Holandia chce odsyłać odrzuconych azylantów do Rwandy. Pierwsze transfery w 2027 r.

Samolot pasażerski na pasie lotniska

Holandia chce odsyłać do Rwandy osoby, które nie dostały azylu i odmawiają wyjazdu. Pięć krajów UE, w tym Holandia i Niemcy, porozumiało się z Rwandą w sprawie „centrum powrotów”. Pierwsze transfery mają ruszyć w przyszłym roku.

Plan ogłoszono na konferencji migracyjnej w Wiedniu. Oprócz Holandii w tzw. grupie czołowej są Niemcy, Austria, Grecja i Dania. Kraje podały sobie ręce z ministrem z Rwandy, a porozumienie ma zostać formalnie spisane na początku przyszłego roku.

Kogo to dotyczy

Chodzi o osoby, które przeszły całą procedurę azylową i nie mają prawa do azylu, a odmawiają wyjazdu albo nie są przyjmowane przez swoje kraje pochodzenia. Na początku mają to być wyłącznie samotni mężczyźni, bez rodzin, głównie z krajów regionu, w którym leży Rwanda. Nieletni bez opieki są wyłączeni. Bezpieczeństwo w Rwandzie ma być oceniane indywidualnie.

W Rwandzie osoby te mają trafić do otwartego ośrodka (jego lokalizacji nie podano), dostać program integracyjny i rwandyjskie zezwolenie na pobyt. Później mogą wyjechać do kraju pochodzenia. Ośrodek ma mieć około 100 miejsc, a pięć krajów razem spodziewa się wysłać tam kilkadziesiąt osób.

Podstawa prawna i krytyka

Minister spraw zagranicznych Berendsen, który zastąpił w Wiedniu ministra ds. azylu Van den Brinka, nazwał powroty „kluczowymi dla społecznego poparcia dla przyjmowania uchodźców”. Podstawą jest nowa unijna dyrektywa w sprawie powrotów, obowiązująca od zeszłego lata. Pozwala ona na centra poza Europą, jeśli przestrzegane są międzynarodowe prawa człowieka.

Francja i Hiszpania mają wątpliwości dotyczące praw człowieka. Amnesty International i Save the Children obawiają się, jak migranci będą traktowani. Koszty mają podzielić kraje uczestniczące – ich wysokość nie jest znana. Rwanda oczekuje w zamian wsparcia gospodarczego, a kraje liczą na dopłatę z UE, co jest jednak niepewne.

Co dalej

Centrum musi najpierw sprawdzić się w praktyce, także przed sądami – spodziewane są pozwy. Rozwiązanie stanie się standardem dopiero wtedy, gdy zaakceptują je najwyższe sądy w Europie. W przyszłości mogą powstać kolejne takie ośrodki, również w innych krajach.

Plan nie dotyczy obywateli Unii Europejskiej, w tym Polaków mieszkających w Holandii. Ich pobyt opiera się na swobodzie przemieszczania się w UE, a nie na prawie azylowym.

Holenderska polityka migracyjna od miesięcy jest jednym z najgorętszych tematów w kraju. Rząd zapowiada zaostrzenie zasad azylowych i przyspieszenie powrotów osób, które nie dostały ochrony. Przeciwnicy podkreślają, że podobny plan Wielkiej Brytanii z Rwandą zablokowały sądy, a później rząd w Londynie z niego zrezygnował.

Źródło: NOS