DNB: prawie milion domów zapłaci więcej za hipotekę. Nawet 300 euro miesięcznie
Około 950 tys. właścicieli domów w Holandii może w najbliższych latach płacić wyraźnie więcej za kredyt hipoteczny – wynika z danych De Nederlandsche Bank. Chodzi o osoby, którym kończy się okres stałego oprocentowania lub mają zmienną stopę. Sprawdzamy, kogo to dotyczy i co można zrobić.
Holenderski bank centralny DNB przeanalizował, jak zmiana stóp procentowych wpłynie na właścicieli domów. Przed pięciu laty średnie oprocentowanie hipoteki wynosiło 1,6 proc., obecnie to około 4 proc. Dla wielu gospodarstw domowych, które zaciągały kredyt przy rekordowo niskich stopach, oznacza to skok kosztów przy najbliższej zmianie warunków.
Kogo dotyczy podwyżka
Problem dotyczy przede wszystkim dwóch grup: osób ze zmiennym oprocentowaniem oraz tych, którym wkrótce kończy się okres stałej stopy (rentevaste periode). Kto zablokował oprocentowanie na 10 lub 20 lat i ten okres jeszcze trwa, nie odczuje zmiany w miesięcznej racie.
Według DNB tylko 3 proc. nowych hipotek w Holandii ma zmienne oprocentowanie. Jednak około 16 proc. wszystkich kredytów ma okres stałej stopy kończący się przed końcem 2028 r. Łącznie oprocentowanie prawie jednej piątej całego zadłużenia hipotecznego może się zmienić przed 2029 r. Dla porównania, w innych krajach Europy zmienne stopy są popularniejsze – ma je około 16 proc. nowych kredytów – dlatego skutki dla holenderskich właścicieli domów mają być bardziej ograniczone.
Ile więcej trzeba będzie płacić
Przeciętne gospodarstwo domowe, którego dotyczy zmiana, może płacić około 150 euro miesięcznie więcej odsetek brutto. U części osób wzrost sięgnie około 300 euro, a u innych tylko około 50 euro. Faktyczna podwyżka będzie niższa dzięki hypotheekrenteaftrek, czyli odliczeniu odsetek od podatku – ile dokładnie, zależy od sytuacji danej osoby. DNB nie spodziewa się masowych problemów ze spłatą, m.in. dlatego, że wiele osób ma ostatnio więcej pieniędzy do dyspozycji.
Co to oznacza dla Polaków z własnym domem w Holandii
Coraz więcej Polaków w Holandii kupiło mieszkanie lub dom, często właśnie w latach niskich stóp. Jeśli wybraliście wtedy krótszy okres stałego oprocentowania, na przykład 5 lat, ta informacja może dotyczyć bezpośrednio was. Najważniejsza jest data końca obecnej rentevaste periode – znajdziecie ją w umowie kredytowej, w rocznym zestawieniu od banku lub w panelu klienta.
Co można zrobić już teraz
Bank zwykle przesyła ofertę nowego oprocentowania kilka miesięcy przed końcem okresu stałej stopy. Nie trzeba jej przyjmować w ciemno. Warto porównać stawki dla różnych okresów – dłuższe zablokowanie daje przewidywalność, krótsze bywa tańsze, ale niesie ryzyko kolejnej zmiany. Wiele banków pozwala też ustalić nową stopę z wyprzedzeniem, czasem za dopłatą – warto zapytać o to doradcę. Przelicz domowy budżet przy racie wyższej o 150–300 euro i sprawdź, czy nie opłaca się częściowo nadpłacić kredytu – w wielu umowach można co roku bez kary spłacić część długu, zwykle określony procent kwoty kredytu. Jeśli rata zaczyna ciążyć, najlepiej od razu porozmawiać z bankiem lub niezależnym doradcą hipotecznym, zanim pojawią się zaległości. Przy zmianie oprocentowania sprawdź też, czy zmieni się kwota odliczenia w zeznaniu podatkowym lub wniosek o voorlopige aanslag.
Źródło: NOS