i siedemnastolatkowie z MBO palą i używają e-papierosów znacznie częściej niż ich rówieśnicy ze szkół średnich. Liczba codziennych palaczy jest od dwóch (wśród 16-latków) do ponad pięciu razy (wśród 17-latków) wyższa. Według badaczy jednym z powodów jest to, że uczniowie MBO oceniają ryzyko dla zdrowia niżej niż ich rówieśnicy.
Są też dobre wiadomości. Od 2021 roku młodzież pije mniej alkoholu, spadło też używanie marihuany i gazu rozweselającego. W przypadku tego ostatniego badacze wskazują na mniejszą dostępność, m.in. przez ogólnokrajowy zakaz, który obowiązuje od 2023 roku.
Samopoczucie młodych
Po raz pierwszy w badaniu uwzględniono również samopoczucie. Ponad co piąty uczeń MBO zmaga się z problemami emocjonalnymi. Jednocześnie 16- i 17-latkowie z MBO oceniają swoje samopoczucie średnio wyżej niż rówieśnicy spoza MBO. Badacze przypuszczają, że część uczniów szkół średnich w tym wieku jest w klasie maturalnej i odczuwa większą presję, a uczniowie MBO mogą lepiej odnajdywać się na wybranym kierunku.
Ważne dla polskich rodziców
Wiele dzieci polskich rodzin w Holandii trafia po szkole podstawowej właśnie do ścieżki VMBO, a potem do MBO. Warto więc wiedzieć, że nikotyna – w papierosach, e-papierosach i saszetkach – jest w tym środowisku bardzo powszechna. W Holandii sprzedaż wyrobów tytoniowych i e-papierosów osobom poniżej 18 lat jest zakazana, ale jak pokazują dane, młodzi i tak po nie sięgają. Rozmowa w domu i znajomość tych produktów to pierwszy krok, by zauważyć problem.
Źródło: NOS