Co trzeci nowotwór można powstrzymać! Eksperci wskazują, co naprawdę ma znaczenie

Nowotwór często jest wynikiem zwykłego pecha. Mimo to możemy zapobiec większej liczbie zachorowań, niż wiele osób przypuszcza. Około jeden na trzy przypadki nowotworów ma związek ze stylem życia i środowiskiem, w którym żyjemy. Jeżeli nie podejmiemy działań, liczba zachorowań, których można uniknąć, będzie w najbliższych latach nadal rosła.

Dlatego fundacja KWF wspólnie z innymi organizacjami angażuje się w profilaktykę nowotworową. Realizuje zarówno duże inicjatywy ogólnokrajowe, jak i projekty prowadzone blisko miejsca zamieszkania. To właśnie w otoczeniu, w którym ludzie mieszkają, pracują i dorastają, można osiągnąć największe efekty.

W przeszłości KWF koncentrowała się głównie na zachowaniach poszczególnych osób. Przykładem są kampanie zachęcające do rzucenia palenia lub bezpiecznego korzystania ze słońca. Działania te nadal pozostają ważne, ale obecnie wiadomo już, że zdrowy styl życia nie jest wyłącznie kwestią osobistego wyboru. Równie duże znaczenie ma środowisko, w którym żyjemy.

Dlatego KWF inwestuje w lokalne projekty profilaktyczne realizowane w najbliższym otoczeniu mieszkańców. Wspiera inicjatywy Rookvrije Generatie, czyli Pokolenie Wolne od Dymu, oraz Gezonde Generatie, czyli Zdrowe Pokolenie. Organizacja zabiega również o to, aby jej postulaty były słyszane przez władze w Hadze.

KWF działa między innymi na rzecz przepisów, które skuteczniej chroniłyby dzieci przed reklamami niezdrowych produktów. Wspiera tworzenie przestrzeni wolnych od dymu tytoniowego, obejmujących boiska sportowe, place zabaw i ogródki restauracyjne. Współpracuje także z partnerami europejskimi nad zakazem stosowania szkodliwych substancji, takich jak PFAS. Wszystko po to, aby zdrowe życie stało się łatwiejsze dla każdego.

Nie wszyscy mają takie same szanse

Zdrowe otoczenie niestety nie jest dostępne dla wszystkich. W Holandii nadal występują duże różnice pod względem stanu zdrowia społeczeństwa. Osoby o niższych dochodach żyją średnio o osiem lat krócej niż osoby zarabiające więcej. Problemy zdrowotne pojawiają się u nich również średnio aż 21 lat wcześniej.

Przyczyn tego zjawiska jest wiele. Niektóre osoby mają ograniczony dostęp do dobrej opieki medycznej lub wiarygodnych informacji dotyczących zdrowia. Inne napotykają przeszkody wynikające ze swojej sytuacji finansowej, pochodzenia kulturowego albo warunków panujących w dzielnicy, w której mieszkają.

Właśnie dlatego KWF stosuje zasadę nierównego inwestowania na rzecz równości. Organizacja koncentruje swoje działania na miejscach i grupach społecznych, w których zagrożenia zdrowotne są największe. W ten sposób może pomagać w zmniejszaniu nierówności zdrowotnych.

Rozsądne inwestowanie dzięki Holenderskiemu Atlasowi Nowotworów

Aby ustalić, gdzie podejmowane działania mogą przynieść największe efekty, KWF korzysta między innymi z Holenderskiego Atlasu Nowotworów opracowanego przez IKNL. Mapa pokazuje, w których obszarach kodów pocztowych określone rodzaje nowotworów występują częściej.

Atlas wskazuje na przykład, że nowotwory skóry są stosunkowo częste na obszarach nadmorskich. Z kolei rak płuca częściej pojawia się w dzielnicach zamieszkiwanych przez osoby o przeciętnie niższym statusie społeczno-ekonomicznym. Takie dane pomagają podejmować bardziej precyzyjne decyzje i kierować działania profilaktyczne tam, gdzie są one najbardziej potrzebne.

Dlatego KWF wspiera lokalne instytucje GGD w ramach programu Kanker Lokaal op de Kaart, czyli „Nowotwory lokalnie na mapie”. Instytucje te otrzymują możliwość opracowania wspólnie z gminami działań dopasowanych do specyfiki własnego regionu. Dzięki temu profilaktyka nowotworowa staje się stałym elementem lokalnej polityki zdrowotnej.

Niewielkie działania, duży efekt

Dennis Christmas, dyrektor do spraw zdrowia publicznego w Hecht GGD Hollands Midden, codziennie obserwuje w praktyce, że działania lokalne przynoszą rezultaty.

„Na szczeblu krajowym można wyznaczać kierunek, ale ostatecznie wszystko dzieje się lokalnie” – wyjaśnia. „To właśnie tam ludzie mieszkają, pracują i spędzają wolny czas. Profilaktyka działa naprawdę skutecznie dopiero wtedy, gdy jest dostosowana do ich codziennego życia, zwłaszcza w przypadku grup bardziej narażonych na zachorowanie”.

W nadmorskich gminach, takich jak Katwijk i Noordwijk, podjęto więc dodatkowe działania mające zapobiegać nowotworom skóry. Zamontowano publiczne dozowniki kremów przeciwsłonecznych, słupki pokazujące aktualny poziom promieniowania UV oraz utworzono więcej zacienionych miejsc. Prowadzono również lokalne działania edukacyjne dotyczące bezpiecznego korzystania ze słońca.

Przyniosło to widoczne rezultaty. Badania wykazały, że odsetek osób korzystających z dozowników kremu z filtrem wzrósł z 17 do 34 procent. Z kolei z badań panelowych GGD wynika, że 87 procent mieszkańców zauważyło słupki informujące o indeksie UV.

Powstały również trwałe miejsca zapewniające cień, między innymi dzięki sadzeniu drzew oraz montażowi żagli przeciwsłonecznych przy szkołach.

Zdaniem Dennisa Christmasa pokazuje to, jak istotna jest profilaktyka prowadzona na poziomie lokalnym.

„KWF łączy wiedzę, dane i finansowanie, dzięki czemu instytucje GGD oraz gminy mogą prowadzić ukierunkowane działania w zakresie profilaktyki nowotworowej. Uczymy się od siebie nawzajem i możemy wdrażać skuteczne inicjatywy również w kolejnych miejscach”.

Podkreśla on, że profilaktyka staje się coraz ważniejsza.

„Liczba osób chorujących na nowotwory rośnie, a jednocześnie wiemy, że na wiele czynników ryzyka można wpływać. Dzięki lokalnej współpracy i docieraniu przede wszystkim do osób najbardziej zagrożonych możemy zarówno zmniejszać nierówności zdrowotne, jak i zapobiegać nowotworom”.

źródło: 112nederland.nl