Setki budów w Holandii mogą stanąć. Dwóm kontrolerom odebrano uprawnienia

Dźwig na placu budowy

Setki budów w Holandii mogą stanąć. Dwóm firmom kontrolującym jakość robót odebrano prawo do korzystania z kluczowego narzędzia kontroli. Bez kontrolera nie wolno legalnie dalej budować, a gotowych budynków nie można oddać do użytku. Chodzi o ok. 1400 projektów w ok. 250 gminach.

Od 2024 roku w Holandii obowiązuje system zapewnienia jakości w budownictwie (Wet kwaliteitsborging, Wkb). Przy wielu budowach niezależny kontroler – tzw. kwaliteitsborger – sprawdza, czy prace spełniają wymogi prawa budowlanego. Robi to przy pomocy zatwierdzonego „instrumentu” kontroli.

Co się stało

Jak podaje NU.nl, dostawca takiego instrumentu, firma Apexion, cofnął zgodę dwóm kontrolerom: Bureau Kwaliteitsborging z Amersfoort i Stichting Bureau WKB z Tilburga. Powód: nie spełniają wymogów dotyczących wykształcenia, wiedzy i doświadczenia. Obie firmy były już wcześniej zawieszone. Razem prowadzą około 1400 trwających projektów budowlanych w mniej więcej 250 gminach.

Firmy budowlane, które z nimi współpracują, muszą jak najszybciej znaleźć innego, zatwierdzonego kontrolera. W Holandii działa jeszcze 69 innych. Ile projektów już się przeniosło, nie potrafi powiedzieć rzecznik organizacji dopuszczającej kontrolerów (TloKB). Możliwe, że część zrobiła to już po wcześniejszym zawieszeniu.

Budowanie bez kontrolera to ryzyko

Firmy, które mimo wszystko budują dalej bez oficjalnego kontrolera, ryzykują wiele. Gmina może natychmiast wstrzymać prace. Do tego wykluczone firmy nie mogą już zatwierdzić dokumentacji odbiorowej (opleverdossier). Bez oficjalnego oświadczenia, że budynek spełnia wszystkie przepisy, gmina nie da zgody na jego użytkowanie – i budynek po prostu nie może zostać zasiedlony.

Branżowe stowarzyszenie kontrolerów VKBN wzywa członków, by byli gotowi przejąć projekty. Podobny apel wystosowało już po wcześniejszym zawieszeniu. Według dyrektora VKBN Boba Gieskensa przejęto wtedy około 150 projektów.

Co to oznacza dla pracowników budowlanych

Na holenderskich budowach pracują tysiące Polaków – zatrudnionych bezpośrednio, przez agencje pracy albo jako podwykonawcy na własnej działalności (zzp). Jeśli budowa zostanie wstrzymana, może to oznaczać przestoje, przesunięcia na inne projekty albo mniej godzin.

Warto pamiętać o swoich prawach. Pracownik na umowie o pracę ma co do zasady prawo do wynagrodzenia, gdy nie może pracować z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, choć umowy z agencjami i układy zbiorowe (cao) mogą zawierać wyjątki – szczególnie w pierwszej fazie pracy przez agencję. Osoby na własnej działalności powinny sprawdzić w umowie z wykonawcą, co dzieje się z wynagrodzeniem przy przestoju. W razie wątpliwości można zwrócić się po bezpłatną poradę do Juridisch Loket albo do związku zawodowego.

Dla przyszłych mieszkańców opóźnienia mogą oznaczać przesunięcie terminu odbioru mieszkania. Kupujący i najemcy nowych lokali powinni dopytać dewelopera, czy ich budowa jest objęta problemem.

Źródło: NU.nl